Thủ tướng: Đại học Quốc gia TP.HCM phải quy tụ nhân tài hàng đầu của đất nước

Với chủ đề “Đại học Quốc gia TP.HCM khát vọng tự chủ công nghệ chiến lược bằng nhân tài Việt Nam”, Lễ Khai khóa năm 2026 của Đại học Quốc gia TP.HCM đã diễn ra chiều nay (13/10).

Dự buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Đại học Quốc gia TP.HCM phải trở thành nơi phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài hàng đầu của đất nước. Phấn đấu đến năm 2030 thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục hàng đầu châu Á; tầm nhìn đến năm 2045 trở thành hệ thống đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á.

Trước khi diễn ra buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tham quan Triển lãm thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nơi giới thiệu các sản phẩm, công nghệ tiêu biểu do đội ngũ nhà khoa học của Đại học Quốc gia TP.HCM nghiên cứu, phát triển.

Các sản phẩm trưng bày gồm robot cứu hỏa bốn chân, hệ thống giao diện não - máy tính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ sinh sản, chip vi mạch bán dẫn, sản phẩm từ dược liệu bản địa, công nghệ tế bào gốc, miếng dán vi kim và pin mặt trời thế hệ mới.

Tại đây, Đại học Quốc gia TP.HCM đã giới thiệu lộ trình phát triển công nghệ chiến lược theo 3 giai đoạn.

Giai đoạn trước mắt, tập trung tạo ra các kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng sớm, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, bệnh viện và địa phương trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chip biên, chế phẩm sinh học và chẩn đoán phân tử.

Đến năm 2030, hình thành các cụm nghiên cứu và phòng thí nghiệm hợp tác công tư, tập trung vào mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, vaccine và công nghệ tế bào, pin lưu trữ, hydro xanh và công nghệ lượng tử.

Đến năm 2030, Đại học Quốc gia TP.HCM đặt mục tiêu đạt 100 sáng chế quốc tế, phát triển 10 sản phẩm công nghệ chiến lược, làm chủ 15 công nghệ lõi, hình thành 20 nhóm nghiên cứu mạnh và khẳng định vị thế trong nhóm các đại học hàng đầu châu Á.

Tại buổi lễ, Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh vai trò của đại học trong đào tạo nhân tài, phát triển tri thức và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.

“Tầm vóc của đại học nằm ở những con người mà đại học đào tạo, ở tri thức mà đại học đóng góp và ở việc có mặt khi xã hội cần một lời giải đáng tin cậy. Từ lợi thế đa ngành, đa lĩnh vực, yêu cầu phát huy sức mạnh của toàn hệ thống, tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn.

Đất nước không cần thêm một cỗ máy khổng lồ. Đất nước cần một người khổng lồ biết mình đang đi đâu, biết mình chịu trách nhiệm với ai, dám nhận việc khó và dám nói điều cần nói”, bà Nguyễn Thị Thanh Mai cho biết.

Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM cũng cho biết mục tiêu xây dựng môi trường học thuật có khả năng thu hút và kết nối nhân tài Việt Nam, đồng thời tạo ra những đóng góp thiết thực cho đất nước. Ước mơ của Đại học lớn hơn một vị trí trên bảng xếp hạng mà mong muốn những người Việt Nam đang làm việc tại các trung tâm khoa học trên thế giới nhìn về, và thấy một môi trường xứng đáng để trở về hoặc hợp tác lâu dài.

Thủ tướng biểu dương những nỗ lực và kết quả tích cực mà Đại học Quốc gia TP.HCM đã đạt được trong 31 năm xây dựng và phát triển, thực hiện xuất sắc sứ mệnh làm đầu tàu, nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học nước nhà, phục vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

Ông cho rằng, Đại học Quốc gia TP.HCM cần quyết tâm cao hơn với một khát vọng lớn hơn: Đổi mới tư duy, phương thức quản trị, xây dựng môi trường học thuật khai phóng, tôn trọng sáng tạo, đề cao thực chất và lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo; hướng tới xây dựng Đại học Quốc gia TP.HCM trở thành hạt nhân đào tạo, nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hàng đầu, xuất sắc của đất nước.

Phấn đấu đến năm 2030 thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục hàng đầu châu Á; tầm nhìn đến năm 2045 trở thành hệ thống đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á.

