Đề xuất bác sĩ thực hành hồi sức cấp cứu 3 tháng trước khi cấp phép hành nghề

Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo thông tư quy định khung chương trình thực hành để cấp mới, cấp lại giấy phép hành nghề với bác sĩ thuộc 4 phạm vi: y khoa, y học dự phòng, y học cổ truyền và răng hàm mặt. Dự kiến, thông tư có hiệu lực từ 15/11.

Theo quy định, bác sĩ phải hoàn thành 12 tháng thực hành trước khi được cấp giấy phép hành nghề. Việc xây dựng khung chương trình chung nhằm thống nhất yêu cầu thực hành tối thiểu trên toàn quốc, đồng thời tạo sự đồng bộ giữa đào tạo, thực hành và hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề dự kiến triển khai từ ngày 1/1/2027.

Hiện nay, khi chưa có hướng dẫn chung, nội dung và yêu cầu thực hành tại các cơ sở khám, chữa bệnh còn khác nhau. Vì vậy, dự thảo hướng tới xác định những kiến thức, kỹ năng và năng lực tối thiểu mà bác sĩ cần được rèn luyện trước khi hành nghề độc lập.

Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, khung chương trình không bổ sung một chương trình đào tạo mới mà nhằm hệ thống hóa, củng cố và giúp bác sĩ vận dụng kiến thức, kỹ năng đã được trang bị trong 6 năm đại học vào thực tiễn khám, chữa bệnh.

12 tháng thực hành theo công thức “3+9”

Dự thảo xây dựng kết cấu thống nhất cho cả 4 phạm vi hành nghề. Theo đó, bác sĩ phải hoàn thành 3 tháng thực hành hồi sức cấp cứu và 9 tháng thực hành chuyên môn theo phạm vi hành nghề.

Trong 3 tháng đầu, người thực hành được rèn luyện khả năng nhận diện, đánh giá và xử trí ban đầu các tình trạng cấp cứu thường gặp; thực hiện kỹ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản, theo dõi chức năng sống và xử trí những tình huống đe dọa tính mạng người bệnh.

Với 9 tháng tiếp theo, bác sĩ tập trung rèn luyện kỹ năng chẩn đoán, điều trị và quản lý người bệnh theo phạm vi hành nghề cụ thể.

Đối với bác sĩ y khoa, chương trình yêu cầu thực hành luân khoa đa lâm sàng, gồm các khối Nội, Ngoại, Nhi và Sản - Phụ khoa. Người thực hành còn được tham gia thủ thuật lâm sàng, phụ mổ và thực hiện một số kỹ thuật chuyên môn phù hợp.

Cách phân bổ này nhằm bảo đảm bác sĩ có kiến thức chuyên môn theo lĩnh vực được đào tạo, đồng thời có khả năng xử trí các tình huống cấp cứu cơ bản trước khi hành nghề độc lập.

Phải thực hành giao tiếp, y đức trước khi hành nghề

Một điểm đáng chú ý của dự thảo là yêu cầu lồng ghép kiến thức pháp luật về khám, chữa bệnh, quy chế chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, an toàn người bệnh và kỹ năng giao tiếp, ứng xử xuyên suốt quá trình thực hành.

Theo khung chương trình dành cho bác sĩ y khoa, người thực hành phải biết giao tiếp hiệu quả với người bệnh, thân nhân và cộng đồng trong các bối cảnh chăm sóc sức khỏe khác nhau; có khả năng tư vấn, giáo dục sức khỏe và hỗ trợ người bệnh tham gia quyết định điều trị.

Dự thảo cũng yêu cầu bác sĩ tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, chuẩn mực ứng xử và quy định pháp luật; thể hiện tinh thần trách nhiệm, trung thực, liêm chính và tận tâm với người bệnh.

Để hạn chế tình trạng thực hành hình thức, dự thảo thiết lập 3 tầng đánh giá bắt buộc.

Thứ nhất, bác sĩ phải có sổ nhật ký lâm sàng (Logbook) để ghi nhận, theo dõi toàn bộ khối lượng và quá trình thực hành trong 12 tháng.

Thứ hai, người thực hành được đánh giá về y đức và việc tuân thủ quy chế chuyên môn, nhằm kiểm tra thái độ, trách nhiệm và ý thức chấp hành quy định.

Thứ ba, bác sĩ phải báo cáo ca bệnh và xử trí tình huống lâm sàng giả định trước hội đồng. Đây là bước đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn và xử lý tình huống của người thực hành.

Thông qua khung chương trình và các yêu cầu đánh giá, Bộ Y tế hướng tới chuẩn hóa quá trình thực hành trước cấp giấy phép hành nghề, bảo đảm bác sĩ đáp ứng những yêu cầu năng lực cần thiết khi tham gia khám, chữa bệnh độc lập.