Thế trận giữ nước trong kỷ nguyên số: Chủ động kịch bản, sẵn sàng ứng phó

Chiến tranh công nghệ cao đã viết lại kịch bản nghệ thuật tác chiến trong lịch sử quân sự. Trong bối cảnh của chiến tranh hiện đại, chúng ta không thể đợi khi tiếng súng nổ mới chuẩn bị tinh thần và lực lượng. Không thể đợi đến khi hạ tầng thông tin bị đánh sập mới tìm cách vá lỗi.

Bởi vậy, phương châm chiến lược xuyên suốt, để bảo vệ Tổ quốc hiện nay là "Giữ nước từ khi nước chưa nguy", chủ động mọi phương án, không để Tổ quốc bị động bất ngờ. Đồng thời, cần phải tạo được sức mạnh răn đe ngay từ trong thời bình, để bất kỳ kẻ thù nào, dù sở hữu công nghệ tối tân đến đâu, cũng không dám phát động chiến tranh xâm lược. Làm thế nào để đắp bồi sức mạnh ấy?

Rèn luyện trong những kịch bản tác chiến khắc nghiệt

Để "chủ động kịch bản, sẵn sàng ứng phó" với các tình huống chiến tranh, các đơn vị quân đội phải liên tục đưa bộ đội vào rèn luyện trong những kịch bản tác chiến khắc nghiệt, mô phỏng đúng tính chất của chiến tranh tương lai.

Đó là kịch bản phải chiến đấu trong điều kiện bị kẻ thù gây nhiễu trắng màn hình radar. Là kịch bản hệ thống định vị GPS bị bẻ cong, liên lạc vô tuyến bị đứt gãy hoàn toàn. Đặt bộ đội vào những tình huống xấu nhất ngay trên thao trường trong thời bình. Đây chính là cách để máu không phải đổ trên chiến trường thời chiến.

Tại các cuộc diễn tập tác chiến hiệp đồng quân binh chủng của các quân đoàn chủ lực, các quân khu và Quân chủng Hải quân, Phòng không - Không quân... bộ đội ta đã bước vào môi trường huấn luyện hoàn toàn mới. Kịch bản là những tình huống chiến đấu trên thực địa: Đánh địch tiến công hỏa lực đường không bằng vũ khí công nghệ cao; xử lý tình huống mất liên lạc hoàn toàn do bị địch chế áp điện tử; tổ chức ngụy trang, nghi binh và cơ động lực lượng dưới sự giám sát của UAV trinh sát.

Trên mặt trận vô hình, Bộ Tư lệnh 86 cùng các lực lượng chuyên trách liên tục tổ chức các cuộc diễn tập tác chiến không gian mạng cấp toàn quân và cấp quốc gia. Tại đây, những kịch bản phòng thủ hệ thống thông tin trọng yếu, bóc gỡ mã độc, giành lại quyền điều khiển lưới điện, đài phát thanh khi bị tin tặc tấn công phủ đầu... được thao diễn như những trận đánh thực sự.

Các cuộc diễn tập khu vực phòng thủ, diễn tập phòng thủ dân sự, ứng phó tình trạng khẩn cấp ở các địa phương cũng được tổ chức thường xuyên và bài bản. Chính quyền, nhân dân và các lực lượng địa phương được rèn luyện phương án sơ tán quy mô lớn, khắc phục hậu quả nhanh chóng khi địch đánh phá các mục tiêu kinh tế, y tế, bảo đảm mạch máu giao thông và thông tin luôn thông suốt.

Trung tướng Nguyễn Đức Căn, nguyên Cục trưởng Cục Tác chiến cho rằng, sự hiệp đồng chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực và Nhân dân địa phương trong các cuộc diễn tập này chính là minh chứng cho tư thế chủ động mọi kịch bản, sẵn sàng mọi phương án.

