Vidoe: Quy trình làm đẹp của các phi hành gia trong không gian.
Khi tàu Artemis II của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) chuẩn bị đưa 4 phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen vào hành trình bay quanh Mặt trăng, họ không chỉ bước vào một nhiệm vụ khoa học mang tính lịch sử mà còn phải thích nghi với cuộc sống hoàn toàn mới ngoài không gian.
Ở khoảng cách lên tới 270.000 dặm (434.522km) so với Trái đất, những hoạt động tưởng chừng đơn giản như gội đầu, đánh răng hay chăm sóc da lại trở thành thử thách đặc biệt.
Trong môi trường vi trọng lực, mọi quy tắc sinh hoạt quen thuộc trên Trái đất đều thay đổi. Nước không chảy xuống mà kết thành các khối lơ lửng, bám dính trong không khí. Những sợi tóc dài cũng không rủ xuống mà bay tự do theo mọi hướng. Chính điều này khiến các hoạt động vệ sinh cá nhân, đặc biệt là đối với nữ phi hành gia, đòi hỏi những phương pháp thích nghi hoàn toàn khác.
Làm sạch cơ thể khi nước thành tài nguyên quý giá
Không gian không cho phép những buổi tắm vòi sen thư giãn như trên Trái đất. Nguồn nước trên tàu vũ trụ cực kỳ hạn chế, vì vậy các phi hành gia phải sử dụng khăn ướt để làm sạch cơ thể thay cho cách tắm thông thường. Quy trình vệ sinh được giản lược tối đa nhằm tiết kiệm nước và tránh các giọt nước bay tự do ảnh hưởng đến thiết bị.
Nữ phi hành gia thương mại Kellie Gerardi từng chia sẻ với tạp chí Glamour rằng, mỗi phi hành gia được NASA cung cấp một bộ dụng cụ vệ sinh cá nhân riêng. Họ có thể tùy chỉnh bộ dụng cụ này theo sở thích cá nhân, chẳng hạn lựa chọn thương hiệu kem đánh răng quen thuộc. Dù hiếm khi trang điểm cầu kỳ như trên Trái đất, các nữ phi hành gia vẫn mang theo những vật dụng nhỏ giúp họ cảm thấy tự tin và bớt nhợt nhạt trong môi trường khắc nghiệt.
Trong điều kiện thiếu trọng lực, các sản phẩm dạng bột như phấn phủ hay nước hoa dạng xịt thường được hạn chế sử dụng. Những hạt bụi nhỏ có thể bay vào không khí, gây nguy hiểm cho phổi hoặc làm hỏng hệ thống máy móc. Vì vậy, sản phẩm dạng kem hoặc gel trở thành lựa chọn ưu tiên.

Phi hành gia Karen Nyberg gội đầu khi đang ở trên Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Một trong những thách thức lớn nhất là gội đầu. Thay cho vòi sen, phi hành gia sử dụng túi nước bằng nhựa kết hợp dầu gội không cần xả. Quy trình này thường kéo dài từ 20 - 25 phút.
Nước được bóp ra từng lượng nhỏ, sau đó xoa đều lên tóc. Nhờ sức căng bề mặt, nước bám vào tóc thay vì rơi xuống. Cuối cùng, tóc được lau sạch bằng khăn khô. Để kiểm soát nước tốt hơn, đôi khi phi hành gia còn sử dụng giấy bạc hoặc các tấm chắn đặc biệt nhằm tránh nước bay lung tung trong khoang tàu.
Các nữ phi hành gia thường để tóc xõa thay vì buộc chặt. Kiểu tóc này giúp thông thoáng da đầu, giảm nguy cơ tắc nghẽn nang tóc, hạn chế gàu và sự phát triển của vi khuẩn trong môi trường kín.

Nữ phi hành gia NASA Sunita Williams hướng dẫn cách đánh răng trong không gian.
Trang điểm trong không gian: Ít nhưng vẫn cần thiết
Theo bác sỹ kiêm phi hành gia NASA Serena Aunon-Chancellor, việc mang theo mỹ phẩm là lựa chọn cá nhân. Một số người gần như không trang điểm vì thấy quá phiền phức, trong khi những người khác vẫn duy trì thói quen hàng ngày.
Cô cho biết mình thường mang theo bút kẻ mắt, phấn mắt và bút kẻ lông mày. Tuy nhiên, việc trang điểm trong không gian đôi khi rắc rối hơn lợi ích mang lại. Dẫu vậy, nhiều nữ phi hành gia vẫn xem đây là cách giúp duy trì cảm giác bình thường giữa môi trường xa lạ.
Serena cũng chia sẻ một hiện tượng thú vị, làn da của cô dường như trẻ hơn khi ở trong không gian. Nguyên nhân là sự dịch chuyển chất lỏng trong cơ thể khi ở quỹ đạo khiến khuôn mặt trở nên đầy đặn hơn. Trong các cuộc gọi video về Trái đất, nhiều người nhận xét da cô trông tươi trẻ hơn bình thường.
Trong chuyến bay sứ mệnh Futura năm 2015 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, phi hành gia Samantha Cristoforetti từng giới thiệu quy trình chăm sóc da đặc biệt của mình qua một video lan truyền trên mạng xã hội.
Cô sử dụng một túi xà phòng chuyên dụng, xịt dung dịch lên cánh tay. Dung dịch không chảy xuống mà gần như nổi trên bề mặt da nhờ sức căng bề mặt. Sau đó, cô lau sạch phần nước thừa bằng khăn và đặt khăn gần lỗ thông gió để làm khô.
Quy trình tưởng chừng đơn giản này cho thấy mọi thao tác nhỏ đều phải được tính toán kỹ lưỡng trong môi trường không trọng lực.

