Xã miền núi ở Đà Nẵng đưa dịch vụ công, trợ giúp pháp lý về tận khu dân cư

Ở những đô thị, nơi hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin ngày càng thuận lợi, chuyển đổi số đang giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện hơn. Nhưng tại xã miền núi như Trà Tập, TP Đà Nẵng, câu chuyện ấy vẫn còn không ít trở ngại.

Đường sá đi lại khó khăn, thậm chí còn nhiều khu dân cư lõm điện, lõm sóng, khiến cho việc thực hiện thủ tục hành chính tưởng như đơn giản lại có thể trở thành cả một hành trình đối với người dân. Thay vì để bà con phải đi xa, thời gian qua, cán bộ xã Trà Tập đã chủ động tìm đến từng khu dân cư, hỗ trợ bà con thực hiện các thủ tục cần thiết. Một cách làm gần dân, sát dân, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở.

Khi khoảng cách địa lý là rào cản lớn

Xã Trà Tập hiện có 4 thôn, với 41 khu dân cư; trong đó nhiều khu dân cư nằm xa trung tâm, điều kiện giao thông, điện và viễn thông còn hạn chế. Có nơi chưa có đường giao thông đến tận khu dân cư. Trước đây, từ làng Lâng Loan đến trụ sở xã Trà Cang cũ mất khoảng 30 phút đi lại. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, khoảng cách đến trụ sở xã mới xa hơn, thời gian di chuyển có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba. Với những gia đình ở xa, nhất là người lớn tuổi, việc đi lại nhiều giờ chỉ để giải quyết một thủ tục hành chính là điều không dễ dàng. Khoảng cách địa lý vì thế trở thành một trong những rào cản khiến người dân còn e ngại khi tiếp cận các dịch vụ công.

Nhiều hộ gia đình đồng bào thiểu số ở các nóc sâu, thôn xa dường như tách biệt với sự phát triển của công nghệ. Bà Hồ Thị Huệ - Trưởng Ban công tác mặt trận thôn Ngọk Pang, xã Trà Tập, chia sẻ thực tế: “Vì nhiều hộ bà con không có xe, bà con rất ngại vì đoạn đường đi xa, một số hộ không tiếp cận được để giải quyết giấy tờ, đi từ nóc về ủy ban xã rất khó khăn”.

Không chỉ khó khăn về giao thông, sự bất cập trong hạ tầng viễn thông và việc làm quen với các ứng dụng công nghệ cũng tạo nên không ít tình huống trớ trêu. Ông Đoàn Ngọc Ba - Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã Trà Tập, thông tin: “Qua thời gian làm việc, chúng tôi thấy nhiều trường hợp dở khóc dở cười, khi làm định danh mức hai, điện thoại có nhưng bị khóa sim. Nhận thấy được những trở ngại mang tính đặc thù của vùng cao, cấp ủy và chính quyền xã Trà Tập hiểu rằng nếu chỉ chờ đợi người dân chủ động đến trụ sở, mục tiêu cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện sẽ khó lòng đạt được hiệu quả như kỳ vọng”.

Cầm tay chỉ việc, trao tận tay tiện ích số

Từ thực tế trên, cán bộ xã Trà Tập lựa chọn một cách làm khác: Thay vì chờ người dân tìm đến, cán bộ chủ động về tận nơi người dân sinh sống. Dù thời tiết miền núi thường xuyên thay đổi, đường đi nhiều đoạn khó khăn, các đoàn công tác vẫn luân phiên đến từng khu dân cư. Mỗi chuyến đi không chỉ để giải quyết một thủ tục, mà còn là dịp để cán bộ nắm bắt những khó khăn thực tế của người dân trong quá trình tiếp cận chính quyền số.