Theo Trung tướng Nguyễn Đức Căn, trong những năm vừa qua, toàn quân đã tổ chức thành công một số cuộc diễn tập. Các quân khu tổ chức diễn tập tác chiến phòng thủ quân khu và tác chiến khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố. Thông qua cuộc diễn tập, đã góp phần nâng cao trình độ, năng lực chỉ huy, điều hành tác chiến của người chỉ huy. Đồng thời, nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện quyết tâm kế hoạch tác chiến trên từng khu vực, từng chiến trường và phạm vi toàn quốc để sẵn sàng đối phó hiệu quả với các thách thức, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Trong lịch sử, cha ông ta luôn tự hào về truyền thống nghệ thuật quân sự lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều. Những chiến công hiển hách bằng súng trường bắn rơi máy bay trực thăng, tên lửa SAM-2 vít cổ siêu pháo đài bay B-52 đã trở thành huyền thoại. Nhưng lịch sử là để kế thừa, để rút ra bài học kinh nghiệm và để phát triển, chứ không phải là một công thức để sao chép rập khuôn.

Đối phó với chiến tranh công nghệ cao, chúng ta buộc phải có vũ khí công nghệ cao tương ứng. Phải lấy công nghệ để chế áp công nghệ. Nhìn lên bầu trời và dõi ra biển lớn, chúng ta đang thấy sự chuyển mình, lớn mạnh của Quân đội ta. Những hệ thống radar cảnh giới thế hệ mới, có khả năng "vạch nhiễu tìm thù", phát hiện mục tiêu tàng hình từ cự ly hàng trăm km đang ngày đêm xoay cánh sóng.

Những tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa, tầm trung với khả năng đánh chặn chính xác đã được triển khai. Những biên đội tàu mặt nước, tàu săn ngầm, tàu tên lửa tấn công nhanh, tàu ngầm Kilo đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc. Cùng với đó là những hệ thống khí tài trinh sát, chế áp điện tử hiện đại, có khả năng bóp nghẹt tần số liên lạc của đối phương.

Tất cả tạo thành một mạng lưới hỏa lực không gian ba chiều đa tầng, đa lớp. Kẻ thù có thể sở hữu vũ khí tinh vi, nhưng chúng ta cũng sở hữu những "lá chắn thép" sẵn sàng đánh chặn mọi hành vi tấn công từ trên không, trên biển và trên không gian mạng.

Trung tướng Vũ Hồng Sơn, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân cho biết, năm 1998, Chính phủ đã quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng hệ thống tự động hóa cảnh giới và bảo vệ vùng trời quốc gia.

Trên cơ sở đó, Bộ Quốc phòng đã giao Quân chủng Phòng không - Không quân phối hợp với Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel xây dựng, phát triển hệ thống này. Nhờ đó, quân chủng đã được trang bị một hệ thống tự động hóa tương đối hiện đại trong lĩnh vực cảnh giới và quản lý vùng trời quốc gia.

Đánh dấu một bước chuyển đổi mới, căn bản, mang tính đột phá về phương thức thu thập, xử lý thông báo, báo động tình hình trên không cho tác chiến phòng không - không quân. Thông tin về tình hình trên không được quản lý, thông báo đầy đủ, kịp thời, chính xác, tin cậy và gần như tức thời.

Chuẩn Đô đốc Vũ Anh Tuấn, Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân chia sẻ, từ năm 2011 đến nay, quân chủng đã có những bước phát triển vượt bậc: Tổ chức lực lượng được điều chỉnh theo hướng tinh, gọn, mạnh. Hệ thống chỉ huy điều hành tác chiến hiện đại được kiện toàn, năng lực hiệp đồng tác chiến không, bộ, biển được nâng lên rõ ràng.

Nhiều lực lượng mới như lực lượng tàu ngầm, lực lượng tàu mặt nước hiện đại, lực lượng tên lửa bờ, không quân, hải quân, radar cảnh giới tầm xa đã đi vào hoạt động rất hiệu quả, góp phần tạo nên sức mạnh răn đe và bảo vệ chủ quyền từ sớm, từ xa.

Xây dựng "thế trận lòng dân" - nghệ thuật phòng thủ tối thượng

Hiện đại hóa Quân đội để gia tăng tiềm lực, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc. Nhưng nếu hiện đại hóa quân đội chỉ dừng lại ở việc mua vũ khí thì sức mạnh ấy sẽ không bền vững. Trong chiến tranh công nghệ cao, phụ thuộc vũ khí vào nước ngoài là tự giao phó sinh mệnh quốc gia cho người khác.

