Cơ quan vũ trụ (NASA) đã vạch trần những sai sót khiến các phi hành gia mắc kẹt trong không gian suốt chín tháng và Cơ quan vũ trụ này đã xếp sự cố vào loại 'A', mức độ nghiêm trọng nhất của thất bại nhiệm vụ. Điều đó đặt chuyến bay thử nghiệm Starliner vào cùng loại với các thảm họa Challenger và Columbia, vốn đã cướp đi tổng cộng 14 sinh mạng.
Sunita Williams và Butch Wilmore được phóng lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 7/2024 với dự định lưu trú 8 ngày. Tuy nhiên, tàu vũ trụ gặp trục trặc, khiến nó không an toàn cho việc di chuyển của con người và buộc NASA phải đưa nó trở lại Trái Đất, khiến các phi hành gia mắc kẹt trên ISS cho đến tháng 3/2025.
Hai nhà khoa học Sunita Williams và Butch Wilmore trên tàu Starliner vào tháng 7/2024. (Ảnh: Dailymail)
Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết: “Những sai sót đã xảy ra ngay từ khi chương trình bắt đầu và tiếp tục trong suốt quá trình thực hiện, bao gồm quản lý hợp đồng, tư thế giám sát, sự nghiêm ngặt về kỹ thuật và việc ra quyết định của lãnh đạo.”
“Boeing đã chế tạo tàu vũ trụ và ngay từ đầu, NASA đã chấp thuận các sai lệch và đồng ý cho nó bay. Khi quá trình phát triển tiến triển, những thỏa hiệp về thiết kế và việc không đáp ứng đủ tiêu chuẩn phần cứng đã vượt quá sự hiểu biết hoàn toàn của NASA".
Cuộc điều tra đã phát hiện ra cả các vấn đề kỹ thuật và tổ chức ảnh hưởng đến sự an toàn và giám sát của nhiệm vụ.
Các quyết định và áp lực trước và trong chuyến bay đã góp phần tạo nên một văn hóa đôi khi ưu tiên tiến độ hơn sự thận trọng. Sau nhiệm vụ, những lo ngại về uy tín đã trì hoãn việc tuyên bố chính thức về một sự cố và chương trình ban đầu đã tự tiến hành xem xét.
Tàu vũ trụ gặp trục trặc, khiến nó không an toàn cho con người di chuyển và buộc NASA phải đưa nó trở về Trái Đất. (Ảnh: Dailymail)
Starliner được phát triển theo Chương trình Phi hành đoàn Thương mại của NASA từ năm 2010 để đảm bảo người Mỹ tiếp cận liên tục với quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, đã phải đối mặt với một loạt các trở ngại kỹ thuật trước nhiệm vụ có người lái đầu tiên.
Các chuyến bay thử nghiệm ban đầu, bao gồm Chuyến bay Thử nghiệm Quỹ đạo (OFT) 1 năm 2019 và OFT-2 năm 2021 và 2022, đã gặp phải lỗi điều khiển, hỏng động cơ đẩy và trục trặc van oxy hóa, với các cuộc điều tra thường chỉ giải quyết các nguyên nhân trước mắt chứ không phải các vấn đề tiềm ẩn.
Chuyến bay thử nghiệm có người lái vào tháng 6/2024 đã gặp phải nhiều sự cố về hệ thống đẩy, hỏng hóc động cơ đẩy và mất kiểm soát hoàn toàn tạm thời trong quá trình ghép nối. Mặc dù gặp phải những thách thức này, các phi hành gia vẫn an toàn trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), Isaacman cho biết.
Tàu Starliner tự trở về Trái Đất vào tháng 9/2024 mà không có phi hành đoàn. Hai nhà khoa học Wilmore và Williams sau đó đã được SpaceX Crew-9 đưa về an toàn.
Báo cáo lưu ý rằng các sai lệch kỹ thuật là phổ biến trong các chương trình hàng không vũ trụ lớn. Nhưng NASA nhận thấy rằng những thiếu sót về tiêu chuẩn của Starliner đã khiến nó kém tin cậy hơn về khả năng sống sót của phi hành đoàn.
Cơ quan này thừa nhận rằng họ đã quản lý hợp đồng, tiếp nhận tàu vũ trụ, phóng phi hành đoàn và đưa ra các quyết định quan trọng từ khi ghép nối cho đến các hoạt động sau nhiệm vụ, đặt một phần trách nhiệm đáng kể lên chính mình.
Cuộc điều tra đã xác định cả các yếu tố tổ chức và kỹ thuật góp phần gây ra sự cố, mặc dù nguyên nhân chính xác của các sự cố bất thường về động cơ đẩy của mô-đun dịch vụ và mô-đun phi hành đoàn vẫn đang được xem xét.
Theo báo cáo của Isaacman, sự giám sát hạn chế của NASA đã khiến cơ quan này không có cái nhìn toàn diện về hệ thống tàu vũ trụ, trong khi thiết kế động cơ đẩy của Boeing hoạt động vượt quá các tiêu chuẩn an toàn.
Cơ quan vũ trụ Mỹ đã xếp loại sự cố này là tai nạn "Loại A", mức độ nghiêm trọng nhất của thất bại nhiệm vụ, tương tự như thảm họa Challenger. (Ảnh: Dailymail)
Thêm vào đó, mong muốn duy trì hai hệ thống vận chuyển phi hành đoàn cạnh tranh của NASA đã ảnh hưởng đến các quyết định về rủi ro và vận hành trong suốt sứ mệnh. Trước khi phóng, hơn 30 lần thử theo kế hoạch đã tạo ra áp lực về tiến độ và sự mệt mỏi trong việc ra quyết định, và các rủi ro về động cơ đẩy trước đó đã không được giải quyết thỏa đáng.
Những bất đồng trên quỹ đạo về các phương án đưa phi hành đoàn trở về đã dẫn đến hành vi thiếu chuyên nghiệp, trong khi việc ủng hộ chương trình Starliner thường lấn át các ưu tiên về an toàn, báo cáo cho biết.
Sau sứ mệnh, mặc dù mất kiểm soát nghiêm trọng và chi phí vượt xa ngưỡng loại A, một sự cố ban đầu không được tuyên bố do lo ngại về uy tín của chương trình, và Chương trình Phi hành đoàn Thương mại đã tự điều tra chính mình trước tiên.
Cuộc điều tra độc lập kết luận rằng những quyết định này không phù hợp với văn hóa an toàn của NASA. Cơ quan này hiện đã chính thức chỉ định chuyến bay là sự cố loại A để đảm bảo các bài học được ghi nhận cho các sứ mệnh trong tương lai.
Bình luận