Những điểm then chốt khiến đàm phán Mỹ-Iran bất thành

Theo CNN, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance rời Pakistan trên chuyên cơ Air Force Two hôm 12/4 để trở về nước, sau khi các cuộc đàm phán với Iran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự.

Phái đoàn Iran cũng đã rời Islamabad, theo truyền thông nhà nước nước này. Trước đó, hai bên tiến hành các cuộc đàm phán kéo dài liên tục từ thứ Bảy xuyên đêm đến sáng Chủ nhật (12/4).

Trong thời gian ở Islamabad, ông Vance gặp nhiều lãnh đạo Pakistan, bao gồm Tham mưu trưởng quân đội Asim Munir, Ngoại trưởng Mohammad Ishaq Dar và Thủ tướng Shehbaz Sharif, để thảo luận về tình hình Iran. Sau các cuộc gặp, ông tham dự họp báo rồi rời đi trong đoàn xe đến căn cứ không quân trước khi lên máy bay trở về Mỹ.

Đàm phán thất bại vì một số vấn đề then chốt

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết bất đồng về “hai hoặc ba vấn đề quan trọng” khiến hai bên không thể đạt được thỏa thuận tại Islamabad.

Ông nói rằng hai bên thực tế đạt được đồng thuận ở một số điểm, nhưng vẫn tồn tại “khoảng cách quan điểm” ở những vấn đề khác.

Mỹ nhấn mạnh rằng việc Iran không đưa ra cam kết rõ ràng từ bỏ vũ khí hạt nhân là trở ngại lớn. Ông Vance cho biết Iran "không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi", nhấn mạnh việc Mỹ cần thấy một "cam kết cơ bản" từ Tehran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân.

"... Chúng tôi cần thấy một cam kết khẳng định rằng họ sẽ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân, và họ sẽ không tìm kiếm các công cụ cho phép họ nhanh chóng đạt được vũ khí hạt nhân", ông Vance nói.

Trong khi đó Iran cho rằng Mỹ đã đề xuất đàm phán, sắp xếp trung gian và chấp nhận các điều kiện của Iran để bắt đầu đối thoại, nhưng lại cố đạt được trên bàn đàm phán tất cả những điều họ không thể đạt được trên chiến trường.

Theo hãng tin Fars, Iran hiện “không có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo”. Một nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết Iran không vội và sẽ không thay đổi tình trạng eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấp nhận một thỏa thuận “hợp lý”.

Dù vậy, ông Baqaei vẫn khẳng định quá trình ngoại giao “không bao giờ kết thúc”, đồng thời nhấn mạnh không nên kỳ vọng đạt được thỏa thuận chỉ trong một đợt đàm phán.

Ông nói Tehran "tin tưởng rằng các cuộc tiếp xúc giữa chúng tôi và Pakistan, cũng như với các nước bạn bè khác trong khu vực, sẽ tiếp tục".

Về việc chưa đạt được thoả thuận, phía Mỹ, ông JD Vance cho rằng đây là “tin xấu đối với Iran”, trong khi cựu Phó Tổng thống Iran Ataollah Mohajerani lại nhận định điều này “thậm chí còn tệ hơn đối với Mỹ”.

Pakistan tiếp tục kêu gọi duy trì ngừng bắn

Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar cho biết nước này sẽ tiếp tục làm trung gian giữa Mỹ và Iran trong thời gian tới. Ông khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục hỗ trợ đối thoại và thúc đẩy các bên tiến gần hơn đến giải pháp.

Ông chia sẻ rằng trong lần này, bản thân và Tư lệnh quân đội Asim Munir hỗ trợ điều phối nhiều vòng đàm phán “căng thẳng nhưng mang tính xây dựng”. Pakistan cảm ơn cả Mỹ và Iran vì đã hưởng ứng lời kêu gọi ngừng bắn trước đó, cũng như chấp nhận lời mời của Thủ tướng Shehbaz Sharif đến Islamabad để tiến hành hòa đàm.

Pakistan kêu gọi Mỹ và Iran duy trì cam kết ngừng bắn và tiếp tục nỗ lực đạt được một nền hòa bình bền vững. Tại các cuộc đàm phán, phái đoàn Mỹ và Iran cũng đã thảo luận về cách thúc đẩy lệnh ngừng bắn này.