Cuộc đua ghế Chủ tịch VFF: Ai vẽ đường cho bóng đá Việt Nam đến World Cup?

Ba ứng viên Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Đức Thụy và Nguyễn Xuân Vũ (chưa tính ông Trần Anh Tú chưa được xác nhận chính thức) bước vào cuộc đua Chủ tịch VFF khóa X (2026-2030) với những thế mạnh khác nhau. Bài toán lớn đặt ra cho các ứng viên là bóng đá Việt Nam cần một kế hoạch có thể kéo dài 10-15 năm, đủ cụ thể để biến giấc mơ World Cup thành mục tiêu có lộ trình, thay vì chờ đợi một thế hệ cầu thủ xuất chúng tình cờ xuất hiện.

Cơ sở cho giấc mơ World Cup

Ngày 10/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến mục tiêu đăng cai World Cup trong tương lai và cho biết Việt Nam đã có những tính toán, lộ trình, đồng thời mong muốn nhận được sự ủng hộ của FIFA. Theo thông tin được công bố sau cuộc trao đổi với Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, năm 2042 được nhắc tới như thời điểm sớm nhất để Việt Nam có thể tính đến khả năng tranh quyền đăng cai.

Sự quan tâm ở cấp cao cùng tình yêu bóng đá của hơn 100 triệu người tạo ra một nền tảng thuận lợi. Trước đó, tại cuộc gặp Chủ tịch FIFA vào tháng 8, lãnh đạo Việt Nam cũng đề nghị FIFA hỗ trợ nghiên cứu khả năng đăng cai các giải đấu trong hệ thống, trước mắt là những giải phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và năng lực tổ chức hiện có.

Cơ hội tham dự World Cup cũng rộng hơn so với trước khi giải đấu đã được mở rộng lên 48 đội. Ý tưởng nâng quy mô lên 64 đội tiếp tục được FIFA và các liên đoàn thảo luận, nhưng đến nay chưa trở thành quyết định chính thức. Vì vậy, bóng đá Việt Nam không thể xây kế hoạch dựa trên giả định rằng cánh cửa World Cup sẽ tự động rộng thêm.

Con đường trực tiếp vẫn là nâng trình độ đội tuyển quốc gia đủ sức cạnh tranh qua vòng loại. Điều đó đòi hỏi một hệ thống đào tạo trẻ tốt hơn, V.League có chất lượng cao hơn, đội ngũ huấn luyện viên được nâng cấp và các thế hệ cầu thủ kế tiếp được chuẩn bị liên tục.

Một con đường khác là hướng tới đăng cai World Cup trong tương lai. Nhưng đây không thể được xem như “đường tắt”. Một kỳ World Cup đòi hỏi nguồn lực ở quy mô quốc gia về sân vận động, giao thông, lưu trú, an ninh, tài chính và năng lực tổ chức, vượt xa phạm vi riêng của VFF.

Khả năng đồng đăng cai cùng các quốc gia Đông Nam Á cũng có thể được nghiên cứu. Khu vực này từng xây dựng kế hoạch chuẩn bị một hồ sơ chung cho World Cup 2034 trước khi quyền đăng cai cuối cùng thuộc về Saudi Arabia. Điều đó cho thấy ý tưởng ASEAN cùng tổ chức World Cup không phải chưa từng được đặt lên bàn, dù hiện chưa có một kế hoạch chính thức cho kỳ 2042.

Ai vẽ đường cho bóng đá Việt Nam đến World Cup?

Trong một kế hoạch dài hạn hướng tới World Cup, Chủ tịch VFF khóa X sẽ là một trong những đầu mối quan trọng nhất về chuyên môn và quản trị bóng đá. Nhưng đây không thể là công việc của riêng một cá nhân hay thậm chí một nhiệm kỳ.

Nguồn lực tài chính là điều kiện quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Bóng đá Việt Nam còn cần năng lực hoạch định chiến lược, hệ thống đào tạo, quản trị giải đấu, quan hệ quốc tế và khả năng biến tiền đầu tư thành những giá trị chuyên môn có thể đo đếm.

