Rằm tháng Chạp là một trong những ngày lễ quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt, mang ý nghĩa tri ân tổ tiên và bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị thần linh đã che chở cho gia đình suốt một năm qua. Chính vì vậy, vào dịp này, nhiều gia đình thường chuẩn bị lễ cúng một cách chu đáo, tươm tất với mong muốn cầu bình an, may mắn và hạnh phúc.
Trong nghi lễ rằm tháng Chạp, bài văn khấn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Việc đọc văn khấn ngày rằm tháng Chạp cúng Thổ Công, thần linh không chỉ thể hiện sự thành kính mà còn là lời cầu mong cho gia đạo yên ấm, công việc hanh thông, mọi sự thuận hòa.
Nghi lễ rằm tháng Chạp gồm hai bài văn khấn chính là văn khấn cúng thần linh, Thổ Công và văn khấn cúng gia tiên. Gia chủ cần lưu ý trình tự thực hiện, đọc văn khấn cúng Thổ Công và các vị thần linh trước, sau đó mới tiến hành khấn gia tiên.
Văn khấn rằm tháng Chạp cúng Thổ công, thần linh
Dưới đây là bài văn khấn cúng Thổ công, thần linh rằm tháng Chạp theo sách “Văn khấn cổ truyền Việt Nam”.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, Chư phật mười phương
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vi tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long mạch
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức tôn thần
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ, Tài thần
Con kính lạy các tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là... ngụ tại:..
Hôm nay là ngày... tháng... năm... (rằm tháng Chạp năm Ất Tỵ), tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim niên đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa, Long mạch tôn thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần, các vị tôn thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các ngài nghe thấu lời mời thương xót thương tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông, người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!

Rằm tháng Chạp nhiều gia đình thành tâm sắm lễ, đọc văn khấn cúng Thổ Công, thần linh và gia tiên. (Ảnh minh họa: Linh Linh)
Văn khấn ngày rằm tháng Chạp cúng gia tiên
Dưới đây là bài văn khấn cúng gia tiên rằm tháng Chạp theo sách “Văn khấn cổ truyền Việt Nam”.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị tôn thần.
Con kính lạy tổ tiên, hiển khảo, hiển tỷ, chư vị hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng tổ khảo, tổ tỷ).
Tín chủ (chúng) con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày… tháng… năm, gặp tiết rằm tháng Chạp năm Ất Tỵ. Tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương, hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời các ngài: Bản cảnh Thành hoàng, chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ tổ khảo, tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội, ngoại họ…, cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời chư vị tiền chủ, hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho chúng con gia đình hòa thuận, sức khỏe dồi dào, công việc phát tài, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Chuẩn bị mâm cúng rằm tháng Chạp
Về lễ vật, mâm cúng rằm tháng Chạp thường được chuẩn bị khá đầy đủ, bao gồm cả lễ vật và mâm cơm cúng. Tùy theo phong tục từng vùng miền cũng như điều kiện của mỗi gia đình, mâm cúng có thể là cỗ mặn, cỗ chay hoặc kết hợp cả hai hình thức.
Những lễ vật cơ bản không thể thiếu trong mâm cúng gồm:
- Hương: vật phẩm mở đầu cho nghi thức cúng lễ
- Hoa tươi, thường là hoa cúc vàng hoặc hoa sen, tượng trưng cho sự thanh khiết và tôn kính
- Đèn hoặc nến với hai cây đặt cân đối hai bên bát hương, mang ý nghĩa ánh sáng và sự tiếp nối truyền thống.
- Bên cạnh đó là mâm ngũ quả gồm các loại trái cây tươi như chuối, bưởi, đu đủ, xoài… tùy vùng miền, thể hiện mong ước sung túc, đủ đầy.
- Trà và rượu cũng là lễ vật quen thuộc, biểu trưng cho sự tinh khiết và lòng thành.
- Trầu cau: hình ảnh gắn bó lâu đời trong nghi lễ truyền thống – thể hiện sự gắn kết bền chặt của gia đình.
Mâm cỗ mặn thường có bánh chưng, xôi, gà luộc, canh măng hoặc canh miến, giò chả, nem rán cùng một số món xào, được chuẩn bị linh hoạt theo đặc trưng từng vùng nhưng vẫn hướng đến sự ấm cúng và đầy đủ. Trong khi đó, mâm cỗ chay giản dị hơn với các món như đậu hũ, rau xào, nấm hấp, thể hiện tinh thần thanh tịnh và sự thành tâm.
Dù mâm cúng được chuẩn bị theo hình thức nào, điều cốt lõi vẫn là sự nghiêm trang, chu đáo và tấm lòng hướng về tổ tiên, thần linh trong ngày rằm tháng Chạp, thời khắc ý nghĩa để khép lại năm cũ và chuẩn bị đón chào năm mới.






Bình luận