Hợp tác tài chính Việt Nam - Nhật Bản cần chuyển mạnh sang cùng phát triển

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, sáng 11/11, tại Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ một số tổ chức Tài chính hàng đầu Nhật Bản.

Phát biểu chào mừng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhu cầu đầu tư rất lớn cho hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, hạ tầng số và những động lực tăng trưởng mới. Nhật Bản, với tiềm lực tài chính, kinh nghiệm đầu tư, quản trị và mạng lưới nhà đầu tư quốc tế, là đối tác quan trọng mà Việt Nam mong muốn tiếp tục đồng hành.

Bộ trưởng cho biết, Việt Nam xác định huy động vốn phải đi đôi với sử dụng hiệu quả và quản trị tốt rủi ro. Bên cạnh đầu tư công, ODA và các nguồn vốn ưu đãi, Việt Nam chủ trương đẩy mạnh huy động nguồn lực tư nhân, hợp tác công - tư và phát triển các công cụ thị trường vốn, phù hợp với tính chất từng dự án, khả năng hoàn trả và yêu cầu an toàn tài chính.

Tại cuộc gặp, các tổ chức tài chính Nhật Bản đề xuất hỗ trợ huy động nguồn vốn, trong đó có trái phiếu quốc tế cho các dự án cơ sở hạ tầng trọng yếu, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững và mạnh mẽ hơn của Việt Nam; thúc đẩy kết nối kinh doanh, M&A và hợp tác trực tiếp giữa doanh nghiệp Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ tiên tiến và công nghiệp hỗ trợ, đồng thời đóng góp vào quá trình phát triển IFC Việt Nam.

Ông Junichi Hanzawa, Chủ tịch, kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ cho rằng, để Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới điều quan trọng là thu hút ổn định các nguồn vốn dài hạn từ trong nước và quốc tế với kỳ hạn 10 năm, 20 năm, thậm chí 30 năm nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư quy mô lớn vào những lĩnh vực sẽ đóng vai trò động lực cho tăng trưởng trong tương lai như đường sắt tốc độ cao, năng lượng tái tạo, hệ thống truyền tải điện và trung tâm dữ liệu.

“Để triển khai những dự án này, nhu cầu về vốn là rất lớn. Nhằm đáp ứng nhu cầu đó, các ngân hàng và thị trường vốn đóng những vai trò quan trọng, bên cạnh nguồn vốn không thể thiếu từ khu vực tư nhân trong và ngoài nước. Trong bối cảnh này, chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy những mối quan hệ đối tác đã được vun đắp trong nhiều năm qua, đồng thời tận dụng sức mạnh tổng hợp từ các lĩnh vực ngân hàng và chứng khoán để đóng góp vào sự phát triển bền vững và hiện thực hóa mục tiêu vào năm 2045 của Việt Nam”, ông Junichi Hanzawa cho biết.

Kiến tạo động lực tăng trưởng mới từ hợp tác tài chính

Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, quyết tâm thực hiện mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Vì vậy, Việt Nam xác định phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia là những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, Việt Nam tập trung phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cảng hàng không, cảng biển, hạ tầng logistics, năng lượng, hạ tầng số và các hành lang kinh tế chiến lược. Những nhiệm vụ này đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn, đa dạng và dài hạn, vượt ra ngoài khả năng đáp ứng của riêng ngân sách nhà nước hoặc một kênh huy động vốn đơn lẻ.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hợp tác tài chính Việt Nam - Nhật Bản chuyển mạnh từ quan hệ cung cấp và tiếp nhận nguồn vốn sang quan hệ đối tác cùng phát triển thị trường tài chính, cùng thiết kế những giải pháp huy động vốn hiệu quả và cùng đầu tư vào những công trình, lĩnh vực tạo dựng năng lực cạnh tranh dài hạn. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong hai bên cùng phát triển thị trường tài chính và thị trường vốn hiện đại, minh bạch, an toàn, nâng cao năng lực huy động nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

