Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp với doanh nghiệp chờ giải thể

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.

Trong đó, Bộ Tài chính đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 cùng tiền chậm nộp tương ứng. Khoản nợ này sẽ được cơ quan thuế xử lý tự động trên hệ thống dữ liệu quản lý, người nộp không phải gửi hồ sơ đề nghị.

Cơ quan thuế dự kiến sẽ hoàn thành xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tương ứng trong 6 tháng kể từ ngày dự thảo Nghị quyết có hiệu lực. Nếu người nộp thuế đang bị cưỡng chế với chính khoản nợ được xóa, biện pháp này sẽ được chấm dứt với số tiền đã xử lý.

Theo Nghị quyết 198/2025 của Quốc hội, từ 1/1, cơ quan quản lý không còn thu lệ phí môn bài. Tuy nhiên, các khoản nợ phát sinh đến hết năm 2025 vẫn được ngành thuế theo dõi, đôn đốc thu hồi.

Trước thời điểm này, lệ phí môn bài đối với doanh nghiệp ở mức 1 triệu, 2 triệu hoặc 3 triệu đồng mỗi năm, tùy vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư đăng ký.

Bộ Tài chính cho biết, mức thu từng năm không lớn nhưng nghĩa vụ tích lũy qua nhiều năm có thể trở thành gánh nặng với doanh nghiệp không còn hoạt động. Một số đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký, nhưng chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế. Khi quay lại giải quyết, ngoài xử lý các vi phạm về thuế, doanh nghiệp còn phải nộp lệ phí môn bài của những năm trước. Việc thiếu khả năng tài chính hoặc không có động lực xử lý nợ tồn đọng khiến quá trình giải thể tiếp tục kéo dài.

Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 31/12/2025, khoảng 764.000 người nộp thuế còn nợ lệ phí môn bài, với tổng số tiền khoảng 1.450 tỷ đồng. Đây là khoản nợ đã được hạch toán, theo dõi trên hệ thống quản lý thuế.

Ngoài lệ phí môn bài, Bộ Tài chính đề xuất xóa tiền chậm nộp có điều kiện cho người đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế (trạng thái 03), hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06).

Bộ Tài chính cho biết, người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 phần lớn đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, không còn tài sản, nguồn thu hoặc không thể liên hệ với người đại diện để thực hiện các biện pháp thu hồi. Trong khi đó, tiền chậm nộp tiếp tục phát sinh, làm tăng số nợ trên hệ thống.

Theo số liệu Bộ Tài chính nêu trong dự thảo, tổng nợ thuế của nhóm này khoảng 27.805 tỷ đồng, gồm 18.090 tỷ đồng tiền thuế và các khoản phải nộp gốc, cùng 9.715 tỷ đồng tiền chậm nộp.

Để được áp dụng chính sách này, người nộp thuế phải nộp đủ hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc đóng mã số thuế, được cơ quan quản lý tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028. Cùng với đó, người nộp thuế phải trả đủ tiền thuế nợ gốc trong thời hạn này. Trường hợp không còn nợ gốc, cơ quan thuế đối chiếu, xác nhận trên cơ sở dữ liệu quản lý.

Cơ quan thuế sẽ dựa trên hồ sơ và dữ liệu trên hệ thống để xem xét, không tự động xóa tiền chậm nộp cho toàn bộ nhóm này.

Bộ Tài chính cho rằng, chính sách tháo gỡ khó khăn có điều kiện có thể tạo động lực để người nộp thuế nộp nợ gốc, qua đó chuyển một phần nợ khó thu thành số thu thực tế, đồng thời giảm chi phí quản lý nợ.