Đặc sản tiến vua vào mùa thu hoạch, nông dân xứ Tiên bỏ túi bạc triệu

Những ngày này, dọc theo các con đường dẫn về các xã Tiên Phước, Sơn Cẩm Hà, Thạnh Bình, Lãnh Ngọc (TP Đà Nẵng), tràn ngập bầu không khí rộn ràng khi nông dân bước vào vụ thu hoạch lòn bon.

Bội thu mùa lòn bon

Khác với nhiều loại cây ăn quả khác vốn ra hoa kết trái ở đầu cành, lòn bon lại có đặc tính sinh trưởng vô cùng đặc biệt. Từng chùm quả vàng nhạt, tròn trịa mọc chen chúc, bám chặt từ gốc lên đến thân cây, cành lớn và vươn dài ra tận những nhánh nhỏ.

Thương lái từ khắp nơi chạy xe tải nhỏ, xe máy nối đuôi nhau tìm về tận vườn để thu mua. Nông dân tất bật trèo cây, cẩn thận hái từng chùm quả chín, lựa chọn kỹ càng, phân loại tỉ mẩn rồi đưa ra thị trường tiêu thụ.

Vừa trút rổ lòn bon đầy ắp xuống hiên nhà, bà Nguyễn Thị Thanh (trú thôn Tiên Châu, xã Sơn Cẩm Hà) phấn khởi chia sẻ về thành quả sau những tháng ngày cất công chăm sóc cây lòn bon: “Năm nay thời tiết diễn biến rất thuận lợi nên cây lòn bon phát triển cực kỳ tốt, cho nhiều quả hơn hẳn mọi năm. Các chùm quả ra rất sai, tương đối đồng đều, vỏ mỏng và có màu vàng óng bắt mắt. Khi bước vào mùa thu hoạch, gia đình tôi tranh thủ nhân lực hái những chùm đã đủ độ chín, tiến hành lựa chọn, phân loại cẩn thận rồi giao ngay cho thương lái để đảm bảo độ tươi ngon”.

Gia đình bà Thanh đang sở hữu hơn 100 gốc lòn bon đang ở độ tuổi cho quả sung sức nhất. Bình thường mỗi năm, vườn lòn bon của gia đình thu hoạch khoảng 3 đến 4 tạ quả. Năm nay, nhờ được mùa và giá bán giữ ở mức rất khả quan nên niềm vui của gia đình bà như càng nhân lên.

Hiện, lòn bon đang được các thương lái thu mua tại vườn với mức giá dao động từ 15.000 đến 40.000 đồng/kg tùy theo chất lượng và kích thước quả. Trong đó, những chùm quả to, đều, màu sắc vàng sáng bóng, không bị vết chích của sâu bọ luôn được giá cao nhất. Với mức giá khá ổn định này, chỉ tính riêng trong những ngày đầu vụ vừa qua, gia đình bà Thanh đã thu về hơn 30 triệu đồng - một khoản thu nhập vô cùng ý nghĩa, giúp trang trải cuộc sống và tái đầu tư cho các vụ mùa tiếp theo.

Đang tỉ mẩn kiểm tra từng gốc cây trong vườn nhà, ông Trần Hạnh (trú xã Tiên Phước) bộc bạch về “bí quyết” chăm sóc loại cây ăn quả đặc sản này. Ông Hạnh cho hay, cây lòn bon tuy là cây bản địa lâu đời, nhưng nếu chỉ dựa vào “trời sinh trời nuôi” thì năng suất sẽ không cao.

“Muốn lòn bon cho năng suất cao và quả đẹp, người dân chúng tôi phải chú trọng tỉ mỉ từng khâu chăm sóc. Đặc biệt là việc bón phân cân đối và giữ ẩm cho đất trong giai đoạn cây bắt đầu ra hoa, đậu quả. Đất không được quá khô cũng không được ngập úng. Sau mỗi vụ thu hoạch, các cành già cỗi, cành sâu bệnh đều được cắt tỉa thường xuyên nhằm tạo độ thông thoáng tối đa cho tán cây, giúp cây hấp thụ ánh nắng tốt hơn” - ông Hạnh chia sẻ.

Định hướng phát triển bền vững và nâng tầm thương hiệu

Sự khởi sắc của vụ lòn bon năm nay không chỉ mang lại niềm vui ngắn hạn trước mắt cho người trồng, mà còn củng cố vững chắc nền tảng phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương.

Cây lòn bon đang từng bước khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương.

Theo số liệu thống kê mới nhất, riêng tại xã Sơn Cẩm Hà, toàn xã hiện có khoảng 112,7 ha diện tích trồng lòn bon. Trong đó, diện tích đang trong thời kỳ cho thu hoạch ổn định đạt khoảng 79,7 ha, với tổng sản lượng ước tính trong mùa vụ này gần 600 tấn - con số vô cùng ấn tượng, thể hiện tiềm năng to lớn của vùng cây ăn quả trung du Đà Nẵng. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để chính quyền địa phương tiếp tục đầu tư, quy hoạch phát triển vùng chuyên canh cây ăn quả theo hướng bền vững, gắn sản xuất nông nghiệp với nhu cầu thực tế của thị trường tiêu thụ.

Đánh giá về định hướng phát triển trong thời gian tới, ông Phạm Việt Hậu - Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà - cho hay địa phương sẽ tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt để phát triển cây lòn bon theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung. Xã sẽ từng bước hình thành các vùng trồng chuyên canh quy mô lớn, áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hơn nữa năng suất và chất lượng sản phẩm.

“Cùng với việc cử cán bộ khuyến nông đồng hành, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình chăm sóc, tưới tiêu tiết kiệm, xã sẽ đặc biệt chú trọng công tác xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị cho quả lòn bon. Ngoài ra, xã sẽ chủ động kết nối, mở rộng thị trường tiêu thụ sang các tỉnh, thành lân cận cũng như đưa vào các hệ thống siêu thị lớn” - ông Hậu nhấn mạnh.

Lòn bon còn có tên gọi là “Nam Trân” (ngọc quý phương Nam), hay một tên gọi khác là phụng quân mộc (cây gặp vua) vì gắn với chúa Nguyễn Phúc Ánh. Khi đi lánh nạn, gặp được quả rừng (lòn bon) cứu đói nên khi lên ngôi, ông đã ban cho tên gọi “Nam Trân”. Cây lòn bon cũng đã được khắc thành một biểu tượng trên Nhân đỉnh ở Đại Nội, Huế.