Quảng Ninh xây cửa khẩu thông minh tại Móng Cái

Việc thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) hứa hẹn mở ra bước ngoặt mới trong tiến trình hiện đại hóa hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và thương mại biên giới của tỉnh Quảng Ninh.

Trước đó, Thủ tướng có quyết định 164 ngày 26/1/2026 về phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc).

Mục tiêu đặt ra là xây dựng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái trở thành cửa khẩu kiểu mẫu, thông minh, ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra hàng hóa và quản lý vận hành.

Khi vận hành đồng bộ, thời gian thông quan dự kiến giảm mạnh, chi phí logistics của doanh nghiệp được tiết giảm đáng kể, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại biên giới.

Việc thực hiện thí điểm cửa khẩu thông minh sẽ được triển khai trong 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ năm 2026 và giai đoạn 2 từ năm 2027-2030, kết thúc thí điểm ngày 31/12/2030.

Tại giai đoạn 1, khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai ở luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên cơ sở hạ tầng hiện có; đối tượng phục vụ là cư dân biên giới và hành khách; dự kiến hoàn thành trong quý I năm 2026.

Tại khu vực cầu Bắc Luân II sẽ xây dựng cơ sở hạ tầng công trình cửa khẩu thông minh, xây dựng luồng chuyên dụng và lắp đặt trang thiết bị để xe tự hành không người lái IGV hoạt động (mục tiêu hoạt động 24/7), xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Ở giai đoạn 2, khu vực cầu Bắc Luân I sẽ được mở rộng phạm vi ranh giới cửa khẩu để đầu tư mở rộng không gian, diện tích dành cho xuất nhập cảnh, tăng số luồng kiểm soát tự động; khu vực cầu Bắc Luân II triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, tăng số làn chuyên dụng và nâng cấp năng lực thông quan xuất nhập khẩu theo mô hình xe tự hành IGV hoặc xây dựng mô hình vận chuyển hàng hoá mono-rail (sky-rail) tùy tình hình lưu lượng hàng hóa trên thực tế.

Đồng thời, phối hợp với Trung Quốc nghiên cứu xây dựng công trình qua biên giới phục vụ hoạt động cửa khẩu thông minh; tiếp tục mở rộng, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng công trình cửa khẩu thông minh (Công viên logistics Bắc Luân II, Trung tâm thương mại điện tử, hàng xuất nhập khẩu, kho hậu cần...).

Việc triển khai đề án đặt ra yêu cầu cao về hạ tầng công nghệ, thiết bị kiểm soát tự động, hệ thống nhận diện sinh trắc học và kết nối dữ liệu liên thông giữa các lực lượng chức năng hai bên biên giới. Do đó, tỉnh Quảng Ninh đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực vận hành hệ thống; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành Trung ương hoàn thiện cơ chế chính sách để bảo đảm vận hành đồng bộ, hiệu quả.

Bà Dương Thị Hoàn, đại diện Công ty CP xuất nhập khẩu quốc tế Tân Đại Dương, kỳ vọng mô hình cửa khẩu thông minh sẽ rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi để nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp thu hút thêm nhiều doanh nghiệp logistics lớn đầu tư vào Móng Cái trong thời gian tới.

Nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản cũng cho rằng, việc tự động hóa quy trình kiểm tra, kiểm soát sẽ giúp hạn chế tình trạng ùn tắc cục bộ vào mùa cao điểm, bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định, đặc biệt đối với nhóm hàng nông sản tươi sống.