Mã độc Trojan ngân hàng trên thiết bị di động tăng đột biến

Theo báo cáo mới đây của công ty bảo mật Kaspersky, trong quý I/2026 đơn vị đã phát hiện 162.275 gói cài đặt mã độc Trojan ngân hàng mới trên thiết bị di động, gấp hơn hai lần tổng số ghi nhận trong cả năm 2024 và tương đương khoảng hai phần ba tổng số của cả năm 2025. Loại mã độc này chiếm 52,96% tổng số ứng dụng di động độc hại được phát hiện trong quý, tăng từ mức khoảng 31% tính chung cả năm 2025.

Những phát hiện dựa trên dữ liệu ẩn danh của Kaspersky Security Network cho thấy tội phạm mạng đang đẩy mạnh các hoạt động khai thác dữ liệu người dùng bằng cách lợi dụng sự phụ thuộc ngày càng lớn của người dùng vào thiết bị di động trong các hoạt động mua sắm, giải trí, liên lạc và làm việc.

Cũng trong quý I/2026, Kaspersky đã ngăn chặn hơn 2,67 triệu vụ tấn công liên quan đến mã độc, phần mềm quảng cáo và phần mềm di động không mong muốn.

Các chuyên gia bảo mật đã phát hiện tổng cộng hơn 306.000 gói cài đặt độc hại, với 306.070 mẫu được ghi nhận. Trong số này có 439 gói cài đặt liên quan đến mã độc tống tiền Trojan trên thiết bị di động.

Các mã độc cửa hậu (backdoor) được cài đặt sẵn trong phần mềm cơ sở của thiết bị ngay từ quá trình sản xuất, điển hình như Triada và Keenadu, nằm trong nhóm mối đe dọa di động được phát hiện thường xuyên nhất.

Những con số trên cho thấy điện thoại thông minh không còn là mục tiêu thứ yếu của tội phạm mạng, mà đã trở thành một trong những mục tiêu tấn công chính. Người dùng ngày nay lưu trữ nhiều thông tin cá nhân, mật khẩu, trò chuyện riêng tư, hình ảnh và dữ liệu liên quan đến công việc trên điện thoại, khiến thiết bị di động trở thành mục tiêu đặc biệt hấp dẫn với tội phạm mạng.

Ông Choon Hong Chee, Giám đốc Kênh Người tiêu dùng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Kaspersky, cho biết: “Tội phạm mạng đang tăng cường sử dụng các kỹ thuật tinh vi để phát tán ứng dụng độc hại trên thiết bị di động, thông qua các kho ứng dụng không chính thức, liên kết lừa đảo, chương trình tặng quà giả mạo, ứng dụng hợp pháp đã bị chỉnh sửa, các chiến dịch quảng cáo độc hại và hình thức lừa đảo trên thiết bị di động nhằm dụ người dùng cung cấp thông tin nhạy cảm”.

Để tránh bị phát hiện, kẻ tấn công tăng cường lợi dụng các dịch vụ trực tuyến hợp pháp và những công cụ vốn được người dùng tin cậy. Nhiều cuộc tấn công được triển khai qua nhiều giai đoạn: ban đầu, kẻ tấn công gửi những tệp tin, liên kết hoặc ứng dụng tưởng chừng như vô hại, rồi từng bước biến chúng thành công cụ thực hiện các hành vi độc hại.

Một nghiên cứu riêng của Kaspersky về các vụ lừa đảo qua ứng dụng nhắn tin, mang tên The Great Messaging Heist, cho thấy chỉ một tin nhắn lừa đảo thành công cũng có thể khiến nạn nhân thiệt hại trung bình 733 USD.

Hơn một nửa số vụ lừa đảo thành công (52%) diễn ra trong chưa đầy 30 phút, kể từ lúc kẻ gian tiếp cận nạn nhân lần đầu cho đến khi lấy được tiền hoặc dữ liệu cá nhân. Trong khi đó, 66% nạn nhân tin rằng kẻ gian đã sử dụng AI để lừa mình. Trong số này, hình thức phổ biến nhất là tin nhắn do AI soạn thảo (42%), tiếp đến là giọng nói được tạo hoặc sao chép bằng AI (31%) và hình ảnh hoặc video giả mạo bằng công nghệ deepfake (25%).