Từ những mái đầu bạc ở Trung Liệt và câu chuyện về chuyển đổi số

Giữa những mái đầu bạc ở phường Trung Liệt, chúng tôi bắt đầu một công việc tưởng như rất bình thường: hỗ trợ các bác, các cụ đã nghỉ hưu mở tài khoản để chuyển từ nhận lương hưu bằng tiền mặt sang nhận qua tài khoản ngân hàng. Nhưng chính từ những ánh mắt còn bỡ ngỡ trước một phương thức mới, tôi hiểu rằng chuyển đổi số không chỉ là chuyện của công nghệ.

Đó còn là câu chuyện về con người, về trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên trong việc đưa chủ trương vào cuộc sống bằng sự tận tâm, kiên nhẫn và tinh thần phục vụ Nhân dân.

Từ những mái đầu bạc ở Trung Liệt

Buổi hỗ trợ người nghỉ hưu tại phường Trung Liệt hôm ấy bắt đầu bằng những công việc quen thuộc của cán bộ ngân hàng. Trên bàn là giấy tờ mở tài khoản. Trước mặt chúng tôi là những người đã dành phần lớn cuộc đời lao động, cống hiến, nay làm quen với một thay đổi mới: khoản lương hưu hàng tháng sẽ được nhận qua tài khoản, thay cho hình thức nhận tiền mặt như trước.

Với những cán bộ trẻ, một tài khoản ngân hàng hay một giao dịch trên điện thoại đã trở thành điều quen thuộc. Nhưng đứng trước những mái đầu bạc, tôi hiểu rằng điều đơn giản với mình chưa chắc đã đơn giản với người khác. Người cao tuổi cần được hướng dẫn chậm hơn. Nội dung chưa rõ cần được giải thích lại. Một băn khoăn dù nhỏ cũng cần được lắng nghe, thay vì vội vàng bỏ qua.

Điều các bác, các cụ cần không chỉ là hoàn tất thủ tục. Họ cần sự yên tâm khi bước sang một phương thức mới. Vì thế, chúng tôi cố gắng dùng cách diễn đạt gần gũi, hướng dẫn từng nội dung cần thiết và kiên nhẫn trước những thao tác còn chưa quen.

Công việc diễn ra lặng lẽ, không có điều gì lớn lao. Song chính trong những khoảnh khắc bình dị ấy, tôi nhận ra: phía sau một chủ trương, một quy trình hay một bước chuyển đổi số, cuối cùng vẫn là con người. Khi người dân chưa hiểu, chưa yên tâm, trách nhiệm của người phục vụ chưa thể coi là đã kết thúc.

Khoảng cách số và những bàn tay nối nhịp

Năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 và các Nghị quyết Trung ương 2, 3 khóa XIV. Trong yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, chuyển đổi số là một động lực quan trọng. Tuy nhiên, buổi làm việc tại Trung Liệt khiến tôi nhìn chuyển đổi số từ một góc gần gũi hơn.

Chuyển đổi số không chỉ là hệ thống, thiết bị hay những thao tác trên màn hình. Nó còn là khoảng cách giữa người trẻ đã quen công nghệ và người cao tuổi lần đầu tiếp cận một phương thức mới. Khoảng cách ấy không thể thu hẹp chỉ bằng máy móc. Nó cần một người chịu khó hướng dẫn, thêm một lần giải thích và đủ kiên nhẫn khi người đối diện chưa thể hiểu ngay.

Bởi vậy, thước đo của chuyển đổi số không chỉ nằm ở số lượng quy trình được số hóa, mà còn ở việc người dân có thực sự tiếp cận được, sử dụng được và hưởng lợi từ thay đổi đó hay không. Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi không ai bị bỏ lại phía sau.

Khi hai chữ “phục vụ” được đo bằng sự tận tâm

Là cán bộ ngân hàng trực tiếp phục vụ khách hàng, tôi từng nhìn công việc qua những yêu cầu cụ thể: đúng quy trình, vững nghiệp vụ, chính xác và kịp thời. Trải nghiệm tại Trung Liệt cho tôi hiểu rằng còn một yêu cầu không thể thiếu: sự thấu hiểu.

Đằng sau một số thứ tự là một con người. Đằng sau một bộ hồ sơ là một nhu cầu. Đằng sau câu hỏi tưởng như đơn giản đôi khi là cả sự lo lắng của người hỏi. Cán bộ có thể thuộc quy trình, nhưng nếu không biết đặt mình vào vị trí của người dân thì khoảng cách vẫn còn nguyên.

Từ câu chuyện ấy, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở nên gần gũi hơn với tôi. Không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Có thể bắt đầu từ việc gần dân hơn một chút, lắng nghe nhiều hơn một chút, kiên nhẫn thêm một chút và có trách nhiệm đến cùng với công việc mình đảm nhận.

Để dân tin, trước hết cán bộ phải làm

Tinh thần ấy cũng là định hướng xuyên suốt mà bà Hoàng Thu Diệp, Bí thư Chi bộ 8, thường xuyên quán triệt trong sinh hoạt chi bộ. Theo bà, mỗi đảng viên không chỉ hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn mà còn phải thể hiện vai trò tiên phong, gương mẫu trong phục vụ nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân và khách hàng làm thước đo hiệu quả công việc.

Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần được thể hiện từ những hành động cụ thể hằng ngày, từ tác phong làm việc trách nhiệm, thái độ tận tâm cho đến tinh thần chủ động hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ mới.

Cùng với đó, dưới sự lãnh đạo của ông Nguyễn Quang Lý, Bí thư Đảng ủy Vietcombank Thành Công, công tác xây dựng Đảng luôn được gắn chặt với nhiệm vụ chính trị và hoạt động kinh doanh của đơn vị.

Ông Nguyễn Quang Lý nhiều lần nhấn mạnh rằng chuyển đổi số phải đi đôi với trách nhiệm phục vụ, không chỉ hướng đến hiệu quả hoạt động mà còn phải bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi từ những tiện ích của công nghệ.

Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là thế hệ trẻ, yêu cầu đặt ra là phải không ngừng đổi mới, nâng cao năng lực số, phát huy tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội để góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của ngân hàng và địa phương.

Xây dựng văn hóa Đảng trước hết phải bắt đầu từ văn hóa của mỗi đảng viên. Văn hóa ấy không chỉ thể hiện trong cuộc họp hay buổi sinh hoạt chi bộ, mà còn hiện diện trong cách người cán bộ đối diện với Nhân dân.

Với cán bộ ngân hàng, những chuẩn mực ấy có thể được nhận diện qua bốn từ: tận tâm, minh bạch, trách nhiệm và nêu gương. Tận tâm là sẵn sàng giải thích thêm khi người dân chưa hiểu. Minh bạch là giúp khách hàng hiểu rõ nội dung liên quan đến dịch vụ họ sử dụng.

Trách nhiệm là không coi việc hoàn thành thủ tục đồng nghĩa với hoàn thành nhiệm vụ khi người dân vẫn còn băn khoăn. Nêu gương là tự đặt cho mình yêu cầu cao hơn về kỷ luật, đạo đức nghề nghiệp và thái độ phục vụ.

Với người dân, hình ảnh của tổ chức nhiều khi được cảm nhận từ chính người cán bộ mà họ gặp. Một lời giải thích rõ ràng, một việc được làm đến nơi đến chốn có thể bồi đắp thêm niềm tin. Ngược lại, sự vô cảm, đùn đẩy hay thiếu trách nhiệm dù chỉ trong một việc nhỏ cũng có thể làm giảm đi niềm tin đã mất nhiều thời gian vun đắp. Uy tín của tổ chức, vì thế, được xây dựng từng ngày từ uy tín của mỗi con người.

“Tự soi” từ những việc nhỏ nhất

Phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống hay những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ bắt đầu từ những vấn đề lớn. Sức đề kháng của mỗi cán bộ, đảng viên được hình thành từ thái độ trước những lựa chọn rất nhỏ trong công việc hằng ngày.

Khi không có người kiểm tra, mình có tuân thủ đúng quy định? Khi xảy ra sai sót, mình nhận trách nhiệm hay tìm cách đẩy sang người khác? Khi gặp việc khó, mình sẵn sàng đi thêm một bước hay chỉ lựa chọn phần thuận tiện cho bản thân? Khi thấy một điểm chưa hợp lý, mình mạnh dạn đề xuất cải tiến hay bằng lòng với suy nghĩ “xưa nay vẫn làm như vậy”?

Những lựa chọn lặp lại sẽ tạo nên tác phong của một người; tác phong của từng người sẽ hình thành văn hóa tập thể. Vì vậy, sinh hoạt chi bộ sẽ thiết thực hơn khi bám vào chính những vấn đề của đơn vị: chất lượng phục vụ, đạo đức nghề nghiệp, kỷ luật lao động, phản ánh của khách hàng và trách nhiệm của đảng viên. Khi đó, tự phê bình và phê bình thực sự trở thành động lực để mỗi người và cả tổ chức cùng tốt hơn.

Những người cao tuổi dạy người trẻ bài học về đổi mới

Chúng tôi đến Trung Liệt với vai trò những người hỗ trợ. Nhưng khi công việc kết thúc, tôi nhận ra người nhận được bài học lại chính là mình.

Những người đã nghỉ hưu vẫn tiếp tục học một cách thức mới, thích nghi với một phương thức mới. Điều ấy khiến một người trẻ như tôi phải tự hỏi: nếu những người đã đi qua phần lớn cuộc đời vẫn sẵn sàng thay đổi, chúng ta có lý do gì để bằng lòng với cách làm cũ khi công việc vẫn có thể tốt hơn?

Từ câu hỏi ấy, tôi nhìn lại công việc hằng ngày. Một thủ tục còn mất thời gian, liệu có thể cải tiến? Một quy trình có nhiều thao tác, liệu có thể đơn giản hơn? Một khách hàng gặp khó khăn, chúng ta chỉ xử lý trường hợp ấy hay tìm nguyên nhân để người tiếp theo không gặp lại vấn đề tương tự? Một đồng nghiệp có cách làm tốt, làm thế nào để kinh nghiệm ấy được chia sẻ và nhân rộng?

