Khu thương mại tự do hoạt động sẽ tạo thêm 1,5 - 2% GDP cho TP.HCM

Theo tờ trình của UBND TP.HCM trình HĐND TP tại kỳ họp thứ 6 (ngày 29-30/10) về dự thảo Nghị quyết quy định về Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp cụ thể hóa các quy định của Luật Phát triển đô thị, việc phát triển Khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp là yêu cầu cấp thiết cho nhu cầu phát triển quy mô kinh tế khoảng 2,71 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 23,5% GDP cả nước.

Nhiều dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược

Trả lời chất vấn tại kỳ họp, ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết các thủ tục đầu tư vào Khu thương mại tự do cũng như thuế quan sẽ hết sức thuận lợi. Việc thu hút chuyên gia, người lao động cũng thông thoáng hơn với các cơ chế kích thích về miễn thuế.

“Khu thương mại tự do khi đưa vào hoạt động trước mắt thu hút khoảng 300.000 tỷ đồng về đầu tư hạ tầng.

Và chúng tôi dự tính phần đầu tư của các nhà đầu tư thứ cấp đổ vào Khu thương mại tự do nếu thành công sẽ tạo giá trị tăng thêm từ 1,5 - 2% GDP bổ sung vào GDP của TP.HCM”, ông Vũ cho biết.

Theo UBND TP.HCM, TP.HCM đang tập trung khoảng 60-70% số doanh nghiệp logistics cả nước, với hơn 15.300 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực logistics, vận tải, kho bãi, kho ngoại quan, cảng biển và dịch vụ liên quan.

Đây là nơi hội tụ các lợi thế về công nghiệp, thương mại, dịch vụ, tài chính, cảng biển và logistics, tạo điều kiện kết nối các trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại với những vùng sản xuất công nghiệp quy mô lớn và hệ thống cảng biển nước sâu.

Tuy nhiên, hệ thống logistics còn những điểm nghẽn về chi phí, tổ chức không gian, kết nối hạ tầng...

Tờ trình của UBND TP.HCM cho thấy chi phí logistics của Việt Nam ở mức khoảng 16-17% GDP; chi phí vận tải có thể chiếm 50-70% tổng chi phí logistics, tùy ngành hàng và phương thức vận tải.

Hệ thống kho bãi còn phân tán, thiếu các trung tâm phân phối và đầu mối logistics quy mô lớn. Hàng hóa phải đi qua các khu vực đô thị làm tăng nguy cơ ùn tắc và chi phí vận chuyển.

“Việc phát triển Khu thương mại tự do và Khu logistics tích hợp sẽ góp phần tổ chức lại chuỗi sản xuất - logistics - thương mại theo hướng liên kết chặt chẽ hơn. Trong đó, Khu thương mại tự do tạo không gian thu hút các hoạt động đầu tư, sản xuất, xuất nhập khẩu và dịch vụ có giá trị gia tăng cao; Khu logistics tích hợp cung cấp hạ tầng, dịch vụ lưu kho, phân phối, xử lý và trung chuyển hàng hóa”, UBND TP.HCM đánh giá.

Theo tờ trình, các dự án hạ tầng thuộc danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược tại đây gồm dự án xây dựng bến cảng có vốn đầu tư từ 75.000 tỷ đồng; dự án hạ tầng Khu logistics tích hợp từ 25.000 tỷ đồng và dự án hạ tầng khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ từ 20.000 tỷ đồng trở lên.

Thành phố đề xuất với Khu thương mại tự do, nhà đầu tư được đăng ký thực hiện dự án theo thủ tục đầu tư đặc biệt. Nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế trong khu được áp dụng cơ chế không phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trước khi thành lập tổ chức kinh tế.

Về ưu đãi, đề xuất áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 20 năm. Miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo với thu nhập từ dự án đầu tư mới thuộc các ngành, lĩnh vực được quy định, như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu và phát triển, vật liệu mới, hạ tầng số và năng lượng...

Chính sách này dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027.

Cũng theo tờ trình, Khu logistics tích hợp thuộc Khu thương mại tự do được xem xét thành lập nếu đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí. Trong đó yêu cầu kết nối ít nhất 2 phương thức vận tải, kết hợp dịch vụ logistics với sản xuất, gia công hàng hóa và thương mại số, thương mại điện tử.