Hơn 7 giờ sáng, đoàn cán bộ, công chức Trung tâm Hành chính công và Công an xã Trà Tập đã có mặt tại làng C72. Máy tính, điện thoại và các thiết bị cần thiết được chuẩn bị để hỗ trợ bà con đồng bào Xơ Đăng thực hiện các thủ tục hành chính. C72 là khu dân cư thứ bảy trên địa bàn xã được đoàn công tác trực tiếp đến hỗ trợ. Với một số người dân ở đây, những thao tác như cài đặt ứng dụng VNeID, tích hợp thông tin thuê bao, đăng ký khai sinh, khai tử… vẫn còn khá xa lạ. Vì vậy, cán bộ không chỉ hướng dẫn một lần cho xong thủ tục, mà còn kiên nhẫn cầm tay chỉ việc, giúp bà con thực hiện từng bước trên điện thoại, đồng thời giải thích để người dân có thể tự thao tác khi cần.

Không khí tại nhà sinh hoạt cộng đồng làng C72 trong những ngày đoàn công tác ghé thăm luôn rộn ràng, ấm áp. Những nụ cười phấn khởi lộ rõ trên gương mặt bà con khi các vướng mắc về giấy tờ cá nhân, căn cước công dân hay tài khoản định danh điện tử được tháo gỡ ngay tại làng. Anh Nguyễn Thành Vinh - Làng C72, vui vẻ chia sẻ: “Cán bộ lên rất tiện lợi cho bà con ở đây. Chúng tôi được cán bộ hỗ trợ làm căn cước, định danh tận nhà”.

Hành trình nhẫn nại: Không ai bị bỏ lại phía sau

Để đưa được dịch vụ công và trợ giúp pháp lý về tận khu dân cư, đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đã vượt qua không ít vất vả. Những chuyến đi làm việc lưu động đòi hỏi sự chuẩn bị công phu từ máy phát điện dự phòng, máy thu sóng viễn thông lưu động cho đến từng trang thiết bị máy tính, máy thu nhận vân tay, máy ảnh.

Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã Trà Tập Đoàn Ngọc Ba cho biết không phải thủ tục hành chính nào cũng có thể thực hiện ngay tại khu dân cư. Nhưng với những dịch vụ phù hợp, việc đưa cán bộ đến tận nơi đã giúp nhiều hộ dân giảm được thời gian, công sức đi lại; đồng thời từng bước làm quen với các ứng dụng và phương thức thực hiện thủ tục hành chính trong môi trường số. Quan trọng hơn, qua mỗi lần xuống cơ sở, cán bộ có thêm điều kiện lắng nghe người dân, giải thích những điều bà con chưa rõ và hướng dẫn cách sử dụng các tiện ích số trong đời sống hằng ngày.

Mô hình đưa dịch vụ công và trợ giúp pháp lý về tận khu dân cư ở Trà Tập không đơn thuần là sự thay đổi về mặt địa điểm giải quyết hồ sơ. Đó còn là minh chứng sinh động cho tư duy đột phá, coi người dân là trung tâm phục vụ của chính quyền địa phương. Qua từng buổi trợ giúp, những khái niệm tưởng chừng như xa vời như “chính quyền số”, “dịch vụ công trực tuyến” hay “định danh điện tử” đã trở nên gần gũi, thiết thực đối với bà con đồng bào Xơ Đăng.

Bên cạnh việc giải quyết các thủ tục hành chính thiết yếu, đoàn công tác còn kết hợp lồng ghép trợ giúp pháp lý, tuyên truyền luật pháp, giải đáp thắc mắc về các chế độ chính sách an sinh xã hội, giúp nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào miền núi.

Ở một địa bàn còn nhiều khó khăn như Trà Tập, cải cách hành chính vì thế không chỉ nằm ở việc xây dựng quy trình hay đưa thủ tục lên môi trường trực tuyến. Đó còn là việc chính quyền tìm đến người dân, nhất là những người ở xa trung tâm, để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số. Những bước chân kiên trì vượt đèo, băng rừng của đội ngũ cán bộ xã Trà Tập đã và đang thắp lên niềm tin, thắt chặt thêm sợi dây gắn kết bền chặt giữa Đảng, chính quyền với nhân dân nơi đại ngàn.