Ca mắc tay chân miệng tăng, chuyên gia khuyến cáo '3 sạch' để phòng bệnh

Bệnh tay chân miệng đang có dấu hiệu gia tăng khi năm học mới bắt đầu. Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 8,5 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, trong 4 tuần gần đây, mỗi tuần cả nước ghi nhận khoảng 3.000 ca. Số mắc vẫn ở mức cao tại một số địa phương, tập trung nhiều ở các tỉnh, thành phố lớn, đặc biệt tại khu vực miền Nam.

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế nhận định tay chân miệng là bệnh lưu hành quanh năm nhưng thường tăng mạnh vào tháng 9 và tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ trở lại trường, tiếp xúc gần và sinh hoạt tập thể nhiều hơn, tạo điều kiện để virus lây lan.

Tay chân miệng chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng lây nhanh trong gia đình, nhà trẻ, trường mầm non. Virus có thể phát tán qua dịch tiết từ mũi, miệng, phân hoặc dịch từ các bóng nước của trẻ bệnh.

Trong môi trường có nhiều trẻ cùng sinh hoạt, chỉ một trường hợp mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện cũng có thể trở thành nguồn lây cho những trẻ xung quanh.

Cục Phòng bệnh khuyến cáo gia đình và trường học duy trì các thói quen vệ sinh hàng ngày, thay vì chỉ tăng cường phòng bệnh khi đã xuất hiện ca mắc.

Một trong những nguyên tắc được khuyến cáo là thực hiện “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.

Trẻ cần được ăn chín, uống chín, sử dụng nguồn nước sạch. Dụng cụ ăn uống phải được rửa kỹ trước khi sử dụng và không dùng chung cốc, bát, thìa, khăn mặt, khăn tay hay các vật dụng cá nhân.

Tại nhà và trường học, những nơi trẻ thường xuyên tiếp xúc như bàn ghế, đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, sàn nhà cần được vệ sinh thường xuyên bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Phòng học, nơi ở cũng cần thông thoáng, sạch sẽ; tã và chất thải của trẻ phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh.

Trong số những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng nhất là rửa tay bằng xà phòng và nước sạch. Cha mẹ, người chăm sóc trẻ cần rửa tay trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, sau khi đi vệ sinh, thay tã, vệ sinh cho trẻ và sau khi chăm sóc trẻ nghi mắc bệnh.

Tại nhà trẻ, trường mầm non, việc phát hiện sớm trẻ có biểu hiện bất thường có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế lây lan.

Các cơ sở giáo dục cần bảo đảm có nước sạch, xà phòng và khu vực rửa tay thuận tiện; duy trì việc vệ sinh lớp học, đồ chơi và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.

Giáo viên, người chăm sóc trẻ cũng cần theo dõi sức khỏe hàng ngày. Khi trẻ sốt, xuất hiện loét miệng hoặc các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông, cần thông báo cho cha mẹ để đưa trẻ đi khám.

Nếu trong cùng một lớp hoặc nhóm trẻ xuất hiện nhiều trường hợp mắc bệnh hay có biểu hiện bất thường, nhà trường cần phối hợp với cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn các biện pháp xử lý phù hợp.

Với trẻ có biểu hiện nghi mắc tay chân miệng, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác, không dùng chung đồ dùng cá nhân và tăng cường vệ sinh đồ chơi, vật dụng cũng như các bề mặt trẻ thường xuyên chạm vào.

Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn chăm sóc. Đặc biệt, nếu trẻ sốt cao hoặc sốt khó hạ, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường hoặc li bì, nôn nhiều, thở bất thường hay sức khỏe diễn biến xấu, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Tay chân miệng phần lớn có thể được phòng ngừa bằng những việc rất quen thuộc trong sinh hoạt hàng ngày. Khi trẻ trở lại trường, việc giữ sạch đôi bàn tay, đồ chơi, lớp học và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường là những bước đầu tiên để giảm nguy cơ lây bệnh.