Đúng ngày đi sinh nhận lịch phỏng vấn, mẹ Việt trúng tuyển tiến sĩ Oxford, Cambridge

“Có những ngày tôi vừa chăm con, vừa đọc tài liệu phỏng vấn tiến sĩ đến sáng”.

Đó là cách Trần Mỹ Ngọc (sinh năm 1998, quê Hải Phòng) nhớ về hành trình nộp hồ sơ tiến sĩ trong giai đoạn đặc biệt nhất cuộc đời: chăm con nhỏ, mang thai em bé thứ hai, đi làm, viết sách và chuẩn bị cho những vòng tuyển chọn học thuật từ các trường đại học hàng đầu thế giới.

Phía sau những thư mời nhập học tiến sĩ từ Đại học Oxford hay Cambridge và một số đại học khác là nhiều năm kiên trì vượt qua sự thiếu tự tin, áp lực và giới hạn của chính bản thân.

Từ cô gái không dám hỏi bài đến sinh viên top đầu

Mỹ Ngọc đi du học từ năm 17 tuổi. Những ngày đầu nơi đất khách, cô từng cảm thấy lạc lõng giữa rào cản ngôn ngữ, văn hóa và kiến thức. “Có thời gian tôi sợ bị đánh giá đến mức không dám hỏi thầy cô hay bạn bè khi không hiểu bài”, Ngọc kể.

Bước ngoặt đến từ câu nói của bố trong một cuộc gọi về nhà: “Chẳng lẽ sang tới đây rồi lại về tay trắng hả con?”, đã đánh thức sự trách nhiệm, nghị lực với con đường đã chọn của cô gái trẻ.

Tại Đại học Melbourne, cô bắt đầu học gần như mọi lúc mọi nơi, từ thư viện trường tới những chuyến tàu điện về nhà lúc đêm muộn. Thay vì giấu sự thiếu hụt kiến thức, Ngọc chọn cách thừa nhận điều đó. “Tôi nói với các bạn rằng cái gì tôi cũng không biết, mọi người chỉ giúp tôi với”, Ngọc kể.

Cô bắt đầu bằng những mục tiêu rất nhỏ: mỗi buổi học dám hỏi một câu, nhờ giảng viên giải thích lại khái niệm cho tới khi hiểu mới thôi. Chính sự cầu thị ấy giúp cô dần bắt nhịp và trở thành sinh viên thuộc top 5% có thành tích cao nhất khoa.

Tháng 9/2019, Ngọc tốt nghiệp xuất sắc bậc cử nhân ngành Ngôn ngữ học ứng dụng và Truyền thông tại Đại học Melbourne, trường top 1 tại Australia.

Đầu tháng 8/2020, Mỹ Ngọc giành 11 học bổng thạc sĩ từ 7 đại học của Vương quốc Anh, trong đó có các trường top đầu như Oxford, York, Bristol, Sheffield... Sau khi cân nhắc, Ngọc lựa chọn học bổng của Đại học Oxford.

Ba ngày sau sinh bắt đầu ôn phỏng vấn

Từ tháng 12/2025 đến tháng 3/2026, Mỹ Ngọc tiếp tục nhận loạt thư trúng tuyển chương trình tiến sĩ từ hai đại học danh giá hàng đầu thế giới là Oxford và Cambridge và một số đại học khác.

Phía sau thành tích ấy là quãng thời gian đầy áp lực. Khi chuẩn bị hồ sơ tiến sĩ, cô có một con nhỏ 1 tuổi và đang mang thai em bé thứ hai. Đúng ngày đi sinh, Ngọc nhận email từ giáo sư thông báo lịch phỏng vấn gấp để kịp hạn xét học bổng.

“Chỉ ba ngày sau sinh, tôi bắt đầu đọc tài liệu từ sáng tới tối. Một tay bế con, một tay cầm hồ sơ”, cô kể.

Ngoài áp lực chăm con và sức khỏe, hành trình tìm giáo sư hướng dẫn cũng nhiều thử thách. Theo quy định tại Anh, ứng viên không thể nộp hồ sơ tiến sĩ nếu chưa có giáo sư đồng ý hướng dẫn. “Có giáo sư đã đủ nghiên cứu sinh, có người thay đổi hướng nghiên cứu, có người không làm về bối cảnh Việt Nam”, Ngọc nói.

Theo Ngọc, điều quan trọng nhất trên hành trình ấy là tinh thần cầu thị. “Tôi chắc chắn không phải người giỏi nhất, nhưng tôi luôn nghiêm túc và ham học hỏi”, cô chia sẻ.

“Mỹ Ngọc sẽ là tài sản quý giá của Oxford”

Trong thư giới thiệu dành cho cô gái Việt, Tiến sĩ Hamish Chalmers - Đại học Oxford nhận xét Mỹ Ngọc là một trong những sinh viên Việt Nam đầu tiên của khoa và nhanh chóng tạo dấu ấn nhờ “sự tò mò học hỏi, khiêm tốn và thái độ học tập vô cùng nghiêm túc”.

Theo ông, điều nổi bật ở Mỹ Ngọc không chỉ là thành tích học tập, mà còn là sự trưởng thành rõ rệt trong tư duy nghiên cứu.

“Mỹ Ngọc là học giả giàu suy ngẫm và rất kiên cường. Nếu được tiếp tục phát triển ở Oxford, chắc chắn Ngọc sẽ mang lại những đóng góp sâu rộng không chỉ cho nhà trường, mà còn đóng vai trò cầu nối giữa Đại học Oxford và Việt Nam”, ông viết.

Vị giảng viên của Oxford cho biết Ngọc từng gặp khó khăn trong học kỳ đầu tiên vì tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Những bài viết đầu chưa thể hiện hết chiều sâu tư duy học thuật của cô. Tuy nhiên, thay vì nản lòng, Ngọc chủ động tìm phản hồi, tăng cường đọc tài liệu và cải thiện kỹ năng viết học thuật. Sự tiến bộ ấy được phản ánh qua kết quả học tập với điểm Distinction (Xuất sắc) ở nhiều học phần và thành tích cao của toàn khóa.

Theo vị giáo sư, định hướng nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo cảm xúc trong dạy và học ngoại ngữ của Mỹ Ngọc là hướng đi giàu tiềm năng và có ý nghĩa thực tiễn.

Trong lá thư gửi hai con trai của 10 năm sau, Mỹ Ngọc viết rằng điều khiến cô xúc động nhất là khi nhìn thấy thư mời mang tên “Trần Mỹ Ngọc”, thay vì những vai trò quen thuộc như vợ hay mẹ.

Với cô, đó không phải sự tách rời khỏi gia đình, mà là lời nhắc rằng phụ nữ cũng cần được nhìn nhận như cá nhân độc lập, có ước mơ và con đường riêng. “Có thể chúng ta không đi nhanh như trước, nhưng đi chậm không có nghĩa là thất bại”, cô nói.

Mỹ Ngọc đang cân nhắc lựa chọn ngôi trường là điểm đến, người hướng dẫn và môi trường nghiên cứu phù hợp nhất cho chặng đường tiến sĩ sắp tới. Cô mong muốn tiếp tục theo đuổi các nghiên cứu về giáo dục ngoại ngữ, công nghệ giáo dục và trí tuệ nhân tạo trong dạy học, với hy vọng đóng góp nhiều hơn cho giáo dục Việt Nam.

“Tôi chỉ hy vọng câu chuyện của mình có thể khiến một bạn trẻ nào đó tin rằng cánh cửa học thuật thế giới không mãi mãi đóng lại với người Việt Nam”, Ngọc chia sẻ.