Mỹ cân nhắc kéo dài phong tỏa, ông Trump thúc giục Iran ký thỏa thuận

Ngày 29/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây sức ép lên Iran, kêu gọi Tehran “sớm tỉnh táo” và ký thỏa thuận, trong bối cảnh đàm phán chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc và xuất hiện thông tin Washington cân nhắc kéo dài phong tỏa các cảng của nước này.

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng nói Iran có thể gọi điện nếu muốn đối thoại và nhiều lần nhấn mạnh Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân – cho rằng nước này “không thể tự xoay xở”.

Theo The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ, ông Trump đã chỉ đạo chuẩn bị cho kịch bản duy trì phong tỏa các cảng Iran trong thời gian dài nhằm buộc Tehran nhượng bộ. Một số nguồn tin cho biết Nhà Trắng lựa chọn tiếp tục siết chặt kinh tế và xuất khẩu dầu của Iran, thay vì nối lại không kích hoặc rút khỏi xung đột – những phương án được đánh giá là tiềm ẩn rủi ro lớn hơn.

“Iran không biết cách ký một thỏa thuận phi hạt nhân. Họ nên sớm tỉnh táo!”, ông Trump viết, song không nêu rõ chi tiết của thỏa thuận.

Về phía Iran, Tehran yêu cầu Mỹ phải thừa nhận quyền làm giàu uranium vì mục đích dân sự. Các quan chức Iran ngày 28/4 cũng khẳng định nước này có thể thích ứng với phong tỏa thông qua các tuyến thương mại thay thế, đồng thời nhấn mạnh cuộc chiến chưa kết thúc.

Xung đột kéo dài đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, làm rung lắc thị trường năng lượng và gián đoạn các tuyến thương mại toàn cầu.

Bất đồng về lộ trình đàm phán

Iran được cho là sẽ sớm trình một đề xuất sửa đổi về việc chấm dứt chiến sự tới các bên trung gian tại Pakistan trong vài ngày tới. Diễn biến này xuất hiện sau khi ông Trump phát tín hiệu sẽ không chấp nhận đề xuất trước đó của Tehran, trong đó đề cập đến việc mở lại eo biển Hormuz nhưng lùi việc thảo luận về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.

Các cơ quan tình báo Mỹ đang nghiên cứu phản ứng của Iran trong trường hợp Washington tuyên bố chiến thắng đơn phương trong cuộc chiến – kịch bản được cho là có thể làm gia tăng áp lực chính trị đối với Nhà Trắng.

Trong khi đó, triển vọng đạt được giải pháp nhanh chóng ngày càng mờ nhạt sau khi ông Trump hủy chuyến công du của đặc phái viên Steve Witkoff cùng con rể ông là Jared Kushner tới Pakistan – quốc gia đóng vai trò trung gian.

Trong nước, ông Trump đang đối mặt áp lực gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống mức thấp nhất nhiệm kỳ, theo khảo sát của Reuters/Ipsos.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu tăng gần 3% trong phiên 29/4, dầu Brent lên mức cao nhất trong một tháng, do lo ngại việc kéo dài phong tỏa sẽ khiến nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.

World Bank dự báo giá năng lượng có thể tăng tới 24% trong năm 2026 – lên mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát toàn diện – nếu các gián đoạn nghiêm trọng nhất do cuộc chiến với Iran kết thúc vào tháng 5.