Tháng 5 là một khoảng thời gian đặc biệt trên bầu trời đêm. Thay vì chỉ một lần như thường lệ, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng tới hai lần trăng tròn. Hiện tượng này không chỉ mang ý nghĩa thiên văn học mà còn gắn liền với nhiều nét văn hóa đặc sắc trên toàn thế giới.
Trăng Hoa: Biểu tượng của sự sinh sôi
Lần trăng tròn đầu tiên trong tháng sẽ đạt đỉnh điểm vào lúc 17h23 (giờ GMT) ngày 1/5 (tức 00h23 ngày 2/5, theo giờ Việt Nam).
Tại Việt Nam, người yêu thiên văn có thể quan sát mặt trăng mọc từ phía đông nam ngay sau khi mặt trời lặn.
Trăng Hoa mọc trên bầu trời Hà Lan vào tháng 4/2025. (Nguồn: Getty Images)
Cái tên "Trăng Hoa" (Flower Moon) bắt nguồn từ các bộ tộc bản địa ở Bắc Mỹ, ám chỉ thời điểm các loài hoa dại nở rộ rực rỡ nhất trong tiết trời xuân ấm áp. Ngoài ra, nó còn được gọi là "Trăng Vắt Sữa" (Milk Moon) trong văn hóa châu Âu cổ, đánh dấu mùa sữa dồi dào của gia súc.
Khi mặt trăng mới mọc, người quan sát sẽ thấy nó có kích thước lớn bất thường và mang màu cam đỏ rực rỡ. Đây là kết quả của hai hiện tượng vật lý:
Ảo ảnh Mặt Trăng: Bộ não bị đánh lừa khi so sánh đĩa trăng với các vật thể ở đường chân trời như tòa nhà hay cây cối.
Tán xạ Rayleigh: Ánh sáng mặt trăng đi qua lớp khí quyển dày làm tán xạ các bước sóng xanh và chỉ cho phép các tông màu đỏ, cam đi qua.
Trăng Xanh: Sự giao thoa hiếm gặp
Lần trăng tròn thứ hai sẽ xuất hiện vào lúc 8h45 (giờ GMT) ngày 31/5 (tức 15h45 ngày 31/5, theo giờ Việt Nam).
Theo quy ước hiện đại, lần trăng tròn thứ hai trong cùng một tháng dương lịch được gọi là Trăng Xanh (Blue Moon).
Hiện tượng Trăng Xanh chỉ xảy ra khoảng 2 đến 3 năm một lần. (Nguồn: Getty Images)
Thực tế, mặt trăng sẽ không chuyển sang màu xanh lục hay xanh lam. Hiện tượng này xảy ra do chu kỳ trăng (29,5 ngày) ngắn hơn so với các tháng dương lịch (30 hoặc 31 ngày).
Cứ khoảng 2,5 đến 3 năm, số lượng ngày dư ra tích lũy đủ để tạo nên một lần trăng tròn thứ 13 trong năm. Sau sự kiện năm 2026, chúng ta phải đợi đến tháng 12/2028 mới có thể gặp lại Trăng Xanh hàng tháng.
Hội tụ văn hóa và các thiên thể lân cận
Trên bầu trời đêm những ngày này, mặt trăng sẽ không hề đơn độc. Bạn có thể dễ dàng nhận ra các thiên thể sáng chói khác:
Sao Kim: Tỏa sáng rực rỡ ở bầu trời phía tây ngay sau hoàng hôn.
Sao Mộc: Nằm ở phía trên bên trái sao Kim, tạo thành một "tam giác vũ trụ" cùng ngôi sao Sirius (Thiên Lang) - ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm.
Sao Thổ: Xuất hiện thấp ở đường chân trời phía đông trong chòm sao Thiên Bình.
Bình luận