“Tôi mong các ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, tổ chức bảo hiểm và các định chế tài chính Nhật Bản tăng cường hợp tác với Việt Nam trong phát triển hạ tầng thị trường, những công cụ tài chính hiện đại, các sản phẩm đầu tư dài hạn và năng lực quản trị rủi ro. Đồng thời, chúng tôi khuyến khích các bạn nghiên cứu khả năng tham gia tư vấn, thu xếp và đầu tư vào các công cụ huy động vốn quốc tế phù hợp của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng một thị trường tài chính Việt Nam có sức cạnh tranh, đủ năng lực huy động và phân bổ hiệu quả những nguồn lực dài hạn cho phát triển”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong các tổ chức tài chính Nhật Bản cùng tham gia phát triển Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, tăng cường kết nối thị trường tài chính hai nước và khu vực. Việt Nam đã thiết lập khuôn khổ pháp lý và đang triển khai phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, hướng tới xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện đại, cạnh tranh, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đồng thời hai bên cần đổi mới phương thức huy động và cấu trúc vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng chiến lược, chuyển những cơ hội hợp tác thành các dự án khả thi và công trình cụ thể.

“Tôi mong các ngân hàng, định chế tài chính và tập đoàn Nhật Bản tăng cường hợp tác với các đối tác Việt Nam trong nghiên cứu, thiết kế những mô hình đầu tư và cấu trúc tài chính phù hợp với từng loại dự án. Đối với những công trình hạ tầng công cộng có hiệu quả kinh tế - xã hội lớn nhưng khả năng thu hồi vốn trực tiếp hạn chế, cần phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư công, ODA và các khoản vốn vay ưu đãi. Đối với những dự án có khả năng khai thác thương mại và tạo nguồn thu ổn định, cần khuyến khích huy động vốn doanh nghiệp, các quỹ đầu tư hạ tầng, tài trợ dự án và hợp tác công - tư”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết.

Với những dự án có lợi ích phát triển lớn nhưng chưa đủ điều kiện hấp dẫn vốn thương mại, hai bên có thể nghiên cứu những mô hình tài chính hỗn hợp, kết hợp nguồn lực công và tư, với cơ chế phân bổ, chia sẻ rủi ro hợp lý, đúng pháp luật và phù hợp khả năng cân đối nguồn lực. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, bảo đảm cơ sở pháp lý rõ ràng, phương án tài chính khả thi, phân bổ rủi ro minh bạch và trách nhiệm của các bên được xác định đầy đủ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong các tổ chức tài chính tăng cường hợp tác trong phát triển những công cụ tài chính xanh, tài chính chuyển đổi và những giải pháp đầu tư phù hợp cho năng lượng sạch, hạ tầng năng lượng, công nghiệp xanh và các dự án phát triển bền vững.

Đồng thời, khuyến khích những dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam, nhất là công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, cơ khí chính xác và các ngành có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn; góp phần hình thành những chuỗi giá trị mới, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam và sức cạnh tranh của cả hai nền kinh tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, những định hướng hợp tác này chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những chương trình, dự án và kết quả cụ thể.

Việt Nam cam kết tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm kỷ luật tài khóa, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; xây dựng thị trường tài chính minh bạch, hiện đại, an toàn và có khả năng dự báo cao. Đồng thời nhất quán bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư; tạo điều kiện thuận lợi để các định chế tài chính, doanh nghiệp quốc tế đầu tư, kinh doanh hiệu quả và lâu dài, trên cơ sở tuân thủ pháp luật, cạnh tranh bình đẳng và hài hòa lợi ích các bên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Chính phủ, Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương liên quan chủ động phối hợp với các cơ quan, định chế tài chính và doanh nghiệp Nhật Bản, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có; tập trung lựa chọn những lĩnh vực, dự án và chương trình hợp tác có tính khả thi, làm rõ nhu cầu vốn, phương thức đầu tư, cơ chế quản trị rủi ro và trách nhiệm của từng bên.

“Tôi tin tưởng rằng, từ những dòng vốn hợp tác, hai bên sẽ cùng kiến tạo những công trình hạ tầng chiến lược; từ những giải pháp tài chính mới, sẽ cùng hình thành những động lực tăng trưởng mới; từ nền tảng tin cậy và hữu nghị, sẽ cùng mở ra những cơ hội phát triển mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thực hiện nghi thức đánh chuông tại Sàn Giao dịch chứng khoán Tokyo (TSE).