Cứng hàm, phải thở máy sau 2 tuần bị gai hoa giấy đâm vào chân

Người phụ nữ 71 tuổi, ở Lý Thường Kiệt, Ninh Bình bị gai hoa giấy đâm vào gan bàn chân phải. Khoảng hai tuần sau, bà bắt đầu cứng hàm, xuất hiện các cơn co cứng cơ. Khi nhập viện, bà được chẩn đoán uốn ván toàn thể.

Bà được điều trị bằng huyết thanh kháng độc tố uốn ván, kháng sinh, thuốc an thần, hút đờm và nuôi ăn qua sonde. Đến ngày thứ tư, bà xuất hiện viêm phổi, đờm ứ đọng nhiều, phải mở khí quản và thở máy. Sau 16 ngày, bệnh nhân cai được máy thở, bắt đầu tập phục hồi chức năng vận động và hô hấp.

Người đàn ông 65 tuổi, ở Kim Sơn, Ninh Bình vào viện trong tình trạng đau họng, cứng hàm, khó nuốt, run chân tay, lơ mơ. Khuỷu tay phải của ông có vết thương sưng viêm, chảy mủ.

Khoảng một tuần trước khi nhập viện, ông bị ngã khi đi chặt tre sau vườn, làm xước khuỷu tay. Gia đình cho rằng đây chỉ là chấn thương nhẹ nên tự vệ sinh, sơ cứu tại nhà. Đến khi ông bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường, người thân mới đưa đến bệnh viện.

Các bác sĩ nhận định vết thương ở khuỷu tay nhiều khả năng là đường vào của vi khuẩn uốn ván. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân liên tục xuất hiện những cơn kích thích, gồng cứng người.

Bệnh nhân được tiêm huyết thanh kháng độc tố uốn ván (SAT), dùng kháng sinh, thuốc an thần, đồng thời kiểm soát đường thở, hút đờm hầu họng và nuôi dưỡng qua sonde dạ dày.

Tình trạng co cứng kéo dài khiến quá trình điều trị không đơn giản. Đến ngày thứ 16, bệnh nhân mới được cắt thuốc an thần, ý thức dần cải thiện và bắt đầu tập phục hồi chức năng vận động, hô hấp.

Sau 25 ngày, ông đáp ứng khi gọi hỏi, dấu hiệu sinh tồn ổn định, tình trạng nhiễm khuẩn được kiểm soát. Bệnh nhân được chuyển về tuyến dưới để tiếp tục phục hồi chức năng.

Theo các bác sĩ Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, hai trường hợp trên cho thấy kích thước vết thương không phản ánh mức độ nguy hiểm của uốn ván. Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết đâm, vết xước hoặc những tổn thương da nhỏ bị nhiễm đất, bụi bẩn.

Khi độc tố uốn ván tác động lên hệ thần kinh, người bệnh có thể cứng hàm, khó nuốt, co cứng hoặc co giật. Trường hợp nặng có thể suy hô hấp, phải mở khí quản, thở máy và điều trị kéo dài.

TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, phụ trách Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, cho biết uốn ván nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa chủ động bằng vaccine.

Theo bác sĩ, người dân không nên dựa vào kích thước vết thương hay việc vết thương có chảy máu hay không để tự đánh giá nguy cơ. Sau tai nạn giao thông, tai nạn lao động, các vết thương nhiễm bẩn hoặc tổn thương da nhỏ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được xử trí và đánh giá nhu cầu dự phòng uốn ván.

Khi bị thương, cần rửa sạch dưới vòi nước với xà phòng, sau đó sát khuẩn phù hợp. Người dân không nên đắp lá, thuốc nam hoặc các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương và không tự khâu kín vết thương.

Đặc biệt, các vết thương sâu, bẩn, do vật sắc nhọn gây ra hoặc tiếp xúc với đất, bùn cần được khám sớm. Tùy tình trạng vết thương và lịch sử tiêm chủng, bác sĩ có thể chỉ định vaccine hoặc huyết thanh kháng độc tố uốn ván.

Người trưởng thành cũng cần tiêm nhắc vaccine uốn ván theo khuyến cáo. Những người thường xuyên làm việc, tiếp xúc với đất, bùn, kim loại hoặc tại công trường xây dựng càng cần chú ý duy trì tiêm chủng đầy đủ.

Uốn ván không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng một vết thương lớn. Đôi khi, chỉ một mũi gai hoa giấy hoặc vết xước sau cú ngã cũng đủ để mở đường cho vi khuẩn xâm nhập nếu việc xử trí và dự phòng bị bỏ qua.