Cần Thơ triển khai chuỗi giá trị lúa gạo bền vững tại nhiều xã nông thôn

Trả lời Báo Điện tử VTC News sáng 31/10, ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết địa phương được Chính phủ Canada thông qua Tổ chức Oxfam viện trợ không hoàn lại khoảng 15 tỷ đồng để thực hiện Dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long” (GoRice).

Chuyển đổi xanh trên nhiều cánh đồng Sóc Trăng cũ

Theo ông Trần Chí Hùng, Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có Cần Thơ là vùng sản xuất lúa gạo trọng điểm. Tuy nhiên, vùng này đang chịu tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, xâm nhập mặn và suy giảm tài nguyên.

Bên cạnh đó, chi phí đầu vào, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và giảm phát thải ngày càng đặt ra nhiều thách thức đối với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Vì vậy, chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, bền vững, thích ứng với khí hậu và nâng cao giá trị cho người trồng lúa là yêu cầu cấp thiết.

Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (Đề án 1 triệu ha) là định hướng quan trọng để đổi mới phương thức sản xuất và tổ chức lại chuỗi giá trị.

Dự án GoRice góp phần cụ thể hóa định hướng này thông qua thúc đẩy thực hành nông nghiệp thông minh với khí hậu; nâng cao năng lực cho cán bộ kỹ thuật, nông dân và các tổ chức sản xuất; triển khai tập huấn, mô hình trình diễn, quản lý nước và rơm rạ, giảm phát thải và phát triển kinh tế tuần hoàn; đồng thời tăng cường kết nối thị trường, nâng cao vai trò của phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương.

Tại TP Cần Thơ, Dự án được triển khai từ tháng 9/2026 đến cuối năm 2029 tại 7 xã Hồ Đắc Kiện, Thuận Hòa, Đại Ngãi, Tân Thạnh, Gia Hòa, Nhu Gia và Thạnh Phú. Đây là những địa phương có diện tích trồng lúa lớn thuộc tỉnh Sóc Trăng cũ.

“Tổng kinh phí viện trợ không hoàn lại là 15 tỷ đồng, từ Chính phủ Canada thông qua Tổ chức Oxfam NOVIB. Đây là nguồn lực quý báu, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện sinh kế và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp tại địa phương”, lãnh đạo UBND TP Cần Thơ chia sẻ.

Canh tác lúa thông minh với khí hậu

Theo ông Trần Chí Hùng, Cần Thơ kỳ vọng Dự án GoRice sẽ tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; hỗ trợ nhân rộng các mô hình hiệu quả; nâng cao chất lượng, tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường của gạo phát thải thấp. Việc phối hợp với Viện Môi trường Nông nghiệp trong đo đạc, báo cáo, thẩm tra kết quả giảm phát thải (MRV) và với VCCI trong kết nối doanh nghiệp, thị trường sẽ góp phần bảo đảm hoạt động của Dự án gắn với nhu cầu thực tiễn.

Lãnh đạo TP Cần Thơ cam kết chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi trong phạm vi thẩm quyền. Sở Nông nghiệp và Môi trường với vai trò Chủ dự án làm đầu mối chủ trì thành lập Ban Quản lý dự án, phối hợp chặt chẽ với Oxfam NOVIB, Viện Môi trường Nông nghiệp, VCCI và các xã, phường để tổ chức thực hiện đúng kế hoạch, tiến độ; thường xuyên theo dõi, đánh giá và báo cáo UBND TP Cần Thơ.

Theo kế hoạch, Dự án GoRice tại Cần Thơ hướng đến nâng cao phúc lợi kinh tế, xã hội và môi trường cho nông dân trồng lúa, đặc biệt là phụ nữ và người dân tộc thiểu số, thông qua thúc đẩy sản xuất lúa gạo bền vững, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực cho cán bộ khuyến nông, hợp tác xã và nông dân trong tiếp nhận, chuyển giao và áp dụng các kỹ thuật canh tác lúa thông minh với khí hậu. Đồng thời, dự án hỗ trợ nguồn lực để nông dân đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao năng suất, tăng khả năng chống chịu và giảm phát thải.

Các mô hình kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý, tận dụng rơm rạ và trấu cũng được khuyến khích nhằm gia tăng giá trị phụ phẩm nông nghiệp, cải thiện thu nhập và bảo vệ môi trường.

Dự án đặc biệt quan tâm hỗ trợ phụ nữ và người dân tộc thiểu số nâng cao năng lực khởi nghiệp, quản lý tài chính, phát triển kinh tế hộ và tiếp cận các cơ hội kinh doanh trong chuỗi giá trị lúa gạo. Các nguồn lực hỗ trợ gồm tài chính, vật tư đầu vào và công cụ sản xuất, góp phần tạo điều kiện để các nhóm đối tượng này tham gia hiệu quả hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, GoRice chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới, thúc đẩy sự tham gia, đóng góp và vai trò ra quyết định của phụ nữ, người dân tộc thiểu số trong sản xuất lúa gạo thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự án cũng tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan, huy động nguồn lực hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ ngành Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ xây dựng kế hoạch dài hạn về sản xuất lúa gạo thông minh với khí hậu, có lồng ghép yếu tố bình đẳng giới.

Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm trước UBND thành phố về tổ chức triển khai dự án, bảo đảm các hoạt động thực hiện đúng mục tiêu, nội dung, địa bàn, tiến độ và quy định. Qua đó, dự án góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế cho nông dân, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững trên địa bàn TP Cần Thơ.