Các trung tâm đào tạo trẻ, kế hoạch tập huấn cho các cấp độ đội tuyển, những trận giao hữu chất lượng cao, việc cải thiện V.League hay nâng sức chịu đựng tài chính cho các CLB chuyên nghiệp đều cần những khoản đầu tư lớn.

Nhưng tiền chỉ phát huy giá trị nếu được đặt vào một kế hoạch đúng.

Bóng đá Việt Nam cần một bộ máy đủ khả năng xác định nên đầu tư vào đâu, ở thời điểm nào và bằng cách nào để từng khoản chi tạo ra cầu thủ tốt hơn, huấn luyện viên tốt hơn, giải đấu mạnh hơn và cuối cùng là một đội tuyển đủ sức cạnh tranh ở cấp độ châu Á.

Trong cuộc đua hiện tại, ông Nguyễn Đức Thụy tạo ra sự chú ý nhờ nền tảng quản trị doanh nghiệp và khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa. Đây có thể trở thành lợi thế trong bối cảnh bóng đá Việt Nam cần nguồn tài chính lớn cho những kế hoạch dài hạn.

Tuy nhiên, quản lý một liên đoàn bóng đá khác đáng kể so với điều hành doanh nghiệp hay đầu tư cho một CLB. Nếu trở thành Chủ tịch VFF, bài toán dành cho ông Nguyễn Đức Thụy sẽ là xây dựng một bộ máy chuyên môn đủ mạnh để biến nguồn lực tài chính thành hiệu quả trên toàn hệ thống.

Ông Trần Quốc Tuấn có lợi thế khác. Nhiều năm hoạt động trong bộ máy VFF, AFC và FIFA giúp ông sở hữu kinh nghiệm quản lý, hiểu hệ thống bóng đá quốc tế và có mạng lưới quan hệ được xây dựng trong thời gian dài.

Điều cần được chứng minh trong nhiệm kỳ tiếp theo, nếu ông tiếp tục được lựa chọn, là khả năng chuyển những lợi thế đó thành bước tiến lớn hơn về chuyên môn, nguồn lực và năng lực cạnh tranh của đội tuyển Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Vũ lại nằm ở khoảng giao giữa quản trị doanh nghiệp với kinh nghiệm làm việc trong chính bộ máy VFF. Với vai trò Phó Chủ tịch phụ trách truyền thông và đối ngoại nhiệm kỳ IX, ông có kinh nghiệm về xây dựng hình ảnh, kết nối doanh nghiệp và khai thác các nguồn lực bên ngoài bóng đá.

Vì vậy, bài toán đặt ra cho các tổ chức thành viên VFF không đơn giản là lựa chọn giữa “tiền” và “chuyên môn”. Mỗi ứng viên phải chứng minh mình có thể kết hợp được cả nguồn lực tài chính, năng lực quản trị, đội ngũ chuyên môn và quan hệ quốc tế vào một chiến lược thống nhất.

Nếu đặt World Cup làm đích đến, bản kế hoạch ấy cũng không thể kết thúc vào năm 2030, khi nhiệm kỳ VFF khóa X khép lại.

Một thế hệ cầu thủ cần nhiều năm để trưởng thành. Một hệ thống đào tạo trẻ cần lâu hơn nữa để chứng minh hiệu quả. Việc nâng cấp giải chuyên nghiệp, cơ sở vật chất hay xây dựng khả năng đăng cai những giải đấu cấp FIFA cũng không thể hoàn thành trong một nhiệm kỳ.

Bởi vậy, câu hỏi quan trọng nhất trong cuộc đua Chủ tịch VFF khóa X không phải ai có nhiều tiền hơn hay ai có nhiều năm làm bóng đá hơn.

Đó là ai có thể vẽ ra một con đường đủ rõ ràng để những người kế nhiệm vẫn tiếp tục đi trên đó - cho đến ngày bóng đá Việt Nam thực sự xuất hiện ở World Cup.