Bài toán chiến lược của việc tiến lên hiện đại chính là việc xây dựng một nền công nghiệp quốc phòng tự chủ, hiện đại và lưỡng dụng. Vũ khí hiện đại như một mũi nhọn của một thanh gươm. Và để thanh gươm ấy phát huy uy lực, cần được vung lên từ một cánh tay khỏe mạnh, từ một cơ thể cường tráng. Cơ thể cường tráng ấy chính là tiềm lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước.

Thiếu tướng Phạm Thanh Khiết, Phó Chủ nhiệm, Tham mưu trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng khẳng định, Việt Nam đã chuyển dần từ việc mua sắm lắp ráp sang nghiên cứu thiết kế làm chủ trong nước. Có thể thấy, đến 80% các vũ khí, trang bị kỹ thuật đưa vào trong quân đội là kết quả của các đề tài nghiên cứu khoa học của các nhà khoa học trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng.

Về vũ khí lục quân hiện nay, đã cơ bản có thể làm chủ được các vũ khí lục quân hiện đại. Trong lĩnh vực đóng tàu quân sự, Việt Nam đã làm chủ được việc thiết kế, chế tạo các tàu tuần tra kể cả các tàu chiến đấu hiện đại. Trong lĩnh vực thông tin radar, các sản phẩm của ta đã đạt được trình độ tương đương với các nước phát triển trên thế giới.

Chiến tranh công nghệ cao thường lấy hệ thống hạ tầng trọng yếu làm mục tiêu đánh phủ đầu. Vậy thì ngay từ trong thời bình, sự chuẩn bị phải được tính toán bằng tầm nhìn dài hạn. Khi quy hoạch một khu công nghiệp lớn, phải tính đến khả năng ngụy trang, sơ tán và phòng không.

Khi xây dựng một cây cầu vượt sông, một con đường cao tốc, phải tính đến tải trọng cho các xe tăng, thiết giáp hạng nặng cơ động. Khi phát triển các mạng lưới viễn thông, mạng lưới cáp quang, mạng lưới điện, bắt buộc phải có hệ thống dự phòng, các đường cáp ngầm độc lập để sẵn sàng ứng phó, duy trì mạch máu thông tin khi hệ thống chính bị tấn công bằng mã độc.

Một nền kinh tế tự chủ, sức sản xuất dồi dào, chuỗi cung ứng vững chắc chính là lớp áo giáp kiên cố. Trong thời chiến, những nhà máy sản xuất ô tô, những dây chuyền lắp ráp linh kiện điện tử dân sự hoàn toàn có thể chuyển đổi thành các xưởng sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV), thiết bị liên lạc quân sự.

Khả năng chuyển trạng thái và huy động tiềm lực quốc gia trong thời gian ngắn nhất chính là nghệ thuật chiến tranh nhân dân được "số hóa". Xây dựng "thế trận lòng dân" chính là nghệ thuật phòng thủ tối thượng, là đỉnh cao của sự nghiệp giữ nước từ sớm, từ xa.

Khi Nhân dân đã tin tưởng, khi "ý Đảng hợp với lòng dân", khi hơn 100 triệu con người Việt Nam đồng lòng kết thành một khối vững chắc, thì không một loại vũ khí nào, không một thuật toán trí tuệ nhân tạo nào, không một thế lực ngoại bang nào có thể phá vỡ.

Đầu tư vũ khí hiện đại để quân đội có thanh gươm sắc bén; chăm lo kinh tế - xã hội để đất nước có lá chắn kiên cố. Và kiến tạo thế trận lòng dân để có một bức tường thành bất tử. Đó là một vòng tròn khép kín hoàn hảo của nghệ thuật giữ nước từ bên trong lãnh thổ.

Để dập tắt hoàn toàn nguy cơ chiến tranh, để khói lửa không bao giờ có cơ hội lan đến đường biên giới, sức mạnh nội lực là chưa đủ. Vũ khí tốt đến đâu khi khai hỏa cũng sẽ gây ra tổn thất. Do đó, chúng ta cần vươn ra xa hơn, tiến bước rộng hơn, xây dựng một tuyến phòng thủ, một vành đai bảo vệ Tổ quốc từ bên ngoài lãnh thổ.

Đó là một mặt trận không tiếng súng, một không gian chiến lược được dệt nên bằng sự chân thành và bản lĩnh ngoại giao khôn khéo, biết mình, biết người, biết thời, biết thế.