Patriot gặp thử thách
Trong cuộc đối đầu quân sự đang diễn ra tại Trung Đông, hệ thống phòng không Patriot - biểu tượng của lá chắn tên lửa Mỹ, đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng. Các đợt tấn công bằng UAV cảm tử và tên lửa của Iran không chỉ gây áp lực lớn lên hệ thống phòng thủ của Mỹ và đồng minh, mà còn bộc lộ nhiều lỗ hổng đáng chú ý.
Những hình ảnh và báo cáo từ chiến trường cho thấy trong một số trường hợp, Patriot không thể đánh chặn thành công mục tiêu, thậm chí nhiều tên lửa đánh chặn được phóng đi nhưng vẫn trượt mục tiêu hoặc rơi xuống đất. Sự việc khiến giới phân tích quốc phòng đặt câu hỏi: liệu chiến thuật mới của Iran có đang “đánh lừa” hệ thống phòng không đắt giá bậc nhất của Mỹ?
Các vụ đánh chặn tên lửa Patriot bất thành trên không phận căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar vào ngày 28/2. Ảnh Military Watch
Một đoạn video ghi lại tại căn cứ Al Udeid ở Qatar cho thấy ba tên lửa đánh chặn Patriot đã được phóng lên để đối phó một tên lửa Iran, nhưng cuối cùng vẫn không tiêu diệt được mục tiêu. Sự cố này làm dấy lên nghi ngờ về khả năng phòng thủ trước các đòn tấn công quy mô lớn.
Trong bối cảnh xung đột leo thang, Mỹ và các đồng minh đang phải sử dụng Patriot liên tục để đối phó các đợt tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran.
Chiến thuật “bão hòa phòng không”
Một trong những lý do chính khiến Patriot gặp khó khăn là chiến thuật tấn công bão hòa mà Iran đang áp dụng.
Theo nhiều báo cáo quốc tế, Iran đã triển khai các đợt tấn công quy mô lớn bằng hàng trăm UAV và tên lửa nhằm vào nhiều mục tiêu khác nhau trong khu vực.
Chỉ riêng tại UAE, các cơ quan phòng thủ cho biết đã phải đối phó với 174 tên lửa đạn đạo, 8 tên lửa hành trình và gần 700 UAV được Iran phóng đi trong những ngày đầu của cuộc xung đột.
Kho UAV của Iran. Ảnh WANA
Khi số lượng mục tiêu quá lớn, hệ thống phòng không buộc phải phân tán nguồn lực. Patriot vốn được thiết kế chủ yếu để đánh chặn tên lửa đạn đạo và máy bay, nhưng khi phải đối phó đồng thời với UAV nhỏ, tên lửa hành trình và đạn đạo, hiệu quả của hệ thống giảm đáng kể.
Các chuyên gia gọi đây là “salvo competition” - cuộc chiến tiêu hao giữa tên lửa tấn công và tên lửa đánh chặn. Trong cuộc chiến này, bên nào cạn đạn trước có thể rơi vào thế bất lợi.
Một điểm yếu khác nằm ở sự chênh lệch chi phí. Nhiều UAV cảm tử của Iran có giá chỉ vài chục nghìn USD, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn Patriot có thể trị giá tới vài triệu USD. Điều này khiến hệ thống phòng không của Mỹ phải sử dụng vũ khí cực kỳ đắt tiền để tiêu diệt các mục tiêu tương đối rẻ.
Chiến thuật này không chỉ nhằm xuyên thủng phòng không mà còn làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn của đối phương. Một số nhà phân tích thậm chí cảnh báo rằng Mỹ và đồng minh có thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt tên lửa phòng thủ nếu xung đột kéo dài.
Cách UAV “qua mặt” radar
Ngoài chiến thuật bão hòa, UAV Iran còn khai thác một điểm yếu kỹ thuật của hệ thống phòng không.
Nhiều UAV cảm tử bay ở độ cao rất thấp và tốc độ chậm, khiến radar phòng không khó phát hiện hoặc nhầm lẫn với nhiễu nền. Trong một vụ tấn công gần đây tại Kuwait, một UAV Iran đã bay lọt qua hệ thống phòng không và đánh trúng mục tiêu, gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.
Các hệ thống phòng không như Patriot thường tối ưu để phát hiện các mục tiêu bay nhanh và ở độ cao lớn, chẳng hạn như máy bay chiến đấu hoặc tên lửa đạn đạo. Khi phải đối phó với UAV nhỏ bay thấp, radar có thể phát hiện muộn, khiến thời gian phản ứng bị rút ngắn.
Tên lửa Patriot khai hoả. Ảnh The War Zone
Không chỉ UAV, các loại tên lửa của Iran cũng đang được cải tiến để vượt qua hệ thống phòng thủ.
Một số tên lửa đạn đạo mới của Iran có thể bay theo quỹ đạo bán đạn đạo hoặc thay đổi hướng trong giai đoạn cuối, khiến radar và hệ thống dẫn bắn của Patriot khó dự đoán chính xác.
Các chuyên gia quân sự cho rằng Iran đã học hỏi nhiều kinh nghiệm từ các cuộc xung đột gần đây và liên tục điều chỉnh chiến thuật để đối phó với hệ thống phòng không phương Tây.
Bên cạnh đó, việc sử dụng mồi bẫy radar và mục tiêu giả cũng có thể khiến hệ thống phòng thủ nhầm lẫn, dẫn tới việc phóng nhiều tên lửa đánh chặn vào mục tiêu không quan trọng.
Khi phải đối mặt với chiến thuật UAV bầy đàn, tên lửa cải tiến và các đòn tấn công quy mô lớn, ngay cả những hệ thống phòng không hiện đại nhất cũng có thể bị quá tải.
Các chuyên gia cho rằng bài học lớn từ cuộc xung đột hiện nay là chiến tranh hiện đại đang thay đổi nhanh chóng. Những hệ thống phòng thủ đắt tiền có thể bị thách thức bởi các vũ khí rẻ hơn nhưng được sử dụng với chiến thuật thông minh.
Bình luận