Đề xuất thi lớp 10 chỉ 2 môn Toán, Văn: Chuyên gia nói gì?

Theo bạn, kỳ thi vào lớp 10 nên gồm môn nào?

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo thông tư thay thế quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất trường hợp tổ chức thi tuyển vào lớp 10, thí sinh sẽ thi hai môn Toán và Ngữ văn. Đề xuất này đang nhận được sự quan tâm của đông đảo phụ huynh, học sinh, đặc biệt tại những địa phương có tỷ lệ cạnh tranh vào THPT cao.

Phụ huynh vừa mừng vừa lo

Có con năm nay lên lớp 7, anh Dương Anh Quân (SN 1980, Hà Nội) cho biết gia đình luôn theo dõi sát những thay đổi liên quan đến kỳ thi vào lớp 10 để có kế hoạch chuẩn bị từ sớm.

“Hà Nội có tỷ lệ chọi vào lớp 10 cao nên gia đình xác định phải chuẩn bị cho con từ sớm. Con có thế mạnh tiếng Anh nhưng lại không tốt môn Ngữ văn. Trước đây, gia đình cũng tính toán nếu quy định 2 năm liên tiếp không thi một môn thứ ba thì hy vọng đến năm con thi, tiếng Anh sẽ được lựa chọn, vì vậy chúng tôi khá chú trọng đầu tư cho môn này”, anh Quân nói.

Trước đề xuất mới, gia đình anh Quân vừa mừng vừa lo. Nếu chỉ thi hai môn, học sinh sẽ bớt phải thấp thỏm chờ lựa chọn môn thi thứ ba. Tuy nhiên, điều này cũng khiến những gia đình đã định hướng môn học cho con từ sớm phải tính toán lại.

“Ngay cả khi không thi tiếng Anh hay các môn khác, tôi vẫn định hướng cho con học đầy đủ, bởi đó là những kiến thức cần thiết cho quá trình phát triển sau này chứ không chỉ phục vụ các kỳ thi”, anh Quân nói. Dù vậy, với lợi thế của con ở môn tiếng Anh, anh Quân cho rằng nếu phương án thi hai môn được áp dụng, gia đình sẽ phải điều chỉnh lại chiến lược học tập.

Có con năm nay lên lớp 9, theo chị Thu Hương (SN 1988, Hà Nội) việc giảm số môn thi sẽ giúp học sinh bớt áp lực. Chị Hương cho rằng lo ngại học sinh học lệch không hoàn toàn phụ thuộc vào việc có tổ chức thi môn thứ ba hay không. Nếu gia đình không định hướng, dù môn thi thứ ba là môn nào, học sinh vẫn có xu hướng dành nhiều thời gian hơn cho môn đó.

Tuy nhiên, cũng như nhiều phụ huynh khác, chị mong quy định sớm được chốt để gia đình và học sinh có thể yên tâm tập trung học tập, nhất là khi kỳ thi vào lớp 10 đang ngày càng cạnh tranh.

Làm sao vừa đảm bảo tuyển sinh, vừa học toàn diện?

Thầy giáo Đinh Đức Hiền - Giám đốc điều hành FPT School Bắc Giang cho rằng áp lực của kỳ thi vào lớp 10 không hoàn toàn nằm ở số lượng môn thi. Nếu mức độ cạnh tranh vẫn cao, chỉ tiêu vào trường công vẫn có giới hạn thì áp lực có thể chỉ chuyển từ học nhiều môn sang tập trung rất lớn vào Toán và Ngữ văn. Về khả năng phân loại thí sinh, ông Hiền đánh giá nếu đề thi được thiết kế phù hợp, chỉ với hai môn Toán và Ngữ văn vẫn hoàn toàn có thể đảm bảo yêu cầu phân loại thí sinh.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng bày tỏ cần tính toán việc điều chỉnh sẽ tác động như thế nào đến quá trình dạy học ở THCS. Đặc biệt là việc đảm bảo giữa mục tiêu phát triển nguồn nhân lực và tuyển sinh ở các cấp.

Theo ông Hiền trong bối cảnh tâm lý “thi gì học nấy” vẫn chưa hoàn toàn được khắc phục, việc các môn như Khoa học tự nhiên, Tin học hay Ngoại ngữ không nằm trong diện thi tuyển có thể khiến học sinh giảm động lực học tập ở giai đoạn cuối THCS. Trong khi chúng ta đang đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chuyên gia đề xuất vẫn nên duy trì bài thi thứ ba, nhưng nghiên cứu theo hướng bài thi tổ hợp thay vì môn riêng lẻ, nhằm đánh giá kiến thức và năng lực nền tảng học sinh cần có sau THCS mà không tạo thêm một cuộc đua luyện thi.

“Nội dung có thể bao quát một số lĩnh vực như Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, Ngoại ngữ, Công nghệ…, nhưng chỉ ở mức cơ bản, thiết yếu, thiên về hiểu và vận dụng, không đi vào những câu hỏi đánh đố hay kiến thức chuyên sâu”, ông Hiền nói.

Ông Nguyễn Văn Quý, giáo viên chuyên luyện thi tại Hà Nội, ủng hộ phương án chỉ tổ chức thi Toán và Ngữ văn trong tuyển sinh vào lớp 10.

Theo ông Quý, đây là hai năng lực nền tảng, lần lượt kiểm tra tư duy logic và khả năng diễn đạt, cần thiết với mọi ngành học. Nếu đề thi được thiết kế tốt, hai môn vẫn đủ khả năng phân loại thí sinh. Thực tế, Hà Nội từng tuyển sinh lớp 10 công lập chủ yếu bằng Toán và Ngữ văn trong các năm 2016-2018, khi mức độ cạnh tranh cao nhưng chất lượng học sinh không suy giảm.

Với Ngoại ngữ, ông Quý cho rằng đây là môn học cần thiết nhưng không nên bắt buộc thi với tất cả thí sinh trong bối cảnh điều kiện học tập giữa các vùng miền còn chênh lệch, dễ tạo thêm cuộc đua đầu tư. Theo ông, môn Ngoại ngữ nên được trang bị ở mức nền tảng, còn học chuyên sâu tùy nhu cầu. Việc gần 350.000 thí sinh vẫn chủ động đăng ký thi Ngoại ngữ dù đây là môn tự chọn tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cũng cho thấy nhu cầu học tập vẫn hiện hữu.

Nếu vẫn duy trì môn thi thứ 3, ông Quý đề xuất nên để học sinh lựa chọn theo định hướng học tập, chẳng hạn nhóm Khoa học tự nhiên thi thêm Lý, Hóa hoặc Sinh; nhóm Ngoại ngữ thi Ngoại ngữ; nhóm Khoa học xã hội thi thêm Lịch sử hoặc Địa lý.

Bạn nghĩ gì về điều này? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.