Trung thu năm 2026 là ngày nào, thứ mấy?

Tết Trung thu là dịp lễ quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt Nam, gắn với hình ảnh vầng trăng tròn viên mãn, những chiếc đèn lung linh và mâm cỗ đầy đặn. Đây không chỉ là ngày hội dành cho trẻ em mà còn mang ý nghĩa về sự sum vầy, đoàn tụ, khi các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, cùng bày mâm cúng tổ tiên, cầu mong bình an và hạnh phúc.

Trung thu năm 2026 là ngày nào, thứ mấy?

Theo lịch vạn niên, năm 2026, Tết Trung thu (15/8 âm lịch) rơi vào thứ Sáu, ngày 25/9 dương lịch.

Trung thu năm nay rơi vào thời điểm gần cuối tuần, thuận lợi để các gia đình sắp xếp thời gian sum vầy, tổ chức phá cỗ và dành cho trẻ nhỏ những hoạt động vui chơi ý nghĩa.

Không khí đón Trung thu thường xuất hiện từ trước rằm tháng 8 khoảng một tháng. Trên các tuyến phố, những quầy bán bánh nướng, bánh dẻo bắt đầu xuất hiện, song song với thị trường bánh Trung thu trên mạng cũng trở nên sôi động.

Càng gần ngày lễ, không khí Trung thu càng rộn ràng. Trẻ em háo hức chờ đợi những buổi rước đèn, múa lân, phá cỗ; người lớn tất bật chuẩn bị mâm cỗ gia đình. Trên bàn tiệc Trung thu thường không thể thiếu bánh nướng, bánh dẻo - những món ăn mang hương vị truyền thống, đồng thời trở thành biểu tượng của sự đoàn viên.

Ngày nay, bên cạnh những loại bánh truyền thống, thị trường còn xuất hiện nhiều phiên bản hiện đại với các loại nhân mặn, ngọt đa dạng. Những chiếc bánh được làm thủ công với hình thức tinh xảo cũng trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo đối với những người yêu thích nghệ thuật làm bánh.

Tết Trung thu có từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ, những lễ hội gắn với việc ngắm trăng đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước. Trên mặt trống đồng Ngọc Lũ có niên đại khoảng 2.500 năm, các nhà nghiên cứu tìm thấy hình ảnh người dân ca múa, hội hè dưới ánh trăng sáng mùa thu.

Tư liệu này cho thấy tập tục gắn bó với trăng rằm đã ăn sâu vào đời sống của cư dân nông nghiệp lúa nước từ rất sớm.

Đến thời Lý, Tết Trung thu được tổ chức chính thức tại kinh thành Thăng Long. Văn bia chùa Đọi năm 1121 ghi lại việc tổ chức nhiều hội vui như đua thuyền, múa rối nước, rước đèn dưới ánh trăng rằm. Sang thời Lê - Trịnh, lễ hội này tiếp tục phát triển và trở nên xa hoa hơn, đặc biệt trong phủ Chúa, thể hiện sự thịnh vượng cũng như đời sống tinh thần phong phú đương thời.

Đối với người nông dân, Trung thu còn gắn với chu kỳ sản xuất. Tháng 8 Âm lịch là thời điểm tiết trời dịu mát, vụ mùa đã hoàn tất. Vì vậy, đây cũng là dịp để người dân tạ ơn trời đất, mừng mùa màng bội thu và cầu mong năm sau mưa thuận gió hòa.

Còn trong văn hóa dân gian Việt Nam, nguồn gốc và ý nghĩa Tết Trung thu còn được lý giải qua câu chuyện chú Cuội ngồi gốc cây đa.

Truyện kể rằng Cuội là một tiều phu nghèo, tình cờ tìm được cây thuốc thần có khả năng cải tử hoàn sinh. Nhờ cây thuốc, Cuội cứu sống được nhiều người. Tuy nhiên, một ngày khi Cuội vắng nhà, vợ anh vô tình tưới nước bẩn cho cây. Cây thuốc lập tức bật gốc và bay thẳng lên trời.

Cuội hoảng hốt chạy đến níu giữ cây nhưng cuối cùng bị kéo lên tận cung trăng. Từ đó, dân gian tin rằng hình ảnh cây đa cùng bóng dáng chú Cuội vẫn còn in trên mặt trăng mỗi đêm rằm.

Câu chuyện này góp phần làm nên phong tục “trông trăng phá cỗ” của người Việt. Trong đêm Trung thu, trẻ nhỏ thường ngước nhìn vầng trăng sáng, tìm bóng dáng chú Cuội, qua đó gắn Tết Trung thu với những ký ức tuổi thơ ngọt ngào.

Không chỉ Việt Nam, Trung Quốc cũng có nhiều truyền thuyết lý giải nguồn gốc Tết Trung thu. Một trong những câu chuyện nổi tiếng là chuyện Hậu Nghệ và Hằng Nga.

Theo truyền thuyết, Hậu Nghệ từng bắn rụng 9 trong 10 mặt trời, cứu nhân gian khỏi nạn hạn hán. Ông được ban tặng viên tiên đan có khả năng giúp trường sinh bất tử. Tuy nhiên, sau một biến cố, vợ ông là Hằng Nga đã uống viên thuốc và bay lên cung trăng. Kể từ đó, mỗi khi nhớ vợ, Hậu Nghệ lại dâng lễ vào ngày trăng sáng nhất, cũng là Rằm tháng 8 Âm lịch.

Một truyền thuyết khác gắn với tình yêu của vua Đường Huyền Tông dành cho Dương Quý Phi. Sau biến loạn An Lộc Sơn, nhà vua buộc phải ra lệnh xử tử ái phi. Trong nỗi thương nhớ, dân gian tin rằng các tiên nữ đã giúp nhà vua gặp lại Dương Quý Phi vào một đêm trăng rằm. Từ đó, Rằm tháng 8 Âm lịch trở thành dịp để vua và dân chúng tổ chức lễ hội trăng, rước đèn và thưởng nguyệt.