Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Financial Times ngày 29/3, ông Trump nói phương án ưu tiên của ông là kiểm soát nguồn dầu của Iran, đồng thời so sánh với trường hợp Venezuela, nơi Mỹ dự định kiểm soát ngành công nghiệp dầu mỏ “vô thời hạn” sau khi bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro hồi tháng 1/2026.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đẩy Trung Đông vào khủng hoảng, khiến giá dầu tăng hơn 50% chỉ trong một tháng. Giá dầu Brent đã vượt 116 USD/thùng trong phiên giao dịch sáng 30/3 tại châu Á, tiệm cận mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
“Thành thật mà nói, điều tôi yêu thích là kiểm soát dầu của Iran, nhưng một số người thiếu khôn ngoan ở Mỹ lại hỏi: Tại sao ông làm vậy”, ông Trump nói.
Kịch bản này sẽ bao gồm việc kiểm soát đảo Kharg - nơi phần lớn dầu xuất khẩu của Iran đi qua. Chính quyền Tổng thống Trump đang tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực, khi Lầu Năm Góc ra lệnh triển khai 10.000 binh sĩ được huấn luyện để chiếm giữ và kiểm soát lãnh thổ. Khoảng 3.500 binh sĩ đã tới khu vực hôm 27/3, trong đó có khoảng 2.200 lính thủy quân lục chiến. Ngoài ra, 2.200 lính thủy quân lục chiến khác đang trên đường cùng với hàng nghìn binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 được điều động.
Tuy nhiên, một chiến dịch tấn công vào trung tâm xuất khẩu dầu của Iran tiềm ẩn nhiều rủi ro, làm gia tăng khả năng thương vong và chi phí cho phía Mỹ cũng như kéo dài thời gian của cuộc chiến.
“Có thể chúng tôi sẽ chiếm đảo Kharg, hoặc không. Chúng tôi có rất nhiều lựa chọn”, ông Trump nói, đồng thời thừa nhận điều đó cũng đồng nghĩa với việc Mỹ phải hiện diện tại đây trong một thời gian. Khi được hỏi về năng lực phòng thủ của Iran tại đảo Kharg, ông cho rằng: “Tôi không nghĩ họ có khả năng phòng thủ đáng kể. Chúng tôi có thể kiểm soát nó rất dễ dàng”.
Xung đột trong những ngày gần đây tiếp tục lan rộng. Một cuộc tấn công vào căn cứ không quân tại Saudi Arabia hôm 27/3 đã khiến 12 binh sĩ Mỹ bị thương và làm hư hại một máy bay trinh sát E-3 Sentry trị giá 270 triệu USD. Lực lượng Houthi tại Yemen cũng đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel, làm dấy lên nguy cơ leo thang mới mà các nhà phân tích cảnh báo có thể làm trầm trọng thêm khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Dù vậy, bất chấp những tuyên bố cứng rắn về việc kiểm soát nguồn dầu của Iran, ông Trump nhấn mạnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran thông qua các “đặc phái viên” từ Pakistan đang đạt tiến triển tích cực. Ông đã đặt thời hạn đến ngày 6/4 để Iran chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào ngành năng lượng.
Khi được hỏi liệu một thỏa thuận ngừng bắn có thể đạt được trong vài ngày tới để mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu hay không, ông Trump không đưa ra chi tiết cụ thể.
“Chúng tôi còn khoảng 3.000 mục tiêu. Chúng tôi đã tấn công 13.000 mục tiêu và còn vài nghìn mục tiêu nữa”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng một thỏa thuận có thể đạt được khá nhanh chóng.
Tuần trước, ông Trump cho biết Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu treo cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz như một “món quà” dành cho Nhà Trắng. Con số này, theo ông, hiện đã tăng lên 20 tàu, dù thông tin này chưa thể được xác minh độc lập.
“Họ đã cho chúng tôi 10 tàu. Giờ họ cho 20 tàu và những tàu này đã bắt đầu di chuyển, đi thẳng qua trung tâm eo biển”, ông Trump tiết lộ. Ông Trump cho biết quyết định này do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - một trong những nhân vật lãnh đạo thời chiến quan trọng, phê duyệt.
“Chính ông ấy là người cho phép các tàu đó đi qua. Tôi đã nói họ tặng tôi một món quà, nhưng mọi người không tin. Khi nghe điều đó, họ đã im lặng và các cuộc đàm phán đang diễn ra rất tốt”, ông Trump cho hay. Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố Iran đã trải qua “sự thay đổi chế độ” sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến và các cuộc không kích sau đó.
“Những người chúng tôi đang làm việc hiện nay hoàn toàn khác. Họ rất chuyên nghiệp”, ông Trump nói.
Ông Trump cũng nhắc lại tuyên bố rằng ông Mojtaba Khamenei - con trai ông Khamenei và là lãnh tụ tối cao mới của Iran có thể đã thiệt mạng hoặc bị thương nặng: “Người con trai có thể đã chết hoặc trong tình trạng rất nguy kịch. Chúng tôi không nghe tin gì từ ông ta. Ông ta đã biến mất”. Trong khi đó, phía Tehran khẳng định ông Mojtaba Khamenei vẫn an toàn và khỏe mạnh, bất chấp việc vắng bóng trước công chúng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng ông bị thương nặng.
Bình luận