Dọn nhà đón Tết: Đừng để cơn đau lưng cấp biến thành thoát vị đĩa đệm

Những ngày cuối năm, nhiều gia đình tất bật lau dọn, sắp xếp lại nhà cửa để đón Tết. Tuy nhiên, theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh – Chủ tịch Hội Nội soi và Thay khớp Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Nội soi và Y học thể thao Đông Nam Á, đây cũng là thời điểm số ca đau lưng cấp tăng rõ rệt, đặc biệt ở người trung niên, cao tuổi hoặc đã có bệnh lý thoái hóa cột sống.

Bác sĩ cho biết, khi cột sống bị thoái hóa, hệ thống cơ và dây chằng nâng đỡ trở nên suy yếu, dễ bị kích thích. Chỉ một động tác cúi gập người đột ngột, bê vác sai tư thế hay làm việc liên tục trong thời gian dài cũng có thể khiến các cơ vùng thắt lưng – nhóm cơ hoạt động mạnh nhất cơ thể – bị co thắt dữ dội, gây đau cấp tính.

Nguy hiểm hơn, một số trường hợp có thể xảy ra rách vòng xơ bao quanh nhân đĩa đệm, dẫn đến thoát vị cấp và chèn ép rễ thần kinh. Khi đó, người bệnh không chỉ đau lưng mà còn xuất hiện cảm giác tê buốt, lan từ lưng xuống mông, đùi và chân, ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng đi lại, sinh hoạt.

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, để xác định chính xác nguyên nhân đau lưng cấp, bác sĩ thường chỉ định người bệnh chụp X-quang hoặc MRI. Các phương tiện chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá mức độ co thắt cơ, tình trạng thoái hóa và phát hiện sớm thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh.

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương. Với các trường hợp đau lưng cấp do co thắt cơ, người bệnh có thể được chỉ định dùng thuốc kháng viêm, giảm đau, giãn cơ kết hợp nghỉ ngơi hợp lý. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh vật lý trị liệu mới là nền tảng quan trọng nhất trong điều trị các tổn thương cột sống. Những phương pháp như từ trường siêu dẫn, chiếu laser, xoa bóp trị liệu giúp cơ giãn ra, giảm đau và phục hồi vận động.

Nếu người bệnh bị thoát vị đĩa đệm, ngoài vật lý trị liệu, phác đồ điều trị có thể phối hợp thêm tiêm steroid ngoài màng cứng, nắn chỉnh cột sống, châm cứu hoặc liệu pháp hành vi nhận thức, tùy mức độ tổn thương và đáp ứng điều trị.

Phẫu thuật chỉ được đặt ra khi các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả, cơn đau kéo dài và ảnh hưởng đến các chức năng khác của cơ thể. Chuyên gia cảnh báo, thoát vị đĩa đệm nếu không được điều trị kịp thời có thể gây bí tiểu, yếu hoặc liệt chân. Một khi đã xuất hiện các biến chứng này, khả năng hồi phục hoàn toàn là rất thấp, kể cả khi phẫu thuật thành công.

Trong bối cảnh cận Tết bận rộn, nhiều người có xu hướng chịu đựng cơn đau để “xong việc rồi tính”. Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, đây là sai lầm phổ biến. Đau lưng cấp nếu chậm điều trị có thể tiến triển thành mạn tính, kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo người dân giữ tư thế đúng khi sinh hoạt và lao động, hạn chế khom cúi lưng, không bưng bê vật nặng quá sức hoặc trên 2 kg, kể cả khi bế trẻ nhỏ. Khi lau dọn, cần nâng nhấc đồ vật đúng cách, tránh rướn người quá mức để quét bụi hay lau dọn trên cao, đồng thời nghỉ ngơi sau mỗi 30 phút làm việc, nhất là khi cơ bắt đầu có dấu hiệu mỏi.

“Nếu xuất hiện đau lưng, người bệnh không nên chờ cơn đau tự hết mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời”, TS.BS Tăng Hà Nam Anh khuyến cáo.