Dùng AI 'vẽ' tương lai cho mây tre đan, dự án giúp ba nam sinh giành giải Nhất

Tại vòng chung kết cuộc thi “Viết tiếp Bản sắc Việt” do Trường phổ thông Liên cấp Olympia tổ chức sáng 19/4, nhóm học sinh Trường THPT FPT Hà Nội giành giải Nhất với dự án “Phú Vinh AI” – ý tưởng kết hợp công nghệ AI với nghề mây tre đan truyền thống của làng Phú Vinh (Hà Nội).

Nhóm thực hiện dự án gồm các học sinh Nguyễn Nam Khánh, Nguyễn Quí Phong và Hoàng Đại Thành. Nam Khánh, đại diện nhóm giải Nhất cho hay, điểm đột phá của dự án nằm ở việc nhóm tiên phong ứng dụng AI vào các giải pháp đẩy mạnh truyền thông cho làng nghề.

Trọng tâm của dự án là nền tảng Phú Vinh AI – website ứng dụng các công cụ AI như ChatGPT, Gemini và hệ thống điện toán đám mây. Trên nền tảng này, người dùng có thể nhập mô tả sản phẩm mong muốn bằng các câu lệnh đơn giản, từ kích thước, kiểu dáng, màu sắc đến phong cách thiết kế. Hệ thống AI sẽ chuyển những mô tả đó thành hình ảnh minh họa sản phẩm.

Bản thiết kế sau đó được gửi tới các nghệ nhân tại làng nghề Phú Vinh để phân tích và chế tác thành sản phẩm thủ công thực tế mang tính cá nhân hóa.

“AI giúp người dùng hình dung và thiết kế sản phẩm theo ý tưởng của mình, còn các nghệ nhân Phú Vinh sẽ biến bản thiết kế đó thành sản phẩm thủ công thực sự”, Nam Khánh cho biết.

Bên cạnh nền tảng AI, nhóm còn đề xuất tái định vị các sản phẩm mây tre đan truyền thống thông qua việc phát triển bộ học cụ Montessori cho trẻ nhỏ, mở ra thị trường mới cho làng nghề vì hiện, phần lớn sản phẩm của làng nghề Phú Vinh là đồ nội thất hoặc vật dụng trang trí.

Đối tượng khách hàng mà dự án hướng tới là các phụ huynh trẻ từ 25-40 tuổi, nhóm người quan tâm đến giáo dục sớm và các sản phẩm thân thiện với môi trường.

"Để kiểm chứng tính khả thi, nhóm xây dựng bản prototype của nền tảng Phú Vinh AI và tổ chức trải nghiệm thử với khoảng 60-70 người dùng, thu thập phản hồi về mức độ dễ sử dụng và tính ứng dụng của hệ thống", em Quí Phong cho biết.

Song song, nhóm phối hợp với nghệ nhân tại xưởng mây tre Lịch Nhân để thiết kế và thử nghiệm chế tác các mẫu sản phẩm. Các mẫu học cụ sau đó được đưa vào thử nghiệm với trẻ từ 0-6 tuổi nhằm quan sát mức độ tương tác và phản ứng xúc giác của trẻ. Kết quả 80–90% chi tiết sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời nhận được phản hồi tích cực từ phụ huynh tham gia thử nghiệm.

Trong kế hoạch dài hạn, nhóm dự án đặt mục tiêu hoàn thiện nền tảng Phú Vinh AI, mở rộng hệ sinh thái sản phẩm và kết nối sâu hơn với các làng nghề thủ công. Nhóm kỳ vọng mô hình này có thể trở thành một kênh tiêu thụ mới cho sản phẩm thủ công Việt Nam, đồng thời giúp các giá trị văn hóa truyền thống tiếp cận thế hệ trẻ theo cách hiện đại hơn.

Giám khảo Nguyễn Thuỵ Anh - Tiến sĩ Giáo dục học, nhà sáng lập CLB Đọc sách cùng con đánh giá, dự án mang ý tưởng độc đáo tiên phong ứng dụng AI, tạo ra những sản phẩm mang tính sáng tạo, có giá trị thực tiễn.

"Qua các dự án của nhóm giải Nhất và các dự án khác, có thể thấy các bạn trẻ không hề quay lưng với văn hóa truyền thống. Ngược lại, các em đang tìm cách làm mới và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam bằng những ý tưởng sáng tạo", bà chia sẻ.

Cô Đinh Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường TH và THCS Olympia, đánh giá các học sinh trong cuộc thi không chỉ tìm hiểu bản sắc Việt mà còn suy nghĩ xem thế hệ trẻ hôm nay có thể làm gì để gìn giữ và phát huy những giá trị ấy. ‘Viết tiếp’ ở đây không chỉ là viết bằng câu chữ, mà là hành động và sáng kiến cụ thể của các em.

Cuộc thi "Viết tiếp Bản sắc Việt" năm 2026 là sân chơi văn hóa dành cho học sinh THCS và THPT trên toàn quốc với mục tiêu biến những suy nghĩ về di sản thành hành động thực tế trong cộng đồng, ghi nhận 162 đội thi.