Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thi vào 10 còn căng thẳng hơn thi đại học

Sáng 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 TP Hà Nội tiếp xúc cử tri thuộc địa bàn 10 phường: Ô Chợ Dừa, Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Cửa Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

25-30 học sinh phải có 1 thầy cô giáo

Giải đáp các kiến nghị của cử tri liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe Nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đây là hai nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống, đến sức khỏe, đến niềm tin, đến sự yên tâm của Nhân dân trong cuộc sống.

Bộ Chính trị đã có những nghị quyết về các nội dung này. Vừa qua, Quốc hội, Chính phủ cũng đã thể chế hóa rất nhiều những nội dung xung quanh vấn đề giáo dục, chăm lo sức khỏe Nhân dân.

"Từ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, đồ ăn bán trên mạng, đến yêu cầu khám sức khỏe miễn phí, bác sĩ gia đình, hồ sơ sức khỏe điện tử, chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi có sự quản lý chặt chẽ và hướng dẫn cụ thể, xác định rõ hơn trách nhiệm. An toàn thực phẩm phải được kiểm soát từ sản xuất đến tiêu dùng. Chăm sóc sức khỏe cũng phải chuyển mạnh về y tế cơ sở, phòng bệnh, sàng lọc sớm và chăm sóc gần dân hơn. Đây là vấn đề rất lớn của đất nước, của quốc gia, không phải chỉ có của Hà Nội", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định.

Về giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết Hà Nội báo cáo còn thiếu khoảng 1.000 trường học. Dân số Hà Nội hơn 9 triệu người, vừa qua số cử tri đi bầu cử khoảng hơn 6 triệu người, tức là còn khoảng hơn 3 triệu người dưới 18 tuổi - là học sinh, chưa tham gia bầu cử.

"Tỷ lệ 1/3 dân số Hà Nội là các cháu học sinh thì xã hội phải quan tâm, chăm lo là đúng, vì đó là thế hệ tương lai của đất nước, là con cháu của chúng ta. Phải đủ trường, đủ thầy cho các cháu đi học", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dẫn số liệu, hiện nay nước ta có khoảng 2 triệu biên chế (công chức và viên chức), trong đó ngành giáo dục chiếm 70-80%, còn ngành y tế khoảng 10%.

"Bây giờ không phải đánh giá số như vậy đã đủ chưa, mà phải rà soát lại như vậy đã đủ thầy cô giáo cho các cháu để đảm bảo được đến trường chưa? Công thức tôi đưa ra và các ngành đang thảo luận là cứ 25-30 học sinh thì dứt khoát phải có 1 thầy cô giáo. Và ở cấp 2, cấp 3 lại theo chuyên môn, theo ngành, theo môn học thì ta cứ tính trung bình như thế để ra đội ngũ giáo viên là bao nhiêu", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Thực tế vừa qua cho thấy nhân viên nhà ăn cũng được tính vào biên chế ngành giáo dục, song Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng phải có cách tính khác.

"Tổ chức bữa ăn nên giao cho doanh nghiệp, các công ty, các dịch vụ suất ăn để đảm bảo dịch vụ. Thầy cô giáo không thể lo bữa ăn cho học sinh mà cần tập trung vào giáo dục. Nếu thầy cô mà lại phải đi lo ký hợp đồng chỗ này, chỗ kia thì mất rất nhiều thời gian. Rồi không có kinh nghiệm, không có kiến thức sẽ đưa cả thực phẩm bẩn vào trường, lại bị kỷ luật, mất người ở những chỗ như thế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu quan điểm.

Cũng vì thực tế không đủ trường, không đủ thầy, nên theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sinh ra thi tuyển để bằng những biện pháp hành chính loại các cháu ra, không cho vào học, trong khi chủ trương của Nhà nước là phổ cập giáo dục từ mầm non đến hết lớp 12.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, học thì phải thi, nhưng thi không phải giải pháp để loại các cháu ra không cho đến trường, mà thi là để đánh giá chất lượng dạy và học.

"Mấy hôm nay học sinh đang chuẩn bị thi vào 10, còn căng thẳng hơn thi vào đại học. Tại sao lại tạo ra tâm lý bất an như vậy? Không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà khó khăn cho cả thầy cô giáo. Nếu các cháu học kém thì phải tiếp tục bồi dưỡng cho học giỏi, học giỏi rồi thì bồi dưỡng cho học rất xuất sắc, trở thành những nhà khoa học. Và không tạo áp lực cho học sinh, cho gia đình. Mỗi mùa thi áp lực ghê gớm, thậm chí có cả tiêu cực", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt vấn đề.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đủ trường, đủ lớp sẽ giải quyết được rất nhiều bất cập này.

