Ung thư vú hiện là bệnh lý ác tính thường gặp nhất ở phụ nữ. Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể vượt 90%.
Bác sĩ cho biết tự khám vú là phương pháp theo dõi đơn giản, không tốn kém nhưng có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm bệnh. Khi hiểu rõ trạng thái bình thường của cơ thể, phụ nữ sẽ dễ nhận ra những thay đổi bất thường dù rất nhỏ như khối cứng, vùng da dày lên hay dịch tiết ở núm vú.
Thời điểm tự khám cũng cần được lựa chọn phù hợp để tránh nhầm lẫn do thay đổi nội tiết. Với phụ nữ còn kinh nguyệt, nên khám vào ngày thứ 5-7 sau khi sạch kinh, khi mô vú mềm và dễ quan sát nhất. Người đã mãn kinh nên chọn một ngày cố định mỗi tháng để tạo thói quen theo dõi đều đặn.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai tư vấn sức khoẻ cho người bệnh.
Theo khuyến cáo của chuyên gia, việc tự khám nên thực hiện đầy đủ 6 bước để tránh bỏ sót bất thường.
Đầu tiên là quan sát trước gương. Chị em đứng thẳng, thả lỏng vai, nhìn kỹ hai bên vú xem có thay đổi về kích thước, màu sắc da, xuất hiện vùng lõm, nhăn hay đỏ bất thường không. Sau đó đưa hai tay lên cao qua đầu để làm căng mô vú, giúp phát hiện các biến dạng kín đáo hoặc dấu hiệu tụt núm vú.
Tiếp theo là khám ở tư thế đứng. Đưa tay phải ra sau đầu, dùng ba đầu ngón tay trái sờ nắn vú phải và ngược lại. Có thể di chuyển tay theo hình xoắn ốc hoặc hình nan hoa, đồng thời thay đổi lực từ nhẹ đến sâu để kiểm tra toàn bộ mô vú.
Ở bước kiểm tra núm vú và quầng vú, cần dùng ngón cái và ngón trỏ ép nhẹ núm vú. Nếu xuất hiện dịch máu hoặc dịch màu lạ, người bệnh nên đi khám sớm. Ngoài ra, cần chú ý các dấu hiệu như quầng vú bong vảy, loét hoặc co kéo bất thường.
Khi khám ở tư thế nằm, nên kê một chiếc gối mỏng dưới vai cùng bên để mô vú dàn đều, sau đó lặp lại thao tác sờ nắn nhằm kiểm tra kỹ các lớp mô sâu bên dưới.
Bước cuối cùng là kiểm tra vùng hạch lân cận như hố nách và khu vực trên xương đòn. Đây là những vị trí dẫn lưu bạch huyết quan trọng, sự xuất hiện của hạch cứng hoặc to bất thường có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý.
PGS Phương lưu ý phụ nữ cần đi khám ngay nếu phát hiện khối u chắc, bờ không đều, di động kém; da vú sần sùi như vỏ cam; núm vú tụt hoặc biến dạng; xuất hiện dịch máu hay dịch lạ tiết ra từ núm vú.
Theo chuyên gia, tự khám vú chỉ là bước hỗ trợ phát hiện sớm, không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp tầm soát chuyên sâu. Nhiều tổn thương giai đoạn đầu có kích thước rất nhỏ, không thể cảm nhận bằng tay mà chỉ phát hiện được qua siêu âm hoặc chụp X-quang tuyến vú. Vì vậy, phụ nữ nên duy trì thói quen tự khám hàng tháng kết hợp khám và tầm soát định kỳ tại cơ sở y tế.
Bình luận