Tầng tên lửa SpaceX đâm xuống Mặt Trăng ở tốc độ gần 9.000 km/h

Theo Reuters, các nhà thiên văn học xác nhận tầng tên lửa của Falcon 9 có kích thước tương đương một chiếc xe buýt, nặng khoảng 4 tấn, đã đâm xuống Mặt Trăng vào khoảng 13h35 ngày 5/8 (theo giờ Hà Nội) với vận tốc 8.690 km/h. Đây là tầng thứ hai của tên lửa Falcon 9 do SpaceX phóng vào tháng 1/2025, mang theo tàu đáp Mặt Trăng của công ty Firefly Aerospace.

Điểm va chạm được xác định nằm gần ranh giới giữa nửa sáng và nửa tối của Mặt Trăng (gần hố thiên thạch Einstein) nên không có tàu vũ trụ nào ở cự ly đủ gần để chụp ảnh trực tiếp. Tuy nhiên, kính thiên văn VLT (do Đài thiên văn phía Nam châu Âu - ESO vận hành) tại đài thiên văn Paranal (Chile) đã ghi nhận được vệt sáng bốc lên sau va chạm.

Đại diện ESO xác nhận kính thiên văn đã đo được dải phổ của khí natri và lithium trong đám bụi kéo dài từ 5 đến 10 phút. Nhà thiên văn học Carl Schmidt cho biết khí natri khả năng cao đến từ đất Mặt Trăng, trong khi dấu vết lithium bắt nguồn từ chính tầng tên lửa.

Thông thường, các tầng tên lửa sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ quay trở lại khí quyển Trái Đất để cháy hoặc rơi xuống đại dương. Tuy nhiên, do sứ mệnh đẩy tàu đáp lên Mặt Trăng đòi hỏi lực đẩy lớn hơn, tầng tên lửa này đã ở lại quỹ đạo và trôi dạt tự do. Mãi đến đầu năm nay, các nhà thiên văn học mới xác định được tầng tên lửa - vốn đã xả hết nhiên liệu còn lại và không thể điều khiển - đang nằm trên một quỹ đạo có điểm kết thúc là Mặt Trăng.

Bà Julianna Scheiman, Giám đốc các chương trình Khoa học NASA và tàu Dragon của SpaceX, chia sẻ với báo giới: “Về cơ bản, sự kết hợp giữa hoạt động của Mặt Trời và lực hấp dẫn đã đẩy nó vào đường bay hướng về phía Mặt Trăng“.

Bill Gray, người tạo ra phần mềm thiên văn phổ biến Project Pluto và là người đầu tiên tính toán, công bố báo cáo dự báo về vụ va chạm của tầng tên lửa vào tháng 4, cho rằng sự kiện này có thể mang lại một vài giá trị khoa học và các nhà nghiên cứu có thể rút ra một số bài học từ đó. Ông cũng khẳng định vụ va chạm không gây ra bất kỳ nguy hiểm nào cho ai, “tuy nhiên nó làm nổi bật sự thiếu cẩn trọng nhất định trong việc xử lý các thiết bị phần cứng còn dư thừa ngoài không gian“.

Hiện tượng rác vũ trụ đâm xuống Mặt Trăng vốn khá hiếm gặp. Trước đó vào tháng 3/2022, một tầng tên lửa của Trung Quốc đã đâm xuống bề mặt thiên thể này. Năm 2009, NASA từng chủ động cho một tầng tên lửa đâm xuống Mặt Trăng để nghiên cứu đám bụi bốc lên, qua đó phát hiện dấu vết của băng nước trong đất Mặt Trăng.

NASA và SpaceX đang thảo luận các giải pháp ngăn chặn những vụ va chạm tương tự trong tương lai, nhằm bảo vệ hạ tầng thuộc chương trình Artemis dự kiến xây dựng trên Mặt Trăng.