Mỹ - Venezuela đồng ý khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự

Washington nhấn mạnh mục tiêu của bước đi này là tạo điều kiện cho một quá trình chuyển tiếp hòa bình hướng tới một chính phủ được bầu cử dân chủ tại Venezuela.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, việc khôi phục quan hệ sẽ giúp hai bên tăng cường hợp tác nhằm thúc đẩy ổn định, hỗ trợ phục hồi kinh tế và thúc đẩy hòa giải chính trị tại Venezuela. Mỹ cho biết các nỗ lực ngoại giao hiện nay tập trung vào việc hỗ trợ người dân Venezuela tiến tới một lộ trình chuyển tiếp từng bước, qua đó tạo nền tảng cho việc hình thành một chính phủ được bầu cử dân chủ.

Thỏa thuận được đưa ra sau nhiều tháng căng thẳng giữa hai nước. Vào tháng 1, Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela khi đó là Nicolás Maduro, dẫn đến những thay đổi lớn trong tình hình chính trị của quốc gia Nam Mỹ này. Sau sự kiện đó, Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời.

Kể từ đó, Washington và Caracas đã từng bước nối lại các kênh liên lạc và dần khôi phục quan hệ song phương.

Trong một diễn biến khác, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho biết luật khai khoáng mới của Venezuela dự kiến sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp quốc tế. Các giấy phép cho phép doanh nghiệp hoạt động đang được chuẩn bị ban hành, trong khi chính phủ lâm thời của Tổng thống Delcy Rodríguez cam kết đảm bảo an ninh cho các dự án đầu tư. Ông Burgum đưa ra nhận định lạc quan này khi kết thúc chuyến thăm Venezuela kéo dài hai ngày.

Ông Burgum, đồng thời là người đứng đầu Hội đồng Năng lượng Quốc gia Mỹ, ca ngợi nỗ lực của chính quyền Rodríguez trong việc mở cửa nền kinh tế Venezuela cho đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực dầu khí và khoáng sản. Quan điểm này cũng tương đồng với những đánh giá tích cực trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Mặc dù sở hữu trữ lượng khoáng sản lớn – từ vàng, quặng sắt, bauxite đến coltan – sản lượng khai thác của Venezuela hiện chỉ đạt một phần nhỏ công suất do cơ sở hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng và cần đầu tư lớn để sửa chữa, mở rộng và nâng cấp. Tập đoàn công nghiệp nhà nước CVG vẫn thiếu vốn và đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ, tương tự công ty khai khoáng nhà nước Minerven.

Sau làn sóng quốc hữu hóa dưới thời cố Tổng thống Hugo Chávez, đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này gần như đóng băng trong hơn một thập kỷ qua. Một số chuyên gia cho rằng xuất khẩu khoáng sản, đặc biệt là vàng, có thể phục hồi nhanh chóng nếu môi trường đầu tư được cải thiện. Tuy nhiên, họ cảnh báo ngành khai khoáng Venezuela cần nguồn vốn đầu tư rất lớn – thậm chí còn cao hơn cả ngành dầu khí – cùng với các chương trình thăm dò mới.

Trong chuyến thăm lần này, ông Burgum cho biết ông đã đưa theo hơn hai chục công ty khai khoáng và khoáng sản. Ông cũng gặp gỡ tại Caracas với các tập đoàn dầu khí nước ngoài lớn cùng lãnh đạo nhiều doanh nghiệp và ngân hàng hàng đầu của Venezuela.

Khi được hỏi về các rủi ro liên quan đến tham nhũng và an ninh – bao gồm sự hiện diện của các nhóm vũ trang tham gia khai thác trái phép ở một số khu vực – Burgum cho rằng các doanh nghiệp quan tâm đầu tư vào Venezuela đều có uy tín và kinh nghiệm, đồng thời luật mới sẽ tạo cơ hội để họ tạo việc làm và phát triển kinh tế.

Ông cho biết chính phủ Venezuela đã đảm bảo rằng các công ty muốn khảo sát, đánh giá dự án hoặc khôi phục các mỏ từng vận hành cách đây 15–20 năm sẽ được bảo vệ an ninh.

Theo Burgum, Mỹ dự kiến sớm ban hành một loạt giấy phép chung cho ngành khai khoáng Venezuela, cho phép các công ty hoạt động dù các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực, tương tự các giấy phép đặc biệt đã cấp cho một số doanh nghiệp dầu khí.

Chính phủ của Tổng thống lâm thời Rodríguez cho biết một dự luật cải cách ngành khai khoáng – dựa trên mô hình cải cách dầu khí được thông qua hồi tháng 1 – sẽ sớm được trình quốc hội. Luật mới dự kiến cho phép các công ty nước ngoài khai thác vàng, kim cương và đất hiếm. Với việc đảng xã hội cầm quyền kiểm soát quốc hội, dự luật nhiều khả năng sẽ được thông qua.