Lãi suất sắp tới có tiếp tục giảm?

Sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ngày 9/4, đến nay, đã có hơn 30 nhà băng đồng loạt giảm lãi suất huy động, mức giảm phổ biến từ 0,1 - 0,5%/năm. Trong đó, có một số ngân hàng đã 2 lần cắt giảm lãi suất như Agribank, SeABank...

Giảm dần từ quý II đến đầu quý III

Dự báo về diễn biến của lãi suất thời gian tới, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) nhận định lãi suất có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn, trước khi giảm dần từ quý II và đầu quý III. Vai trò điều hành của NHNN sẽ mang tính quyết định trong việc định hướng thị trường.

Dù vậy, các yếu tố bên ngoài vẫn là biến số cần theo dõi. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, có thể làm gia tăng áp lực lạm phát thông qua giá năng lượng và chi phí logistics. Nếu lạm phát tăng trở lại, dư địa giảm lãi suất sẽ bị thu hẹp.

Nhìn tổng thể, lãi suất trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ duy trì mặt bằng tương đối cao trong ngắn hạn, sau đó ổn định và từng bước giảm nhẹ khi thanh khoản cải thiện bền vững. Quá trình này được dự báo sẽ diễn ra thận trọng và có kiểm soát, nhằm đảm bảo cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Tương tự, các chuyên gia của Công ty CP chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cũng kỳ vọng xu hướng hạ nhiệt lãi suất sẽ rõ ràng hơn, với mức giảm bình quân khoảng 0,5 - 1%/năm vào 2 quý cuối năm 2026 nhờ nguồn vốn dồi dào từ dòng vốn đầu tư công giải ngân mạnh mẽ chảy vào hệ thống ngân hàng; tình hình xung đột tại Iran hạ nhiệt, giải tỏa áp lực lạm phát, tỷ giá, qua đó giúp NHNN có dư địa hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Đồng thời, nhiều chính sách mới sẽ được đưa ra vào nửa cuối năm từ Chính phủ và NHNN để nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, trong đó bao gồm hạ nhiệt mặt bằng lãi suất.

"Bước sang nửa sau của năm 2026, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ có xu hướng hạ nhiệt rõ nét hơn, tương đồng mức giảm ở mặt bằng lãi suất huy động nhằm hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Xu hướng giảm trong giai đoạn này nhiều khả năng vẫn mang tính chọn lọc, ưu tiên tập trung vào các lĩnh vực động lực như xuất khẩu và sản xuất công nghiệp", KBSV nhận định.

Còn ông Lê Quang Trung, Giám đốc Khối Nguồn vốn và ngoại hối VIB, dự báo, lãi suất trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực trong quý II và quý III, nhưng dần ổn định từ quý IV/2026.

“Áp lực hiện nay chủ yếu đến từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Tuy nhiên, trong khoảng 3 - 6 tháng tới, khi mặt bằng lãi suất huy động đã được nâng lên so với cùng kỳ, dòng tiền dân cư sẽ quay trở lại, giúp cân bằng lại thanh khoản của hệ thống.

Về tỷ giá, áp lực lớn nhất sẽ nằm ở 9 tháng đầu năm, sau đó có thể cải thiện vào quý IV khi các yếu tố bên ngoài ổn định hơn. Năm 2026, chưa thấy yếu tố nào khiến lãi suất cho vay biến động vượt khỏi khung kiểm soát hiện tại”, ông Trung nói.

Khó về vùng "rất thấp"

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), việc lãi suất huy động đang bắt đầu giảm là diễn biến phù hợp với trạng thái thanh khoản của hệ thống ngân hàng khi áp lực huy động vốn không còn ở mức cao như trước. Đây cũng là một phần trong định hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên, dư địa giảm tiếp theo có thể không lớn, khi một số yếu tố mang tính “neo giữ” mặt bằng lãi suất vẫn hiện hữu, bao gồm: Áp lực cân đối tỷ giá, yêu cầu kiểm soát lạm phát và sự tham chiếu từ chính sách tiền tệ quốc tế, đặc biệt là định hướng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

"Lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ tiếp tục giảm nhẹ trong ngắn hạn, sau đó ổn định, hình thành một mặt bằng mới thấp hơn nhưng khó quay lại vùng “rất thấp” như các giai đoạn trước", ông Huy dự báo.

Ông Lê Thanh Tùng, thành viên HĐQT VietinBank, cũng nhận định xu hướng lãi suất thời gian tới phụ thuộc lớn vào yếu tố trong nước và quốc tế. Trong kịch bản cơ sở, chi phí vốn có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn, dù tốc độ tăng có thể chậm lại và dần ổn định khi điều kiện thị trường cải thiện.

Tuy nhiên, nếu các cú "sốc" bên ngoài kéo dài, áp lực lãi suất có thể tiếp diễn trong cả năm 2026. Trong bối cảnh đó, tỷ suất lợi nhuận ròng (NIM) của các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, sẽ tiếp tục chịu sức ép khi vừa phải đảm bảo hiệu quả kinh doanh, vừa thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Dù vậy, lãnh đạo VietinBank cho rằng đây không phải xu hướng mang tính cấu trúc dài hạn nhưng lưu ý thanh khoản hệ thống hiện chịu áp lực khi tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn. Điều này buộc NHNN phải điều hành linh hoạt, cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô, thông qua các công cụ như lãi suất, tỷ giá, nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và điều chỉnh các quy định an toàn.

Trong đó, việc xem xét nới lỏng một số quy định như tỷ lệ cho vay trên huy động đối với ngân hàng thương mại Nhà nước được kỳ vọng góp phần giảm áp lực thanh khoản, tạo thêm dư địa hỗ trợ nền kinh tế.

Công ty chứng khoán Vietcombank cũng nhận định, bước sang quý II, thanh khoản hệ thống dự kiến tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh nhu cầu giải ngân tăng mạnh, định hướng giảm lãi suất huy động có thể làm chậm tốc độ cải thiện nguồn vốn đầu vào tại một số ngân hàng, đặc biệt là nhóm quy mô vừa và nhỏ hoặc có tăng trưởng tín dụng cao. Bên cạnh đó, khối lượng thị trường mở (OMO) đáo hạn trong tháng 4 vẫn ở mức lớn.

Do đó, lãi suất huy động có thể sẽ tiếp tục neo ở mức tương đối cao trong thời gian tới, đặc biệt tại các kỳ hạn trung và dài hạn.