Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, trong đó có đề xuất loại bỏ ngành nghề sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Mới đây, ba doanh nghiệp lớn sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô là Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt gửi kiến nghị tới Thủ tướng, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính kiến nghị cân nhắc kỹ lưỡng đề xuất trên.
Thaco, VinFast, TC Group kiến nghị giữ ô tô là ngành kinh doanh có điều kiện. (Ảnh minh họa)
Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco) cho rằng việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh với ngành là chưa phù hợp.
Lý do là bởi việc duy trì điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô là phù hợp với yêu cầu của ngành nghề kinh doanh có điều kiện do đây là ngành công nghiệp nền tảng, tác động đến nhiều ngành.
Đây cũng là ngành có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, ảnh hưởng đến môi trường. Sản phẩm ô tô có vòng đời sử dụng lâu dài nên cần yêu cầu về trách nhiệm để đảm bảo chất lượng rất cao trong suốt vòng đời sử dụng. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn theo doanh nghiệp cũng không phải là rào cản hành chính.
Cùng quan điểm, VinFast khẳng định các điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật thể hiện năng lực, cam kết đầu tư nghiêm túc và lâu dài của doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp xe. Hãng cũng kiến nghị giữ lại các thủ tục hành chính trong nhập khẩu, sản xuất ô tô để tránh nguy cơ để lọt các doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu.
"Nguy cơ thiệt hại cho người tiêu dùng càng lớn hơn vì ô tô loại hàng hóa có giá trị cao, kỹ thuật và công nghệ phức tạp", VinFast lo ngại.
Công ty cổ phần Tập đoàn Thành Công (TC Group) cho rằng sẽ có nguy cơ đến từ việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh bắt buộc với hoạt động sản xuất lắp ráp, nhập khẩu ô tô. Đó là việc tạo ra sự không công bằng giữa các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp với nhập khẩu, tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển ngành ô tô và quyền lợi người tiêu dùng.
Những năm qua, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp như hãng đã đầu tư lớn vào hệ thống nhà xưởng, dây chuyền công nghệ, nhân lực và hệ thống cung ứng nội địa.
"Nếu các điều kiện kinh doanh với xe trong nước và nhập khẩu bị bãi bỏ hoàn toàn, doanh nghiệp nhập khẩu có thể tham gia thị trường với rào cản thấp hơn. Điều này dẫn tới bất lợi cho các doanh nghiệp đã đầu tư và có chiến lược dài hạn vào sản xuất trong nước", hãng cho biết.
Trước đó, Bộ Công Thương cũng đề cập tới một số rủi ro tương tự các doanh nghiệp trên. Ngoài ra, các quy định hiện hành thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cơ sở vật chất để sản xuất, lắp ráp ô tô từ linh kiện rời. Nếu bỏ các quy định này, doanh nghiệp có thể nhập khẩu nguyên khối thân xe tương đối hoàn chỉnh và chỉ thực hiện các công đoạn lắp ráp đơn giản. Điều này sẽ khiến ngành công nghiệp ô tô trong nước mất động lực nội địa hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Theo Thaco, ngành sản xuất ô tô Việt Nam đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp lớn trong việc đưa Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa với các hoạt động kinh tế có giá trị cao, nâng cao mức sống bằng việc tạo việc làmvà tạo ra chuỗi giá trị từ ngành công nghiệp hỗ trợ.
Sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước liên tục tăng.
Ngành công nghiệp ô tô chiểm trên 3% giá trị tổng sản phầm quốc nội (GDP), tạo việc làm cho khoảng 200.000 lao động trực tiếp. Sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước liên tục tăng, từ 323.892 xe năm trong 2020 lên khoảng 388.500 xe trong năm 2024 và khoảng 480.000 xe trong năm 2025, chiểm khoảng 70% tổng số xe bán ra.
Công nghiệp hỗ trợ cho ngành công nghiệp ô tô cũng đã có sự chuyển dịch theo hướng gia tăng dần tỷ trọng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất trang thiết bị, linh kiện, phụ tùng và giảm dần tỷ trọng doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực lắp ráp, sản xuất thân và thùng xe ô tô.
Đến nay, có khoảng 650 nhà sản xuất ô tô và phụ tùng ô tô tại Việt Nam. Xuất khẩu linh kiện phụ tùng cũng tăng nhanh. Năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu 10,6 tỷ USD linh kiện phụ tùng ô tô và 3 quốc gia nhập khẩu chính là Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là dây dẫn điện (khoảng một nửa kim ngạch xuất khẩu phụ tùng), đưa Việt Nam trở thành nhà xuất khẩu dây dẫn điện lớn thứ ba thế giới.
Bình luận