Đổi mới không nhất thiết bắt đầu từ một sáng kiến thật lớn. Đổi mới bắt đầu khi chúng ta không bằng lòng với điều mình biết vẫn có thể làm tốt hơn. Và người đảng viên trẻ phải là người đi đầu trong hành trình ấy.

Để điều tử tế không chỉ là câu chuyện của một người

Những tấm gương về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không ở đâu xa. Đó có thể là cán bộ dành thêm thời gian hướng dẫn một người cao tuổi; là đồng nghiệp sẵn sàng hỗ trợ xử lý một việc khó; là người dám đề xuất thay đổi một cách làm đã tồn tại lâu năm; hay là đảng viên trẻ chủ động học công nghệ mới để phục vụ công việc tốt hơn.

Không phải việc tốt nào cũng cần được gọi tên, nhưng việc tốt cần được lan tỏa. Giá trị của một tấm gương không chỉ nằm ở điều người ấy đã làm, mà còn ở khả năng thôi thúc những người xung quanh cùng hành động.

Đó cũng là vai trò của báo chí về xây dựng Đảng: đi từ cuộc sống để phát hiện những điều tốt đẹp; từ một con người để khơi dậy tinh thần của tập thể; từ một cách làm hay để gợi mở kinh nghiệm có thể nhân rộng. Khi những câu chuyện tử tế được kể bằng sự trung thực và trách nhiệm, báo chí góp phần đưa công tác xây dựng Đảng đến gần hơn với cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Phía sau tấm thẻ đảng viên

Là một đảng viên mới, tôi từng nghĩ nhiều đến hai chữ “tự hào”. Nhưng càng đi vào công việc thực tế, tôi càng hiểu rằng phía sau niềm tự hào ấy là hai chữ lớn hơn: trách nhiệm với Nhân dân.

Trách nhiệm không chờ đến khi chúng ta đảm nhiệm một vị trí lớn. Nó bắt đầu ngay từ vị trí mình đang đứng: làm tốt công việc hôm nay; kiên nhẫn thêm vài phút với một người cao tuổi; chủ động thêm một bước thay vì nói rằng việc đó không thuộc trách nhiệm của mình; dám nhận thiếu sót; không ngừng học hỏi; và giữ sự tử tế, liêm chính của người cán bộ ngân hàng ngay cả trong những việc không ai nhìn thấy.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể ở từng cơ quan, đơn vị, địa bàn và trong công việc của mỗi cán bộ, đảng viên. Khi mỗi đảng viên làm tốt hơn một việc, mỗi chi bộ tháo gỡ thêm một vấn đề từ thực tiễn, mỗi đơn vị có thêm một sáng kiến vì người dân, nghị quyết sẽ không chỉ hiện diện trên trang văn bản mà được người dân nhìn thấy trong những thay đổi cụ thể của cuộc sống.

Khi những mái đầu bạc vẫn còn ở lại

Buổi hỗ trợ ở Trung Liệt rồi cũng kết thúc. Giấy tờ được thu xếp lại. Các bác, các cụ trở về với cuộc sống thường ngày. Chúng tôi trở về với công việc của mình.

Nhưng hình ảnh những mái đầu bạc kiên nhẫn làm quen với một phương thức mới vẫn còn ở lại trong tôi. Hình ảnh ấy nhắc rằng phía sau mỗi tài khoản được mở không chỉ là một con số, mà là một con người. Phía sau mỗi bước chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, mà phải là lợi ích của Nhân dân. Và phía sau tấm thẻ đảng viên không chỉ là niềm tự hào, mà trước hết là trách nhiệm.

Trách nhiệm làm tốt hơn công việc của mình. Trách nhiệm không để người dân đơn độc trước những thay đổi. Trách nhiệm biến mỗi chủ trương đúng đắn thành những việc làm cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy và cảm nhận.

Những buổi hỗ trợ người dân tại cơ sở như ở Trung Liệt không chỉ là hoạt động nghiệp vụ đơn thuần mà còn là minh chứng sinh động cho việc đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Đó cũng là kết quả của sự lãnh đạo, định hướng từ Chi bộ 8 và Đảng ủy Vietcombank Thành Công, nơi mỗi cán bộ, đảng viên được nhắc nhở thường xuyên rằng giá trị của người đảng viên không chỉ được thể hiện trong lời nói hay cam kết, mà phải được khẳng định bằng những việc làm cụ thể, thiết thực vì Nhân dân.

Từ những mái đầu bạc ở Trung Liệt, tôi hiểu thêm một điều giản dị: niềm tin của Nhân dân không được tạo nên trong một ngày, cũng không chỉ đến từ những điều lớn lao. Niềm tin được bồi đắp từng ngày, từ những con người cụ thể, những việc làm cụ thể và cả những điều rất nhỏ.

Có lẽ, xây dựng Đảng từ cơ sở cũng bắt đầu từ chính những điều bình dị như thế.

(Vương Thanh Thủy - Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam)