Sống ở nơi đắt đỏ nhất nước: Lương 10 triệu không trụ nổi, 30 triệu cũng khó thở

Khảo sát nhanh cho thấy, với thu nhập trên dưới 10 triệu đồng/tháng thì rất khó trụ lại Thủ đô, nhất là với những người phải thuê nhà trọ. Từ sinh viên trẻ mới ra trường đến nhân viên văn phòng, shipper, công nhân…đều than chưa đến cuối tháng đã hết sạch số tiền này, phải vay mượn hoặc cắt giảm triệt để chi tiêu; thậm chí có người phải bỏ phố về quê vì lương thì thấp mà chi tiêu quá tốn kém.

Còn với những cặp vợ chồng phải nuôi con nhỏ và không có nhà cố định thì dù có thu nhập 30 triệu đồng/tháng, cuộc sống cũng không hề dễ dàng. Đáng ngại hơn là họ không thể dư dả để tiết kiệm tiền mua nhà, sống lâu dài ở Thủ đô.

Tiền đi đâu hết?

Theo số liệu của Cục Thống kê, so với 2 thành phố lớn khác là TP.HCM và Đà Nẵng, chỉ số giá sinh hoạt ở Hà Nội cao hơn với hầu hết các khoản thiết yếu. Cụ thể, giá thiết bị và đồ dùng gia đình ở TP.HCM bằng 93,66% so với Hà Nội; may mặc, mũ nón và giày dép bằng 94,33%; nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng bằng 97,23%.

Tương tự, chi phí giáo dục ở Đà Nẵng chỉ bằng 91,79% so với Hà Nội; giá thuốc và dịch vụ y tế bằng 95,87%; giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống bằng 98,47%.

Khảo sát thực tế một số mặt hàng, dịch vụ cũng cho thấy thực trạng trên. Cụ thể, chi phí thuê 1 phòng trọ khép kín 20 - 30m² tại nội đô Hà Nội dao động 3,5 - 7 triệu đồng/tháng. Đó là chưa kể nhiều chủ nhà tăng giá 10 - 15% mỗi năm do áp lực cầu vượt cung. Mức giá này ở TP.HCM là 3 - 6 triệu đồng/tháng và tại Đà Nẵng chỉ khoảng 2 - 4 triệu đồng/tháng.

Chi phí ăn uống ở Hà Nội có lẽ là khoản “ngốn” nhiều tiền của người dân nhất. Sau nhiều lần tăng giá và liên tục lập mặt bằng mới, mỗi bát phở ăn sáng giờ đây đã lên mức 50.000 - 70.000 đồng. Và gần đây, khi giá lương thực, thực phẩm, rau xanh đua nhau tăng theo giá xăng dầu thì nhiều bà nội trợ cho biết mâm cơm mỗi bữa cho 1 gia đình 4 người ăn đã đắt thêm vài chục nghìn đồng, dao động từ 150.000 - 200.000 đồng.

Chị Minh Thu (phường Vĩnh Tuy, Hà Nội) chia sẻ: Trước kia cầm 300.000 đồng mua đồ ăn cho mỗi ngày là khá tự tin nhưng bây giờ thì phải “tính nát óc” mới vừa đủ 3 bữa ăn gồm 2 bữa chính và 1 bữa phụ, lại vừa đảm bảo các dưỡng chất cần thiết trong 1 ngày.

“Sau rất nhiều đợt tăng giá thì món nào cũng đắt đỏ hơn trước rất nhiều, nhất là gần đây người bán cứ lấy lý do giá xăng dầu cao để tăng theo. Ví dụ, giá cua đồng trước kia 180.000 đồng/kg đã là cao thì giờ tăng tiếp lên 200.000 đồng. Giá thịt bò cũng đã tăng thêm 10.000 đồng/kg, lên 260.000 đồng/kg, còn thịt heo loại ngon phải 170.000 - 180.000 đồng/kg.

