Cảnh giác với cúm mùa ở trẻ khi thời tiết thay đổi dịp Tết

Trước, trong và sau Tết, nhu cầu đi lại, du lịch, thăm hỏi và tham dự lễ hội của người dân gia tăng, tạo điều kiện cho bệnh cúm lây lan mạnh hơn. Ngoài ra, thời tiết đầu năm lại thay đổi thất thường, nhiệt độ giảm cũng góp phần làm virus cúm dễ tồn tại và lây lan hơn trong cộng đồng

BS.CK2 Nguyễn Hoàng Phong, Trưởng khoa Hô hấp 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết, số lượng bệnh nhi nhập viện do các bệnh về đường hô hấp gia tăng trong thời gian giao mùa. Trên 80% mắc viêm nhiễm đường hô hấp do siêu vi, trong đó cúm mùa cũng là một trong những nhóm siêu vi gây ra tình trạng nhiễm khuẩn đường hô hấp.

“Thời điểm trước, trong và sau Tết, thời tiết thay đổi thất thường, cũng chính là thời điểm lý tưởng để các bệnh về đường hô hấp gia tăng. Đối với trẻ nhỏ, cúm mùa đặc biệt nguy hiểm với nhóm trẻ mắc tim bẩm sinh, trẻ sinh non và các trẻ có bệnh lý dị tật đường hô hấp”, bác sĩ Phong nói.

Theo bác sĩ, các chủng cúm lưu hành chủ yếu là cúm A(H1N1), A/H3N2 và cúm B, chưa ghi nhận thay đổi về độc lực. Trong đó, nguy cơ nhập viện do cúm H3N2 cao hơn ở trẻ dưới 5 tuổi, trong đó trẻ dưới 6 tháng tuổi - lứa tuổi chưa thể tiêm vaccine cúm chiếm tỉ lệ cao nhất.

Cúm H3N2 không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể dẫn đến biến chứng thần kinh và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát, nhất là ở trẻ sinh non hoặc có bệnh nền như hen phế quản, bệnh tim, bệnh thần kinh hay béo phì.

BSCKI. Phạm Thị Mỹ Anh - Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cho biết: “Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm cấp tính qua đường hô hấp, có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu không theo dõi và xử trí kịp thời, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi hoặc có bệnh nền, suy giảm miễn dịch.

Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu: sốt cao, khó thở, thở nhanh, ho nhiều, mệt nhiều, bỏ ăn, nôn ói nhiều hoặc có biểu hiện bất thường về thần kinh như lừ đừ, co giật. Đây có thể là dấu hiệu của viêm phổi, viêm tai giữa, viêm cơ tim hoặc biến chứng thần kinh.”

Khi chăm sóc trẻ mắc cúm tại nhà, các bác sĩ nhấn mạnh cần tuân thủ nghiêm ngặt những nguyên tắc cơ bản để giúp trẻ hồi phục an toàn và hạn chế biến chứng.

Trước hết, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, tránh vận động gắng sức, đồng thời bù nước đúng cách. Nước giúp làm loãng dịch tiết đường hô hấp, hạ sốt và phòng ngừa mất nước – một nguy cơ thường gặp khi trẻ sốt cao, mệt mỏi hoặc ăn uống kém.

Cha mẹ có thể theo dõi tình trạng mất nước của trẻ thông qua màu sắc và lượng nước tiểu. Nước tiểu vàng nhạt, trong là dấu hiệu trẻ được cung cấp đủ nước. Ngược lại, nếu nước tiểu vàng sẫm, ít hoặc trẻ đi tiểu thưa, cần tăng cường cho trẻ uống nước, có thể là nước lọc, oresol pha đúng cách hoặc nước trái cây loãng phù hợp với lứa tuổi.

Bên cạnh đó, việc cách ly trẻ mắc cúm với người xung quanh, đặc biệt là trẻ nhỏ khác và người có bệnh nền, cũng rất quan trọng nhằm hạn chế lây lan trong gia đình và cộng đồng.

Một sai lầm phổ biến của nhiều phụ huynh là tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus cho trẻ ngay khi có triệu chứng cúm.

Các bác sĩ cảnh báo, cúm là bệnh do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng điều trị nếu không có bội nhiễm vi khuẩn. Việc lạm dụng thuốc khi chưa có chỉ định y tế không những không giúp trẻ nhanh khỏi bệnh mà còn làm tăng nguy cơ tác dụng phụ, rối loạn tiêu hóa và đặc biệt là tình trạng kháng thuốc về lâu dài.

Để phòng ngừa cúm cho trẻ, tiêm vaccine cúm hằng năm được xem là biện pháp hiệu quả và an toàn nhất. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế biến chứng nặng nếu trẻ không may nhiễm cúm.

Song song đó, gia đình cần duy trì các thói quen phòng bệnh như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ ấm cơ thể và hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi.