Thử đi buýt vì dịp lễ miễn phí, tôi xóa định kiến chậm, bẩn, hôi 10 năm trước

Khi từ giã đời sinh viên cách đây hơn 10 năm, tôi vay tiền mua xe máy để đi làm và thề rằng sẽ không bao giờ bước chân lên xe buýt nữa. Ký ức của tôi về xe buýt gói gọn trong vài từ là chậm chạp, bẩn, hôi, là những cú phanh gấp khiến hành khách đổ rạp vào nhau, chưa kể thái độ của tài xế, phụ xe khá "lồi lõm", hành khách sinh viên như tôi rất dễ bị ăn mắng.

Suốt 10 năm qua, tôi trung thành tuyệt đối với chiếc xe máy cá nhân, bất kể mưa nắng hay tắc đường.

Dịp nghỉ lễ vừa rồi, khi Hà Nội miễn phí vé xe buýt và đường sắt đô thị trong 7 ngày dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5/2026, tôi nổi hứng thử lại một lần. Vợ con về quê ở thành phố một mình, tôi quyết định đi xe buýt từ Minh Khai sang Long Biên để ăn uống nhà bạn. Đó là quyết định làm thay đổi hoàn toàn định kiến cũ.

Sáng sớm ngày nghỉ lễ, tôi đứng chờ ở điểm dừng gần nhà. Khác với vẻ nhem nhuốc của những nhà chờ cũ kỹ mà tôi nhớ, trạm dừng hiện nay có bảng điện tử hiển thị thời gian xe đến khá chính xác. Bên cạnh đó, bạn còn chỉ tôi có thể kiểm tra tuyến xe trên ứng dụng điện thoại.

Chiếc xe buýt điện màu xanh lá cây êm ái tiến vào bến. Điều đầu tiên khiến tôi ngạc nhiên là nó không có tiếng động cơ gầm rú, không có làn khói đen kịt phả vào mặt người đi đường.

Tôi bước lên xe, ấn tượng tiếp theo là không gian bên trong rất thoáng và sạch. Mùi hương trên xe nhẹ nhàng, không còn cảm giác say xe tức thì như những chiếc xe buýt chạy dầu đời cũ cách đây 10 năm.

Tôi chọn ghế gần cửa sổ để nhìn ngắm thành phố. Điều làm tôi bất ngờ nhất chính là thái độ của nhân viên. 10 năm trước, tôi thường thấy phụ xe luôn giục khách "nhanh chân lên" khi dừng đỗ, nhiều khi quát tháo nếu có ai chậm chạp. Nhưng trên xe buýt bây giờ, nhân viên nhẹ nhàng lịch sự, xe đến bến thì luôn chờ khách ổn định mới chuyển bánh, nhất là khi có người già lên xuống xe.

Hệ thống thông báo điểm dừng bằng loa rõ ràng, giúp những người lâu ngày không đi xe công cộng như tôi không lo bị lỡ bến.

Khác với việc tự lái xe máy, tôi không còn phải căng hết giác quan để quan sát đường sá và nhận biết tình huống, hay gồng mình giữ tay lái để đề phòng từng phút trong dòng xe cộ hỗn loạn.

So với đi xe máy, buýt đúng là chậm hơn, đòi hỏi những người muốn đi dài hạn phải thu xếp thời gian hợp lý, nhưng đổi lại là sự an toàn và thoải mái, những stress của việc lái xe đã có anh tài xế gánh thay bạn.

Khi bước xuống xe tại điểm cuối, tôi không hề cảm thấy mệt mỏi hay bám đầy bụi đường. Quần áo vẫn phẳng phiu, tinh thần thư thái để gặp bạn bè. Điều này thật sự khác biệt so với việc phải đi quãng xa dưới trời nắng, rồi loay hoay tìm chỗ gửi xe máy.

Không ngờ một lần "nổi hứng" thử lại xe buýt do được miễn phí ngày lễ, tôi đã xóa sạch định kiến xấu của mình và biết được rằng hóa ra giao thông công cộng ở Hà Nội đã hiện đại, thân thiện đến thế. Về nhà, tôi tải app, thử dò lộ trình đến những địa điểm mình hay đi, và nhận ra phần lớn đều có tuyến. Mạng lưới xe buýt hiện nay phủ rất rộng, cần đi đâu, chuyển tuyến thế nào, mấy phút có một chuyến, xe sắp đến bến hay chưa, người dùng có thể tra cứu, theo dõi dễ dàng qua ứng dụng.

Tôi đã mua vé tháng liên tuyến và đi làm bằng xe buýt sau kỳ nghỉ, xe máy thì vẫn giữ để di chuyển ở những quãng đường không phù hợp hay khi cần di chuyển nhanh, gấp.

TP.HCM dự kiến miễn phí vé xe buýt trong thời gian tới, tôi nghĩ Hà Nội cũng nên làm như vậy, vì chính sách này sẽ thu hút rất nhiều người dân sử dụng thử rồi lựa chọn phương tiện này. Bản thân tôi cũng vậy, cũng nhờ một lần đi thử vì được miễn phí dịp lễ mà quyết định gắn bó với nó.

Có nên miễn phí xe buýt hay không là điều được nhiều người tranh luận từ trước dịp nghỉ lễ. Có ý kiến cho rằng, người dân chưa đi buýt không phải vì tiếc 8.000, 10.000 đồng vé mỗi chuyến hay 140.000 - 280.000 đồng mỗi tháng. Đúng là số tiền ấy nhỏ, người ta có thể bỏ ra được, nhưng miễn phí vẫn là cú hích về tâm lý có thể thu hút nhiều người dù họ không thực sự thiếu tiền.

Khi tôi hào hứng nói về lợi ích của xe buýt, trong đó có yếu tố tiết kiệm, vài người bạn tôi nói rằng so với tiền đổ xăng xe máy, con số 280.000 đồng tiền vé tháng liên tuyến chỉ giúp tiết kiệm vài trăm nghìn, nên họ vẫn chọn xe máy vì nhiều cái tiện hơn. Tôi nghĩ nếu xe buýt được miễn phí hoàn toàn, họ sẽ đổi sang buýt và nhận ra nhiều cái tiện lợi khác của phương tiện này và trung thành với nó.

Trước mắt, Hà Nội nên có nhiều hơn những đợt miễn phí xe buýt ngắn hạn. Những chuyến đi 0 đồng như vậy không chỉ là món quà về vật chất mà còn là chiến dịch truyền thông hiệu quả để lôi kéo những người "cố thủ" với xe cá nhân do định kiến quá sâu như tôi quay trở lại với giao thông công cộng. Tôi tin rằng trong tương lai gần, xe buýt điện sẽ thực sự trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân Thủ đô.

Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ý kiến ở box bình luận bên dưới.