Nhưng tăng chóng mặt nhất là rau xanh và các loại rau gia vị. Ngay cả món dưa muối chua trước kia có thể mua 5.000 đồng thì bây giờ phải 10.000 đồng họ mới bán. Còn nhớ mới cuối năm ngoái, với 1.000 đồng, tôi vẫn có thể mua rau thơm nhưng hiện nhiều nơi chỉ chấp nhận bán ít nhất 2.000 đồng.

Với mức tăng chóng mặt và mặt bằng giá cả cao như hiện nay thì mâm cơm 100.000 đồng/bữa quả thật khó nấu, nếu có thì cũng chỉ vài món cơ bản như trứng, đậu cùng một ít thực phẩm. Mà để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình 4 người thì tôi không thể ngày nào cũng nấu đơn giản như thế. Ngoài ra, tôi cũng phải cải thiện bữa ăn bằng cách thỉnh thoảng nấu những món đặc biệt hoặc mua sữa, trái cây.

Hiện tôi rất đau đầu mỗi khi đi chợ do áp lực phải tính toán làm sao để không bị lạm vào tiền tiêu hằng tháng, nếu không sẽ khó xoay xở, bù đắp. Lương công sở của tôi chỉ 12 triệu đồng thì riêng tiền ăn đã tiêu tốn đến 8 - 9 triệu đồng/tháng rồi”, chị Thu nói.

Chị Thu cho biết đang đau đầu nghĩ cách tiết kiệm chi phí cho khoản tiền này nhưng vẫn chưa biết “cắt bằng cách nào”. “Đây đã là mức chi cơ bản nhất rồi”, chị băn khoăn nói.

So sánh với Đà Nẵng - nơi đứng thứ 5 trong bảng xếp hạng SCOLI 2025 và có giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống bằng 98,47% Hà Nội - khảo sát nhanh cho thấy, mỗi suất ăn sáng tại Thành phố Đà Nẵng chỉ khoảng 20.000 - 40.000 đồng. Ngoài ra, do giá các mặt hàng “dễ thở” hơn nên khoản chi cho việc ăn uống của mỗi gia đình 4 người tại thành phố này chỉ khoảng 5 - 7 triệu đồng/tháng.

Không chỉ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống đắt nhất cả nước mà nhóm dịch vụ văn hóa, giải trí và du lịch cũng dẫn đầu.

Anh Ngọc Quý (Hà Đông, Hà Nội) cho biết, anh có sở thích đi xem phim và trước kia không đắn đo chi tiền. Nhưng từ khi giá cả hàng hóa và dịch vụ ngày càng tăng khiến mọi khoản chi trong tháng đều “đội” lên thì anh Quý không thể thực hiện sở thích này nữa do quá tốn kém.

“Hiện tại, riêng tiền vé xem phim ở rạp thấp thì cũng khoảng 90.000 - 100.000 đồng/vé, còn cao hơn thì lên đến vài trăm nghìn đồng, chưa kể các khoản khác như tiền di chuyển, tiền nước, bỏng ngô… Số tiền này bằng cả ngày ăn của gia đình nên thỉnh thoảng lắm tôi mới cho phép mình được xa xỉ một bữa”, anh Quý nói.

Cũng theo anh Quý, giá quần áo ở Hà Nội rất đắt, đắt hơn nhiều so với các nơi khác. “Vài năm trước, mua một chiếc quần có thể chỉ mất 200.000 - 300.000 đồng. Nhưng bây giờ, không có cái nào dưới 500.000 đồng/chiếc. Còn giày thì toàn bạc triệu. Qua kinh nghiệm bản thân và tham khảo qua bạn bè, tôi nhận thấy mức giá này cao hơn so với giá ở một số địa phương lân cận khác như Hà Nam, Nam Định, Vĩnh Phúc, Phú Thọ… từ 100.000 - 200.000 đồng/sản phẩm”, anh Quý chia sẻ.

Nơm nớp lo không trụ nổi

Đã ở Hà Nội gần chục năm nay nhưng chị Phương Yến (phường Văn Miếu) vẫn chưa thể tiết kiệm đủ tiền để mua được nhà, phải chật vật ở nhà thuê cùng chồng và 3 con. Chị Yến tâm sự, dù luôn phải quay cuồng lo tài chính nhưng chưa bao giờ chị thấy mối nguy không thể trụ lại Hà Nội lớn như bây giờ.

Gia đình chị có 3 con: lớp 6, lớp 3 và một cháu mẫu giáo 3 tuổi. Chỉ riêng chi phí học hành cho con đã khiến chị Yến tiêu tốn mỗi tháng 12 - 13 triệu đồng. Nếu cắt hết học thêm, chi phí học còn khoảng 4 - 5 triệu, nhưng chị Yến lo con sẽ không theo kịp các bạn nên đành chấp nhận cắt giảm những khoản khác để dành cho con học tập.

Dù tiết kiệm tối đa nhưng tổng chi tiêu của cả gia đình dao động 25 - 30 triệu đồng/tháng. “Với mức lương hai vợ chồng khoảng 30 triệu đồng, gia đình tôi chỉ đủ chi tiêu cơ bản. Không du lịch, ít giải trí và tất nhiên càng không có của để dành. Giấc mơ an cư vì thế cũng xa vời.

Mang tiếng là sinh sống ở Hà Nội nhưng cứ 2 - 3 tháng tôi lại bố trí về quê ở Ninh Bình. Một phần để các con thay đổi không khí. Nhưng phần chính là mua thực phẩm cho rẻ, giảm bớt chi tiêu. Gần đây, hầu hết các mặt hàng đều đắt hơn trước nên mua rẻ được chút nào là đỡ tốn kém chút đó”, chị Yến chia sẻ.

Chị Yến tâm sự thêm, chị sợ nhất là trong nhà có người ốm, vì đơn giản là như thế sẽ phát sinh một khoản chi phí, khiến ngân sách eo hẹp thêm. Thời gian gần đây, chị nghĩ nhiều hơn đến việc rời Hà Nội về quê sinh sống vì chị cho rằng với mức thu nhập như thế này, chị rất khó ở được lâu dài tại “đất vàng” Thủ đô.

May mắn hơn chị Yến, anh Phan Duy Tuệ, trú tại phường Đông Ngạc dù cũng chưa có nhà nhưng lại được ở nhờ nhà người quen hiện đang định cư nước ngoài nên tiết kiệm được vài triệu đồng mỗi tháng. Vợ chồng anh Tuệ hiện có 2 con nhỏ đang học mẫu giáo, với tổng chi phí trông trẻ khoảng 5 triệu đồng/tháng. Tiền ăn uống cùng sinh hoạt điện nước của cả gia đình 4 người dao động khoảng 5 triệu đồng/tháng.

Theo anh Tuệ, cuộc sống của anh Tuệ “dễ thở” hơn là do gia đình anh không ở vùng trung tâm Hà Nội nên chi phí rẻ hơn hẳn, cùng với khoản tiền thuê nhà - vốn là gánh nặng lớn nhất - đã không mất, giảm bớt cho anh rất nhiều áp lực. Tuy nhiên, anh Tuệ đã lo đến thời điểm các con bước vào cấp 1, thì riêng khoản chi cho học hành có thể tăng gấp đôi, gấp ba bây giờ.

Không chỉ các gia đình phải lo cho con cái mới chịu áp lực tài chính khi sống ở Hà Nội mà ngay cả những người lao động mưu sinh ở đây, sống một mình trong những căn nhà thuê chật hẹp cũng lo ngay ngáy khi giá cả leo thang.

