Bộ trưởng KH&CN: Cán bộ không được đưa dữ liệu mật lên AI để đặt câu hỏi

Tại phiên chất vấn lĩnh vực khoa học - công nghệ sáng 12/11, đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy (Đoàn Tuyên Quang) cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội lớn cho phát triển kinh tế và quản trị quốc gia.

Song cũng đặt ra nhiều thách thức về an toàn dữ liệu, quyền riêng tư, độ tin cậy của thông tin, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ bất bình đẳng trong tiếp cận công nghệ.

“Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế quản trị AI như thế nào để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát được rủi ro? Đặc biệt, trách nhiệm pháp lý thuộc về ai khi quyết định dựa trên AI gây thiệt hại cho người dân?”, đại biểu nêu câu hỏi đến Bộ trưởng.

Trả lời, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025, trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật riêng về lĩnh vực này. Trong quá trình xây dựng luật, vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.

“Cán bộ, công chức, viên chức đưa dữ liệu mật lên hỏi AI có được không? Theo quy định Luật Trí tuệ nhân tạo và các nghị định, thông tư hướng dẫn là không được”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo ông Vũ Hải Quân, Việt Nam hiện có 3 cấp độ bảo mật. Luật Trí tuệ nhân tạo cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn đã thiết lập khung pháp lý nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu trong quá trình ứng dụng AI.

Đề cập bài toán cân bằng giữa phát triển và quản lý AI, Bộ trưởng lấy ví dụ trong lĩnh vực báo chí điện tử. Theo đó, nếu một tờ báo cho phép AI khai thác dữ liệu, lượng truy cập có thể tăng mạnh; ngược lại, nếu không cho phép AI tiếp cận, lượng truy cập có thể giảm đáng kể.

Tư lệnh ngành Khoa học và Công nghệ nhìn nhận đây là bài toán các doanh nghiệp phải cân nhắc để hài hòa giữa khai thác lợi ích và kiểm soát những tác động của AI.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đạo đức AI, phân loại mức độ rủi ro và đưa ra khuyến nghị để doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.

Hiệu quả chuyển đổi số phải đo bằng sự hài lòng của người dân

Trả lời câu hỏi của đại biểu về việc làm thế nào để kiểm chứng hiệu quả chuyển đổi số ở cấp xã, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng đây là vấn đề rất thực tiễn và cũng là trăn trở của ngành khoa học công nghệ.

Theo Bộ trưởng, sau nhiều nỗ lực triển khai chuyển đổi số ở cấp xã, đặc biệt trong giải quyết thủ tục hành chính, vấn đề đặt ra là liệu người dân có thực sự được giảm bớt thủ tục, cán bộ cấp xã có phải sử dụng ít phần mềm hơn hay không?

“Đây cũng là trăn trở về việc làm thế nào để đo lường được hiệu quả thực chất của quá trình chuyển đổi số”, Bộ trưởng nói và cho rằng mục tiêu quan trọng nhất của chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính là phục vụ người dân. Vì vậy, thước đo quan trọng nhất phải là mức độ hài lòng của người dân.

Bộ trưởng nhận định nếu lấy sự hài lòng của người dân làm mục tiêu, các cơ quan quản lý sẽ từng bước triển khai chuyển đổi số theo hướng này.

Về trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Vũ Hải Quân cho biết sau khi Luật Chuyển đổi số được ban hành, Bộ đã xây dựng các nghị định và thông tư hướng dẫn, trong đó có thông tư liên quan đến đánh giá mức độ hài lòng của người dân trong quá trình sử dụng dịch vụ công.

Bộ trưởng đặt vấn đề, nếu một thủ tục hành chính đã được cung cấp trực tuyến toàn trình thì liệu đã đáp ứng yêu cầu hay chưa, hay còn phải xem xét sự thoải mái, tiện lợi và hài lòng của người dân khi sử dụng dịch vụ?

Theo đó, thông tư đã quy định các tiêu chí để đánh giá hiệu quả chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Hiện Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các địa phương triển khai áp dụng thông tư này.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, về mặt pháp lý, Bộ đã có thông tư hướng dẫn việc đánh giá hiệu quả chuyển đổi số.