Khác với kho bãi hoặc trung tâm logistics đơn lẻ, Khu logistics tích hợp hướng tới tập trung nhiều chức năng như lưu kho, phân phối, vận tải, thương mại điện tử, dịch vụ bưu chính, dịch vụ hỗ trợ sản xuất, dịch vụ hải quan và các hoạt động logistics có liên quan. Đồng thời có khả năng kết nối thuận lợi với đường bộ, đường thủy, đường sắt, cảng biển, cảng hàng không và các khu vực sản xuất, tiêu dùng lớn.

Các phương án đầu tư cũng phải tính đến hạ tầng logistics thông minh, quản lý và chia sẻ dữ liệu, tự động hóa, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và phát triển công trình xanh.

Theo định hướng quy hoạch, TP.HCM có nhu cầu phát triển đồng bộ các trung tâm logistics hạt nhân tại các khu vực như Cát Lái, Long Bình, Linh Trung, Khu Công nghệ cao, Tân Kiên, Hiệp Phước, Củ Chi, Hóc Môn, Bình Khánh và khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đồng thời phát triển các đầu mối hàng hóa vệ tinh phục vụ thu gom, phân phối và trung chuyển hàng hóa.

Dự thảo cũng đề xuất việc thành lập khu phi thuế quan trong Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp do Chủ tịch UBND TP.HCM quyết định, sau khi có ý kiến của Bộ Tài chính.

Nền tảng chiến lược thu hút các tập đoàn quốc tế lớn đến TP.HCM

Thành phố cho biết áp lực đối với hệ thống logistics của địa phương dự kiến tiếp tục gia tăng cùng với sự phát triển mạnh của công nghiệp, thương mại, cảng biển, hàng không và quá trình đô thị hóa.

Theo các quy hoạch đã được duyệt, trên địa bàn đang có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng hơn 50.288 ha, chiếm khoảng 7,4% diện tích tự nhiên của Thành phố.

Quy mô không gian công nghiệp lớn, phân bố trên nhiều khu vực, đặc biệt Bình Dương là trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo quan trọng, nhu cầu lớn về vận chuyển nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm; đóng gói, kiểm hóa, lưu kho, phân phối, trung chuyển hàng hóa và kết nối với các cảng biển, cảng hàng không để phục vụ xuất nhập khẩu.

Song song đó, sự phát triển của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, sẽ tiếp tục làm gia tăng lưu lượng hàng hóa và nhu cầu tổ chức các chuỗi vận tải liên vùng, quốc tế.

Do vậy, TP.HCM phải hình thành các đầu mối logistics có quy mô đủ lớn, tổ chức đồng bộ, tích hợp nhiều chức năng và có khả năng kết nối hiệu quả giữa các khu vực sản xuất với hệ thống cảng biển, cảng hàng không và mạng lưới giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt.

“Hình thành Khu thương mại tự do và các Khu logistics tích hợp không chỉ phục vụ yêu cầu nâng cao hiệu quả logistics mà còn góp phần tăng khả năng thích ứng và sức chống chịu của nền kinh tế TP.HCM trước các biến động bên ngoài”, UBND TP.HCM cho biết.

Cùng với đó, Khu thương mại tự do sẽ tạo ra nền tảng thể chế thuận lợi để triển khai chiến lược thu hút các tập đoàn thương mại quốc tế lớn đến TP.HCM, để thiết lập các trung tâm điều phối dòng chảy hàng hóa.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới này sẽ góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu GRDP của TP.HCM, theo hướng gia tăng tỷ trọng các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao, kinh tế số và kinh tế biển. Đồng thời tạo động lực phát triển các hoạt động logistics, dịch vụ cảng biển và các ngành, lĩnh vực kinh tế gắn với khu cảng mở, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế không gian biển và ven biển của TP.HCM.

Trước khi Luật Phát triển đô thị ban hành, TP.HCM đã có khuôn khổ thí điểm để triển khai Khu thương mại tự do theo Nghị quyết số 260 của Quốc hội. Trên cơ sở đó, tháng 7 vừa qua, UBND TP.HCM đã thành lập Khu thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ.

Khu thương mại tự do TP.HCM gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ, có quy mô hơn 4.165ha, đặt tại 2 phường Tân Phước và Tân Hải, bao quanh bởi sông rạch, vịnh Gành Rái. Khu vực này cách trung tâm TP.HCM khoảng 50km và cách sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25km.

Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ là đầu mối kết nối sản xuất, thương mại, dịch vụ của TP.HCM với khu vực và thế giới; là động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng phát triển TP.HCM trở thành Trung tâm kinh tế biển trong khu vực Đông Nam Á...