Anh Minh (shipper, thu nhập trung bình 9 - 10 triệu đồng/tháng) cho biết: Mỗi ngày anh ăn cơm bụi 30.000 - 40.000 đồng/bữa. Tiền thuê trọ hết 2,2 triệu đồng vì anh Minh đã cố chọn căn hộ ở ngoại ô, chật hẹp để ở tạm. Nhưng thời gian gần đây, giá xăng tăng, cộng với giá hàng hóa tăng theo nên tiền công nhận được sau mỗi chuyến không đủ bù chi. “Nếu cứ kéo dài chắc tôi phải tính đổi nghề hoặc về quê sinh sống”, anh Minh nói.

Bỏ phố về quê, tránh cảnh giá cả đắt đỏ

Trong số những người quay cuồng với giá cả ở Hà Nội, không ít người đã chấp nhận bỏ phố về quê để giảm bớt mối lo tiền bạc.

Nông Văn Thưởng (SN 1993), người Hà Giang, cùng vợ xuống Hà Nội làm công nhân và đã thuê trọ từ năm 2017. Thưởng cho biết phải tìm mọi cách tiết kiệm chi phí thì mới có thể ở Hà Nội lâu như thế, một năm chỉ dám về quê 1 - 2 lần vào ngày lễ, tết.

Bất kể chi tiêu gì, Thưởng cũng đều phải đắn đo, tính toán để không bị hao hụt tài chính. Anh chia sẻ: “Có đi làm công nhân, đi thuê trọ như chúng em mới biết cuộc sống ở Hà Nội tốn kém ra sao. So với vài năm trước, chi phí cơ bản hàng tháng của hai vợ chồng tăng thêm cả vài triệu đồng.

Nếu như khoảng 2018 - 2019, một tháng chi tiêu hết khoảng 4 triệu đồng thì bây giờ, riêng tiền chi cho các nhu cầu cơ bản như chỗ ở, ăn uống tính ra mỗi tháng cũng phải hết 6 - 7 triệu đồng”.

Thưởng làm công nhân tại một nhà máy bao bì ở khu công nghiệp Phúc Yên, nếu không được tăng ca, làm thêm giờ thì lương cũng chỉ được khoảng 10 triệu đồng/tháng. Như vậy, chi phí mỗi tháng cũng gần ngốn hết số lương của anh. Vợ Thưởng cũng làm việc tại khu công nghiệp Quang Minh nhưng lương thấp hơn, khoảng 8 triệu đồng vì không tăng ca được. Số tiền kiếm được, vợ chồng anh trích một phần nhỏ để đề phòng khi cần kíp, còn lại phải gửi về quê để nuôi hai con nhỏ.

“Trước kia chúng em dự tính ở Hà Nội một vài năm sẽ đưa con lên sống gần bố mẹ. Nhưng chi phí ở đây đắt quá, chúng em không kham nổi. Đã gần chục năm rồi mà không mua nổi nhà, cũng không để dành dụm gì thêm. Lương có tăng một chút so với hồi mới đi làm nhưng giá cả đã tăng nhanh hơn.

Không thể để con xa bố mẹ quá lâu, trong khi ông bà ngày càng già yếu, chúng em quyết định sắp tới về quê làm ăn. Có thể thu nhập và cơ hội việc làm không cao như ở đây nhưng chắc chắn cũng không tiêu tốn nhiều như ở Hà Nội”, Thưởng chia sẻ.

Hà Nội thường được gọi là "miền đất hứa" vì là trung tâm kinh tế lớn nhất miền Bắc, nơi hội tụ cơ hội việc làm. Nhưng khi chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ và luôn dẫn đầu cả nước thì không ít người phải “vỡ mộng”. Câu chuyện “thu nhập 15 triệu vẫn không đủ sống ở Hà Nội” đã không còn là cá biệt mà là mối lo thường nhật với rất nhiều cá nhân, gia đình, nếu vẫn muốn bám trụ ở Thủ đô.