Đó là vấn đề được Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Phạm Đức Long nhấn mạnh tại Lễ công bố Bản đồ và vinh danh Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026 vừa diễn ra tối ngày 18/11 tại Hà Nội. Sự kiện do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA tổ chức) dưới sự bảo trợ của Bộ KH&CN.
Nhận diện năng lực công nghệ số của Việt Nam
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng hàng đầu trong phát triển đất nước. Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ số, phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trực tiếp đầu tư nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam cần hình thành những doanh nghiệp công nghệ số có quy mô lớn, đủ năng lực cạnh tranh toàn cầu, phát triển sản phẩm, vươn ra thị trường quốc tế và làm chủ công nghệ chiến lược. Đây không chỉ là mục tiêu phát triển doanh nghiệp mà còn là yêu cầu xây dựng năng lực tự chủ về công nghệ và công nghiệp của đất nước.

Thứ trưởng Phạm Đức Long phát biểu tại Lễ công bố Bản đồ và vinh danh Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026. (Ảnh: Hoàng Minh)
Đánh giá về Bản đồ Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho rằng giá trị của công cụ này không chỉ nằm ở việc giới thiệu những doanh nghiệp dẫn đầu, mà quan trọng hơn là giúp nhận diện năng lực công nghệ số của Việt Nam: chúng ta đang có những doanh nghiệp nào, làm chủ công nghệ gì, có khả năng giải quyết những bài toán nào và còn thiếu những năng lực nào.
Đây sẽ là nguồn thông tin tham khảo phục vụ Bộ KH&CN trong hoạch định chính sách phát triển công nghiệp công nghệ số, xác định năng lực doanh nghiệp và những lĩnh vực cần ưu tiên thúc đẩy.
Chủ động đặt bài toán, mở thị trường
Một trong những nội dung được Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh là vai trò của các bộ, ngành, địa phương trong việc tạo nhu cầu và mở thị trường cho doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.
Theo ông, chuyển đổi số không chỉ gắn với những dự án quy mô lớn hay các bài toán mang tầm quốc gia. Những nhu cầu thường xuyên trong hoạt động của cơ quan, đơn vị, địa phương, nếu được giải quyết bằng công nghệ, đều là những bài toán cần doanh nghiệp tham gia.
“Chuyển đổi số là đưa mọi việc lên môi trường số, là giải quyết các bài toán mà chúng ta, địa phương, bộ, ngành đang có”, Thứ trưởng nhấn mạnh. Từ đó, ông đề nghị các cơ quan Nhà nước chủ động xác định nhu cầu, đặt ra bài toán cụ thể để doanh nghiệp công nghệ số tham gia giải quyết.
Đối với doanh nghiệp, Thứ trưởng cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận khách hàng, không chỉ tập trung giới thiệu những sản phẩm sẵn có mà phải tìm hiểu nhu cầu thực tế để đưa ra giải pháp phù hợp.
“Chúng ta không đi bán sản phẩm nữa, mà chúng ta đến với bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, chúng ta giải bài toán gì họ, chứ chúng ta đừng bán cái chúng ta đang có”, ông nói.
Theo Thứ trưởng, công nghệ, phần mềm hay số lượng phân hệ được lựa chọn không phải yếu tố quyết định. Điều quan trọng là giải pháp có xử lý được vấn đề đặt ra hay không.
Ông cũng cảnh báo tình trạng chuyển đổi số nửa vời, khi cơ quan Nhà nước và doanh nghiệp vừa phải xử lý công việc trên môi trường số, vừa duy trì quy trình giấy tờ, khiến quá trình chuyển đổi chưa đạt hiệu quả thực chất.

Các doanh nghiệp được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam 2026. (Ảnh: Hoàng Minh)
Từ ứng dụng công nghệ đến làm chủ sản phẩm
Bên cạnh yêu cầu giải quyết bài toán thực tế, Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh doanh nghiệp công nghệ số cần chuyển từ ứng dụng công nghệ sang từng bước làm chủ sản phẩm và công nghệ.
