Thủ tướng: Chọn con đường khó nhưng bền vững là từng bước làm chủ công nghệ lõi

Nội dung trên được Thủ tướng Phạm Minh Chính đề cập khi phát biểu tại lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam, sáng 16/1.

Thủ tướng khẳng định đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Thủ tướng cho biết, hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước.

Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh-quốc phòng.

"Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: Chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc hay làm chủ công nghệ?

Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng. Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi, với tinh thần biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng cho biết, sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đạt được những kết quả quan trọng.

Theo đó, đã hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước); trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Mỹ); phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn); từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là Tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML).

Vị thế quốc tế được nhận diện rõ hơn, Việt Nam là điểm đến "nổi lên" trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip.

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ, ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip.

"Do đó, với việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số", Thủ tướng nói.

Đề cập đến những ý nghĩa quan trọng khi khởi công dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên, Thủ tướng cho rằng, Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, hoàn thiện chuỗi giá trị và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.

Bên cạnh đó, bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, phát triển công nghệ lưỡng dụng gắn chặt kinh tế với quốc phòng, an ninh; xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, lấy Nhà máy chế tạo làm hạt nhân để kết nối 3 nhà (Nhà nước, nhà doanh nghiệp và nhà khoa học) trong nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng, thúc đẩy lan tỏa sang các ngành, lĩnh vực khác.

Một ý nghĩa quan trọng khác, theo Thủ tướng, nhà máy là hạt nhân dẫn dắt, cầu nối và thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia; từng bước hình thành các chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao.

Đề cập đến các nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Đến năm 2030 phấn đấu ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…", Thủ tướng nêu rõ mục tiêu.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển (đến năm 2030, đào tạo trên 50.000 kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050).

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu (đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỷ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10-15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỷ USD/năm).

Thủ tướng yêu cầu quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip.

Từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi; đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.

Với Tập đoàn Viettel, Thủ tướng đề nghị tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đúng tiến độ và đáp ứng 3 nhiệm vụ.

Một là làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.

Hai là hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030.

Ba là trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.

Với tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin - tự lực - tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, Thủ tướng tin tưởng, nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp chip bán dẫn quốc gia, khẳng định bước tiến vượt bậc về làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tiềm lực quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước.

Nhân dịp này, Thủ tướng đề nghị các bộ, ban, ngành, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước quán triệt và hành động mạnh mẽ với tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: "Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình; khoa học và công nghệ không còn là một lựa chọn, mà là con đường duy nhất để đột phá về năng suất lao động, thay đổi chất lượng tăng trưởng và bảo vệ độc lập, tự chủ dân tộc trong tình hình mới".