Khi Nhật Bản không còn sợ Brazil: Bí mật đằng sau là gì?

Có một chi tiết đáng chú ý hơn cả tỷ số 3-2 tại Singapore hôm 14/11: Nhật Bản không còn nhìn Brazil như một đối thủ gần như không thể đánh bại.

Tháng 10/2025, “Samurai Blue” (biệt danh của tuyển Nhật Bản) lần đầu thắng Brazil sau 14 lần đối đầu, với màn ngược dòng 3-2 tại Tokyo. Trước trận ấy, thành tích của Nhật trước “Selecao” là 2 hòa và 11 thua. Hơn 1 năm sau, họ lại thắng Brazil với cùng tỷ số 3-2. Xen giữa hai trận là thất bại 1-2 tại World Cup 2026, nơi Brazil cũng chỉ định đoạt trận đấu trong thời gian bù giờ.

Ba lần gặp nhau trong hơn một năm, Nhật thắng hai, thua một, ghi 8 bàn và thủng lưới 7 lần. Với một cặp đấu từng nghiêng hẳn về phía Brazil, chuỗi kết quả này cho thấy khoảng cách đã thu hẹp đáng kể.

Nhật Bản không còn vào sân với tâm thế cửa dưới

Sự thay đổi rõ nhất không chỉ nằm ở kết quả. Trước chiến thắng lịch sử năm 2025, HLV Hajime Moriyasu yêu cầu các học trò đối đầu Brazil như một đối thủ ngang hàng. Khi ấy, Nhật bị dẫn 0-2 sau hiệp một nhưng ghi ba bàn trong hiệp hai để thắng 3-2.

Một năm sau, họ không còn cần một màn lội ngược dòng như thế. Nhật chủ động tấn công ngay từ đầu và dẫn 2-0 chỉ sau 19 phút nhờ Takefusa Kubo và Keito Nakamura.

Brazil gỡ hòa bằng hai pha xử lý cá nhân của Vinicius Junior nhưng Nhật không mất nhịp. Tatsuhiro Sakamoto ghi bàn quyết định ở phút bù giờ, giúp đội bóng châu Á thắng 3-2 thêm một lần nữa.

Các thống kê cho thấy Nhật không cần cầm bóng nhiều để kiểm soát cách trận đấu diễn ra. Brazil giữ 57% thời lượng bóng, thực hiện 547 đường chuyền so với 393 của Nhật và tung ra 16 cú sút, hơn gấp đôi con số 7 của đối thủ.

Tuy nhiên, Nhật có 4 cú sút trúng đích và ghi 3 bàn. Họ cũng thực hiện 36 pha tắc bóng, trong khi Brazil chỉ có 17. Số pha phạm lỗi của Nhật là 21, hơn gấp đôi “Selecao”.

Những con số này cho thấy HLV Moriyasu không cố biến Nhật thành một phiên bản khác của Brazil. Đội bóng của ông chấp nhận ít bóng hơn nhưng tranh chấp mạnh, giữ cấu trúc chặt và chuyển trạng thái nhanh khi cơ hội xuất hiện.

Cahê Mota của Ge mô tả trận đấu như một ván cờ. Nhật sẵn sàng để Brazil cầm bóng rồi chờ đối thủ tự để lộ khoảng trống. Khi “Selecao” đẩy cao pressing, chính Nhật lại khai thác khu vực phía sau tuyến đầu tiên.

Brazil có bóng nhiều hơn nhưng không tạo ra cảm giác kiểm soát. Hai bàn của Vinicius đều đến từ những pha dứt điểm ngoài vùng cấm, cho thấy khả năng cá nhân vẫn là phương án giải quyết bế tắc quan trọng nhất của đội bóng do Carlo Ancelotti dẫn dắt.