Theo ông, ứng dụng công nghệ là giai đoạn cần thiết, nhưng doanh nghiệp không thể dừng lại ở đó. Sau khi làm chủ việc ứng dụng, doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư để phát triển năng lực công nghệ của chính mình.
“Chúng ta cần chuyển mạnh từ ứng dụng công nghệ sang làm chủ sản phẩm và công nghệ”, Thứ trưởng nói, đồng thời cho rằng làm chủ công nghệ không đơn thuần là có sản phẩm đưa ra thị trường, mà phải tạo được năng lực đủ vững chắc để sản phẩm, công nghệ đó không dễ bị thay thế.
Đề cập vai trò của các doanh nghiệp dẫn đầu, Thứ trưởng cho rằng những đơn vị này không nên phát triển đơn lẻ mà cần chủ động tạo dựng hệ sinh thái, kết nối và dẫn dắt các doanh nghiệp khác cùng tham gia.
Ông đề nghị doanh nghiệp lớn công khai những lĩnh vực đã làm chủ và những lĩnh vực sẵn sàng mở để các đối tác trong hệ sinh thái tham gia. Cách làm này giúp phân công năng lực, mở rộng quy mô triển khai và tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ số.
“Những doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu đàn thì phải dẫn dắt, tạo hệ sinh thái”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Về phía Bộ KH&CN, thứ trưởng Phạm Đức Long khẳng định Bộ sẽ đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, VINASA và các bộ, ngành, địa phương nhằm kiến tạo môi trường phát triển, kết nối năng lực doanh nghiệp với nhu cầu thực tế.
Theo Thứ trưởng, kết quả cuối cùng không nên chỉ được nhìn nhận qua số lượng doanh nghiệp hay sản phẩm công nghệ được giới thiệu, mà cần đánh giá bằng giá trị tạo ra, những dự án được triển khai và số lượng bài toán thực tế của bộ, ngành, địa phương được giải quyết.
Năm 2026, chương trình Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam xét chọn trên 30 lĩnh vực, gồm 15 lĩnh vực công nghệ và 15 lĩnh vực ứng dụng. Doanh nghiệp được đánh giá theo hai trục Tầm nhìn và Năng lực thực thi, phải cung cấp minh chứng cho các thông tin kê khai và trải qua ba vòng đánh giá.
Bản đồ Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026 được tổ chức theo 11 lĩnh vực với 108 vị trí doanh nghiệp. Bản đồ trực tuyến tại địa chỉ top10ict.com cho phép khách hàng, đối tác và nhà đầu tư tra cứu. Từ năm nay, VINASA tiếp nhận hồ sơ, xác thực và cập nhật thông tin doanh nghiệp trong suốt năm, thay vì chỉ thực hiện theo từng đợt thường niên.
Khi “đường băng đã mở”
Theo VINASA, trong hơn một năm triển khai Nghị quyết 57, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu. Hành lang pháp lý từng bước được hoàn thiện với ba luật quan trọng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo. Các chiến lược về bán dẫn và AI cũng được ban hành, tạo định hướng phát triển công nghệ chiến lược.
Chuyển đổi số được thúc đẩy trên diện rộng, kéo theo nhu cầu lớn về hạ tầng số và giải pháp công nghệ. Năm 2025, doanh thu công nghiệp công nghệ số Việt Nam ước đạt 198 tỷ USD, với khoảng 82.700 doanh nghiệp đang hoạt động.
Trong bối cảnh đó, việc nhận diện năng lực thực chất của doanh nghiệp ngày càng cần thiết. Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA, “đường băng đã mở”, nhưng để cất cánh, doanh nghiệp cần biết rõ vị trí và thế mạnh của mình. Vì vậy, chương trình Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam năm nay không chỉ ghi nhận doanh nghiệp làm được gì, mà còn đặt ra yêu cầu chứng minh năng lực bằng những tiêu chí cụ thể.