Phi hành gia của NASA, Serena Aunon-Chancellor, chia sẻ thường mang theo bút kẻ mắt, phấn mắt và có thể cả bút kẻ lông mày.
Những bí quyết làm đẹp từ quỹ đạo
Các hoạt động vệ sinh quen thuộc khác cũng đòi hỏi sự thích nghi. Phi hành gia phải tự cắt móng tay và dùng thiết bị hút để thu gom phần móng vụn, tránh việc chúng bay lơ lửng trong trạm vũ trụ.
Đánh răng cũng là một trải nghiệm khác biệt. Do không có bồn rửa, phi hành gia thường nuốt kem đánh răng hoặc nhổ vào khăn thay vì súc miệng như trên Trái đất.
Việc cạo râu được thực hiện bằng dao cạo thông thường cùng kem cạo râu không mùi, sử dụng với lượng vừa đủ để tránh tạo ra các hạt nhỏ bay trong không khí.
Trong chuyến đi bộ ngoài không gian năm 2020, hai phi hành gia Jessica Meir và Christina Koch - hiện là thành viên của Artemis II, đã chia sẻ những khoảnh khắc đời thường hiếm hoi về cuộc sống trên quỹ đạo.
Khi mở túi đựng các sản phẩm chăm sóc cá nhân, Jessica giới thiệu với đồng nghiệp sản phẩm tẩy tế bào chết yêu thích của mình. Christina đáp lại rằng cô đã thử vài ngày trước và cảm thấy làn da trở nên rạng rỡ hơn. Những cuộc trò chuyện giản dị ấy cho thấy nhu cầu chăm sóc bản thân vẫn tồn tại, ngay cả khi con người đang bay quanh Trái đất.
Một trong những câu chuyện được chú ý nhất là trường hợp của nữ phi hành gia Sunita “Suni” Williams. Sau 288 ngày sống ngoài không gian, cô trở về Trái đất với mái tóc đã chuyển sang màu trắng hoàn toàn, dù trước đó có màu hạt dẻ.
Các chuyên gia cho rằng, sự thay đổi này có thể liên quan đến hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol, vốn có khả năng thúc đẩy quá trình suy giảm tế bào gốc sản sinh melanin trong nang tóc. Việc không nhuộm tóc trong suốt chín tháng cũng góp phần làm sự thay đổi trở nên rõ rệt hơn.

Sally Ride, người phụ nữ Mỹ đầu tiên và người phụ nữ thứ ba bay vào vũ trụ.
Hành trình thay đổi nhận thức về phụ nữ trong vũ trụ
Hiểu biết của nhân loại về nhu cầu sinh hoạt của nữ phi hành gia đã thay đổi đáng kể kể từ năm 1963, khi Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào vũ trụ ở tuổi 26.
Đến năm 1978, khi NASA tuyển chọn nhóm nữ phi hành gia đầu tiên, nhiều trang thiết bị đã phải điều chỉnh lại để phù hợp hơn. Trong số đó có Bộ quần áo thấm hút tối đa (MAG), một dạng tã chuyên dụng được sử dụng trong lúc phóng, hạ cánh và đi bộ ngoài không gian.
Đáng chú ý, NASA thậm chí từng thiết kế một bộ trang điểm dành riêng cho các nữ phi hành gia, bao gồm mascara, son bóng và phấn má. Khi chia sẻ hình ảnh lưu trữ về bộ dụng cụ này vào năm 2018, cơ quan vũ trụ Mỹ hài hước cho biết các kỹ sư, phần lớn là nam giới, đã cố gắng tưởng tượng những món đồ mà phụ nữ có thể cần trong không gian.

Năm 1978, NASA thậm chí còn thiết kế một bộ trang điểm dành cho các nữ phi hành gia hàng đầu của họ, bao gồm mascara, son bóng và phấn má hồng.
Cựu phi hành gia Rhea Seddon, một trong những phụ nữ được tuyển chọn năm 1978, từng chia sẻ rằng nhiều nữ phi hành gia muốn mang theo mỹ phẩm cơ bản. Cô cho biết mình không muốn trông “chìm vào nền” nếu bị chụp ảnh từ ngoài không gian, vì vậy đã yêu cầu mang theo một số vật dụng nhỏ.
Những món đồ này được xếp vào nhóm “vật dụng tùy chọn”, chỉ mang theo khi phi hành gia yêu cầu. Theo Seddon, không ít bức ảnh trong lịch sử hàng không vũ trụ ghi lại hình ảnh các nữ phi hành gia với chút son môi hoặc phấn má nhẹ nhàng.
Sally Ride, người phụ nữ Mỹ đầu tiên bay vào vũ trụ, cũng từng nhắc đến nhiều vấn đề liên quan đến nhu cầu cá nhân của phụ nữ trong môi trường không gian. NASA khi đó đã phải thay thế các sản phẩm chăm sóc cá nhân vốn thiết kế cho nam giới bằng những lựa chọn phù hợp hơn.
Một câu chuyện nổi tiếng khác được phi hành gia Kathryn Sullivan kể lại, khi chuẩn bị bộ dụng cụ cá nhân cho Sally Ride, các kỹ sư đã đưa vào tới khoảng 100 băng vệ sinh và hỏi liệu như vậy đã đủ chưa. Ride đã vô cùng ngạc nhiên và cho rằng con số đó là quá nhiều, một minh chứng hài hước cho giai đoạn đầu con người còn thiếu hiểu biết về nhu cầu thực tế của phụ nữ ngoài không gian.





Bình luận