“HUD thiếu trách nhiệm đối với việc trích trước chi phí trọng yếu trong kinh doanh bất động sản vào giá vốn kinh doanh. Theo đó, HUD đã hạch toán trích trước chi phí phải trả vào giá vốn kinh doanh hàng kỳ theo suất đầu tư mét vuông đất, mét vuông nhà phân bổ trên cơ sở tổng mức đầu tư các dự án sai với quy định phải căn cứ chi phí phát sinh và dự toán công trình”, kết luận thanh tra nêu rõ.
Thanh tra chính phủ dẫn chứng cụ thể về dự án Việt Hưng (Hà Nội). Theo đó, dự án trích thiếu chi phí phải trả quá nhiều, dẫn đến hậu quả là thiếu nguồn vốn để xây dựng hoàn trả khối lượng các hạng mục công trình hạ tầng còn nợ và khối lượng giải phóng mặt bằng của dự án chưa thực hiện là quá lớn (1.099.006 triệu đồng), trong khi sản phẩm dự án đã cơ bản kinh doanh hết.
Việc xác định giá vốn sai dẫn đến xác định giá bán kinh doanh cho dự án thấp hơn mức phải thực hiện, làm giảm doanh thu và kết quả kinh doanh của HUD - đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó khăn của HUD hiện nay.
Thanh tra chính phủ cũng xác định HUD còn có nhiều khuyết điểm, vi phạm một số nội dung về quản lý tài chính, tài sản như bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận kinh doanh dự án Văn Quán (Hà Nội) khi chưa quyết toán không đúng chỉ đạo của Thủ tướng; đầu tư xây dựng sai quy đinh hoạch chi tiết được duyệt, xây dựng tăng căn hộ và tăng diện tích sàn chung cư để kinh doanh thu lợi; sử dụng các nguồn chi phí phải trả trích trước để đầu tư vào các dự án khác gây tồn động, làm trầm trọng thêm khó khăn về tài chính của HUD…
Việc quản lý các khoản đầu tư ra ngoài doanh nghiệp của HUD yếu kém, hiệu quả đầu tư thấp, làm thâm hụt vốn như việc đầu tư vào Công ty CP xi măng Sông Thao 516.550 triệu đồng nhưng do dự án chậm tiến độ, chi phí phát sinh sớm nên đến cuối năm 2012, lỗ luỹ kế 305.000 triệu đồng (bằng 45% vốn đầu tư của chủ sở hữu); góp vốn vào Công ty CP Thép Sông Hồng 46.217 triệu đồng từ tháng 5.2005, đến 1.2007 đã thoả thuận thoái vốn nhưng đến nay không thu hồi được và chưa xử lý…
Từ những thiếu sót, sai phạm trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây Dựng phối hợp với cơ quan chức năng rà soát, xử lý theo thẩm quyền và pháp luật để HUD khắc phục tồn tại gắn với tái cơ cấu theo Đề án được phê duyệt hiệu quả. Xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có khuyết điểm, sai phạm theo đúng pháp luật.
Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội kiểm điểm và chỉ đạo thực hiện xử lý trách nhiệm đối với những tập thể, cá nhân liên quan đến khuyết điểm, vi phạm được nêu trong kết luận thanh tra, trong đó cần lưu ý trách nhiệm của Hội đồng thành viên, Ban TGĐ và các ban bộ phận chuyên môn theo các thời kỳ.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu HUD nộp ngân sách nhà nước 262.463 triệu đồng gồm nợ đọng tiền sử dụng đất; tính thiếu tiền sử dụng đất phải nộp; tiền chênh lệch giữa giá thành và giá bán tại một số dự án… Giao HUD và các Công ty thành viên điều chỉnh, hạch toán đúng quy định đối với 20 nội dung với tổng số tiền 459.960 triệu đồng.
M.Chiến