“Đây là hướng đi tôi thấy có ý nghĩa, vừa giúp hiểu rõ hơn về cách não bộ vận hành, vừa có thể ứng dụng vào trí tuệ nhân tạo và robot”, Hà chia sẻ về lựa chọn của bản thân.
Tháng 3/2026, nam sinh xuất sắc trúng tuyển các chương trình tiến sĩ tại nhiều cơ sở đào tạo danh tiếng thế giới như: Harvard, MIT, Princeton, Johns Hopkins, Caltech, Rockefeller và University College London (Anh). Các ngành học đều xoay quanh nghiên cứu não bộ, sinh học và giao thoa với khoa học máy tính. Đồng Ngọc Hà đang chuẩn bị hoàn thành đồ án tốt nghiệp Đại học Amherst, ngôi trường đứng thứ 2 bảng xếp hạng Đại học khai phóng nước Mỹ, theo US News & World Report.
Ít năm trước, Hà từng được nhắc đến như trường hợp đặc biệt khi học chuyên Lý tại Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, nhưng lại giành Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2020. Thành tích này mở ra cơ hội để nam sinh nhận học bổng toàn phần khoảng 8 tỷ đồng theo học tại Đại học Amherst, Mỹ.
Tại môi trường giáo dục khai phóng, Hà dần định hình hướng đi liên ngành. Thay vì chỉ theo Hóa sinh như dự định ban đầu, nam sinh học đồng thời Toán, Vật lý và Khoa học thần kinh.
“Các trải nghiệm học tập ở môi trường khai phóng dẫn tôi đến quyết định đó một cách tự nhiên”, Hà nói.
Đồng Ngọc Hà, chàng trai Việt vừa trúng tuyển 7 đại học hàng đầu thế giới kèm học bổng toàn phần. (Ảnh: NVCC)
Ngay từ năm nhất, Hà xác định mục tiêu học tiến sĩ và chủ động tìm kiếm cơ hội nghiên cứu ngoài trường. Thông qua việc tự liên hệ và kết nối từ giảng viên, nam sinh tham gia các phòng thí nghiệm tại Vanderbilt, Caltech, Harvard, McMaster (Canada) và một công ty dược phẩm.
Một dấu ấn đáng chú ý là dự án nghiên cứu tại Đại học Vanderbilt, nơi Hà tham gia ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự đoán thuốc mới. Trong quá trình xử lý dữ liệu, chàng trai Việt phát hiện một điểm chưa tối ưu liên quan đến các phân tử hóa học, từ đó góp phần mở ra hướng cải thiện cách xây dựng và đánh giá mô hình học sâu. Kết quả được công bố và trình bày tại hội nghị NeurIPS.
“Quá trình này giúp tôi nhận ra cần hiểu cả hai phía – từ mô hình đến dữ liệu, nếu muốn làm nghiên cứu hiệu quả”, Hà cho biết.
Từ đó, Ngọc Hà chủ động bổ sung kiến thức về học máy và khoa học máy tính, bên cạnh nền tảng khoa học tự nhiên. Khối lượng tín chỉ tích lũy đủ để Hà nhận thêm bằng cử nhân Toán.
Một trải nghiệm khác tại phòng thí nghiệm của Harvard vào mùa hè năm thứ ba cũng để lại dấu ấn. Khi thực hiện thí nghiệm liên quan đến thính giác, Hà gặp khó khăn do không nghe được một số tần số âm thanh và phải nhờ hỗ trợ từ đồng nghiệp.
“Lúc đó tôi nhận ra tầm quan trọng của việc hợp tác và giao tiếp trong nghiên cứu”, Hà nói.
Với nền tảng học thuật gồm một bài báo tại NeurIPS, một công bố trên tạp chí Journal of Chemical Information and Modeling (hạng Q1 - uy tín nhất) và nhiều nghiên cứu khác, Hà dành phần lớn thời gian chuẩn bị hồ sơ cho các chương trình tiến sĩ vào việc hoàn thiện bài luận.
“Tôi mất khoảng hai tháng để viết và chỉnh sửa, vì bài luận cần thể hiện rõ trải nghiệm nghiên cứu và định hướng khoa học, chứ không chỉ kể câu chuyện cá nhân”, nam sinh chia sẻ.
Trúng tuyển 7 trường ở Mỹ và Anh, Ngọc Hà lựa chọn Đại học Harvard – nơi từng có thời gian nghiên cứu và đánh giá cao môi trường học thuật. Đồng thời, nam sinh thuộc nhóm sinh viên nhận học bổng Kempner Graduate Fellow, với cơ hội tiếp cận hạ tầng tính toán lớn và mạng lưới nghiên cứu về trí tuệ tự nhiên và trí tuệ nhân tạo.
Dự kiến hoàn thành chương trình đại học vào tháng 5, Đồng Ngọc Hà sẽ trở về Việt Nam thăm gia đình trước khi sang Mỹ nhập học vào tháng 8. Hành trình của chàng trai Quảng Trị cho thấy xu hướng theo đuổi các lĩnh vực liên ngành ngày càng rõ nét của sinh viên Việt Nam trong môi trường học thuật quốc tế.
Bình luận