“Đại học Quốc gia TP.HCM phải trở thành nơi phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài hàng đầu của đất nước. Xây dựng một hệ sinh thái nhân tài kết nối liên tục từ học sinh xuất sắc, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến nhà khoa học trẻ và chuyên gia hàng đầu, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược.

Phải chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài; đẩy mạnh quản trị đại học hiện đại; trở thành địa chỉ tin cậy thu hút và tạo điều kiện thuận lợi để nhân tài phát huy tối đa năng lực, trí tuệ, cống hiến và gắn bó lâu dài”, Thủ tướng đề nghị.

Thủ tướng cũng yêu cầu Đại học Quốc gia TP.HCM phát huy vai trò là trung tâm trí tuệ, tư vấn và phản biện chính sách, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy phục vụ hoạch định các chủ trương, chính sách và quyết sách phát triển của đất nước, của vùng và của địa phương; thực sự trở thành một đại học thống nhất về chiến lược và sức mạnh.

Với mỗi nhiệm vụ lớn của đất nước, phải nhanh chóng hình thành được các nhóm nghiên cứu liên ngành mạnh, dùng chung đội ngũ, phòng thí nghiệm, dữ liệu và có người đứng đầu chịu trách nhiệm đến sản phẩm cuối cùng.

Với những ngành mới như bán dẫn, lượng tử, hàng không vũ trụ..., cần huy động sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp gắn với kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra.

Cần làm chủ, sản phẩm cần tạo ra, đối tượng sử dụng và thời điểm có kết quả; không chỉ làm chủ công nghệ mà phải từng bước hình thành năng lực công nghệ nội sinh, phát triển công nghệ lõi và tạo ra sản phẩm công nghệ có khả năng cạnh tranh, mang thương hiệu Việt Nam.

Nhân dịp này, Thủ tướng đề nghị các bộ ngành xây dựng Đề án triển khai cơ chế, chính sách đầu tư mạnh và có các cơ chế đặc thù, vượt trội để phát triển đại học tinh hoa theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới. Đồng thời nghiên cứu cơ chế kinh phí giao theo gói cho các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho các tổ chức khoa học công nghệ công lập thuộc các đại học trọng điểm.

Thủ tướng giao UBND TP.HCM, các địa phương trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long nghiên cứu, đặt hàng trực tiếp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng dùng chung đối với Đại học Quốc gia TP.HCM để đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao.

Thủ tướng cũng đề nghị các thầy cô giáo, các nhà khoa học của Đại học quốc gia TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung hãy là những tấm gương sáng về đạo đức, tinh thần học tập suốt đời, sự trung thực và liêm chính trong học thuật, dám đặt vấn đề mới; khuyến khích phản biện khoa học, tôn trọng sự khác biệt và tạo điều kiện cho những ý tưởng sáng tạo được thử nghiệm, kiểm chứng.

“Các em bước vào giảng đường hôm nay không chỉ để nhận một tấm bằng cho riêng mình, mà còn được trao cơ hội tiếp cận môi trường có thể tạo ra những thay đổi tích cực đối với đất nước.

Đất nước không chỉ cần những người giỏi công nghệ mà còn cần những người có năng lực và trách nhiệm, có khát vọng nhưng biết kỷ luật, có tri thức toàn cầu nhưng có cội nguồn Việt Nam; dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới nhưng cũng dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình”, Thủ tướng gửi thông điệp tới các em học sinh, sinh viên.

Thủ tướng tin tưởng Đại học Quốc gia TP.HCM phát huy tối đa thành tích đạt được, trở thành một trong những trung tâm tri thức và nhân tài hàng đầu của quốc gia; một đầu tàu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, một địa chỉ uy tín trong mạng lưới đại học châu Á và thế giới, đóng góp thiết thực vào việc nâng cao năng lực tự chủ, tự lực, tự cường và sức cạnh tranh quốc tế.

Tại buổi lễ, Thủ tướng đã trực tiếp trao quà, khen thưởng các cá nhân tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Đồng thời trao quà cho các cán bộ, giảng viên, học viên đã ứng dụng các phương pháp khảo sát địa vật lý, phân tích dữ liệu và khoanh vùng các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ, qua đó hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.