Hành trình cứu trái tim cho cậu bé mang dị tật bẩm sinh

Sinh ra với dị tật tim bẩm sinh đặc biệt nghiêm trọng, bé trai 2 tuổi ở Phú Thọ đối mặt nguy cơ tử vong ngay từ những ngày đầu đời. Sau gần hai năm điều trị với ba cuộc phẫu thuật lớn, trái tim của bé đã được sửa chữa hoàn toàn, có thể sinh hoạt và phát triển gần như bình thường.

Theo thông tin từ Trung tâm Tim mạch – Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ nhập viện từ giai đoạn sơ sinh trong tình trạng teo tịt động mạch chủ và chỉ có một tâm thất - dạng dị tật tim bẩm sinh nặng, tiên lượng rất xấu.

Trong cấu trúc tim của trẻ, tâm thất trái tuy chưa đảm nhiệm được vai trò bơm máu chính nhưng vẫn còn thông với tâm thất phải, tạo cơ hội hiếm hoi để buồng thất này có thể phát triển.

Tuy nhiên, tình trạng của bệnh nhi diễn biến nhanh và nguy kịch. Chỉ hai ngày sau nhập viện, các bác sỹ buộc phải đưa ra quyết định phẫu thuật Norwood – Sano, một trong những phẫu thuật tim có nguy cơ cao nhất ở trẻ sơ sinh.

Ê-kíp tái tạo động mạch chủ, nối trực tiếp động mạch chủ với tâm thất và đặt ống thông từ động mạch chủ sang động mạch phổi để duy trì tuần hoàn. Ca mổ giúp trẻ qua cơn nguy kịch và ổn định dần sau đó.

Kết quả đánh giá sau 5 tháng cho thấy tâm thất trái phát triển tương đối tốt, mở ra khả năng trở thành tâm thất trái hệ thống – điều kiện then chốt để có thể sửa tim theo cấu trúc hai thất. Tuy nhiên, động mạch phổi lại hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu cho bước can thiệp tiếp theo.

Các bác sỹ quyết định thực hiện cuộc phẫu thuật thứ hai, thay ống nối từ thất phải lên động mạch phổi bằng ống có kích thước lớn hơn nhằm tạo điều kiện cho động mạch phổi phát triển. Đây được xem là bước “bản lề”, quyết định khả năng đi theo chiến lược sửa tim hai thất thay vì chấp nhận điều trị lâu dài theo hướng tim một thất.

Khi trẻ được 17 tháng tuổi, các chỉ số đánh giá cho thấy động mạch phổi đã phát triển khá tốt. Tuy nhiên, cấu trúc tim vẫn đặt ra thách thức lớn, đặc biệt là khoảng cách xa giữa tâm thất trái và động mạch chủ mới – yếu tố khiến nhiều trường hợp tương tự buộc phải dừng ở phương án tim một thất.

Sau nhiều lần hội chẩn chuyên sâu, PGS.TS Nguyễn Lý Thịnh Trường, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, cùng ê-kíp quyết định tiến hành cuộc phẫu thuật sửa chữa triệt để.

“Ca mổ thứ ba kéo dài hơn 12 giờ, kỹ thuật rất phức tạp và nhiều thách thức. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa, chúng tôi đã đưa cấu trúc tim của bệnh nhi trở về gần như bình thường với hai tâm thất và hai tâm nhĩ hoàn chỉnh”, PGS Trường cho biết.

Hiện tại, trẻ có thể ăn uống, vận động và sinh hoạt như những trẻ cùng lứa tuổi. Trong tương lai, trẻ vẫn cần được theo dõi định kỳ và có thể phải thay ống nối khi cơ thể lớn lên, song đây đều là những can thiệp đã được tiên lượng trước và có thể kiểm soát.

Chia sẻ sau hành trình điều trị kéo dài, mẹ cháu bé xúc động cho biết gia đình từng trải qua những ngày tháng căng thẳng tột độ: “Chúng tôi chờ con ngoài phòng mổ suốt 12 tiếng. Khi bác sỹ thông báo ca phẫu thuật thành công, cả gia đình đã bật khóc. Với chúng tôi, các bác sỹ như đã sinh ra cháu lần thứ hai”.

Theo các chuyên gia tim mạch nhi khoa, những trường hợp tim bẩm sinh phức tạp như trên nếu không được can thiệp kịp thời sẽ có nguy cơ tử vong rất cao ngay từ giai đoạn sơ sinh. Ngay cả khi sống sót, chiến lược điều trị tim một thất thường tiềm ẩn nhiều biến chứng lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh điều kiện chăm sóc y tế và khả năng tuân thủ điều trị còn hạn chế.

Trong khi đó, sửa tim từ một thất sang hai thất là bài toán chuyên môn rất khó, đòi hỏi theo dõi sát sao và can thiệp theo nhiều giai đoạn. Tuy nhiên, theo PGS Trường, chỉ cần còn một cơ hội dù rất nhỏ, các bác sỹ vẫn nỗ lực để mang lại cấu trúc tim gần bình thường nhất, giúp trẻ có chất lượng sống tốt và bền vững hơn về lâu dài.