Brazil đang mất lợi thế từng có trước khi bóng lăn

Trong nhiều thập niên, Brazil thường có một lợi thế rất lớn ngay cả trước tiếng còi khai cuộc. Áo vàng, năm chức vô địch thế giới và dàn cầu thủ đến từ Real Madrid, Barcelona hay những CLB hàng đầu châu Âu đủ khiến nhiều đối thủ nhập cuộc với sự dè chừng.

Nhật Bản hiện không còn phản ứng theo cách ấy. Quá trình này không xảy ra trong một vài tháng. Nhật từ vị trí thứ 50 trên bảng xếp hạng FIFA năm 2018 đã lên khoảng thứ 17 vào năm 2026. Phần lớn trụ cột hiện thi đấu tại châu Âu và quen với việc đối đầu những cầu thủ đẳng cấp cao mỗi tuần.

Kubo, Daichi Kamada, Ritsu Doan, Takumi Minamino hay Nakamura vì thế không còn xem chuyện gặp các ngôi sao Brazil là trải nghiệm quá đặc biệt. Khoảng cách tâm lý thu hẹp trước, rồi khoảng cách chuyên môn dần được kéo lại.

HLV Moriyasu từng nói Nhật không muốn “thua vì tên tuổi” của đối phương. Daichi Kamada cũng có quan điểm tương tự khi cho rằng cách các đội lớn nhìn tuyển Nhật đã thay đổi và “Samurai Blue” cần chơi sòng phẳng, thay vì chỉ co cụm phòng ngự.

Ở chiều ngược lại, Brazil đang gặp vấn đề trong việc biến chất lượng cá nhân thành sức mạnh tập thể. Ge nhận xét “Selecao” thiếu sự kiên nhẫn trong luân chuyển bóng, không kéo giãn được khối phòng ngự Nhật và nhiều thời điểm phải dựa vào sút xa hoặc đột phá cá nhân.

Alexandre Alliatti của Ge còn xem ba trận gặp Nhật trong hơn một năm như một thước đo khá rõ về vị trí hiện tại của Brazil. Theo ông, điều đáng lo không nằm ở một thất bại đơn lẻ, mà ở việc “Selecao” thay đổi quá ít qua ba lần đối đầu cùng một kiểu đối thủ.

Hàng thủ vẫn dễ bị kéo giãn khi pressing. Tuyến giữa thiếu người kiểm soát nhịp độ trong những thời điểm trận đấu trở nên hỗn loạn. Hàng công vẫn chờ Vinicius hoặc một cá nhân khác tạo ra khoảnh khắc đặc biệt.

HLV Ancelotti cũng thừa nhận pressing cao của Brazil không hoạt động tốt trong khoảng 20 phút đầu và khiến hàng thủ lộ khoảng trống. Ông đồng thời đánh giá Nhật là đội có tổ chức, cường độ và đủ khả năng cạnh tranh với những đối thủ mạnh.

Nhận xét này phản ánh khá đúng thực tế hiện tại. Thắng Nhật không còn là nhiệm vụ đương nhiên với Brazil, còn thắng Brazil cũng không còn mang ý nghĩa như một phép màu với Nhật.

Khi “Samurai Blue” hạ “Selecao” lần đầu năm 2025, kết quả ấy được gọi là lịch sử. Chỉ hơn một năm sau, họ lại thắng và phản ứng sau trận bình tĩnh hơn nhiều.

Brazil vẫn có nhiều ngôi sao hơn nếu xét từng vị trí. Nhưng Nhật hiện có một thứ quan trọng không kém: niềm tin rằng họ đủ sức thắng Brazil.

Hai chiến thắng 3-2 trong hơn một năm cho thấy niềm tin ấy có cơ sở. “Selecao” vẫn là đội tuyển 5 lần vô địch thế giới nhưng danh tiếng không còn giúp họ tạo ra lợi thế lớn như trước.

Khi Nhật Bản không còn sợ Brazil, “Selecao” buộc phải thắng bằng tổ chức, chất lượng và khả năng kiểm soát trận đấu, thay vì chờ đối thủ tự chùn bước vì cái tên Brazil.