Việc này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định chính quyền hoàn toàn có thể chủ động dựa trên dữ liệu dân cư, nắm bắt số lượng trẻ đến tuổi vào lớp 1 hay lượng học sinh lớp 9 sắp vào lớp 10 hàng năm để chuẩn bị trường lớp.

Cùng với việc tính toán, đầu tư xây dựng trường lớp với quy mô hợp lý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng không thể cố định số biên chế giao khoán giáo viên vì học sinh giảm thì số giáo viên phải giảm, và ngược lại.

Hà Nội thực tế hiện nay có khoảng 60% trường công lập và 40% trường tư thục. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng khuyến khích phát triển các trường tư thục, làm sao tất cả học sinh được đi học, không để các cháu không được đến trường, bởi nếu không vào lớp 10, ở độ tuổi 13-14 thất nghiệp ở nhà sẽ dẫn đến nhiều vấn đề xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hà Nội làm gương về những việc này, ưu tiên chuyển đổi cơ sở vật chất, nhà đất dôi dư thành trường học, trạm y tế.

Về vấn đề y tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần tính toán định mức bác sĩ trên số dân, ví dụ 500 hay 1.000 người dân có một bác sĩ.

Mô hình bác sĩ gia đình hay sổ sức khỏe điện tử, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cũng rất quan trọng để theo dõi lịch sử bệnh lý của người dân từ khi sinh ra, tránh việc mỗi lần khám lại một sổ y tế khác nhau, khám xong lại bỏ đi, rồi sau đó không biết quá trình khám bệnh của người dân như thế nào.

"Trạm y tế phường trở nên vô cùng quan trọng, khám sức khỏe định kỳ cũng ở đó, chẳng cần đi đâu cả. Hà Nội tôi chưa nhận được báo cáo nhưng TP.HCM khám thử một số nơi thì có 30% số người có bệnh mà không biết, thậm chí có cả ung thư mới phát hiện được ra. Có những người chưa bao giờ được thử máu, được siêu âm tim, phổi…", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói.

Cùng với định hướng phát triển bệnh viện lão khoa và nhi khoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải chủ động tiêm chủng vaccine để "thanh toán dứt điểm" các bệnh truyền nhiễm như lao, sốt xuất huyết, tránh để dịch bệnh bùng phát tốn kém chi phí chống dịch.

2045 có thể kết thúc thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Về các kiến nghị của cử tri liên quan đến mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, sau khoảng 10 tháng đi vào hoạt động, mô hình mới đã hoàn thành được khối lượng công việc rất lớn.

"Trước hết là ổn định và nâng cao được đời sống cho Nhân dân, tạo được nhiều những thuận lợi hơn cho Nhân dân. Nhân dân thấy được sự gần gũi hơn, cũng tổ chức được nhiều cái thành công đại hội đảng các cấp, bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp vừa qua", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thông tin Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ có chủ trương tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp đúng vào ngày 1/7/2026. Trung ương Đảng xác định, năm 2026 là năm của bộ máy chính quyền cấp cơ sở.

"Nhiều việc rất mới, trong đó có tư duy làm việc mới, tinh thần phục vụ Nhân dân mới, cải cách thủ tục hành chính mới và quản trị xã hội cũng ở một tầm mới. Điều này sẽ tác động toàn diện đến hoạt động của bộ máy Nhà nước, nhất là cấp cơ sở. Mọi công việc phải được giải quyết ở xã, phường", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Nêu thực tế có những xã rộng khoảng 500 km², người dân phải đi hàng chục thậm chí hàng trăm cây số mới đến công sở xã, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cán bộ không gần dân, không tiếp xúc với dân thì khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân càng gia tăng, rất khó khăn.

Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý giải quyết công việc cho người dân phải có thời hạn, tránh tình trạng "xã/phường xin ý kiến của thành phố hoặc xin ý kiến của Trung ương", tất cả các công việc phải được phân cấp, phân quyền, đều phải giải quyết ở cơ sở.

"Nếu cần gì xin ý kiến thì cũng không thể quá thời hạn nhất định, không được ngâm hồ sơ. Các vấn đề vượt thẩm quyền thì chính quyền cơ sở phải trao đổi với các sở, bộ, ban, ngành. Không được đánh đố dân, không được yêu cầu việc này lên thành phố mà hỏi, hoặc lên Trung ương mà kiện. Chừng nào ở đâu người dân còn bức xúc, còn thắc mắc thì chính quyền cơ sở phải chịu trách nhiệm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, đã vài lần gợi ý với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về việc xây dựng xã/phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn Thủ đô.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu, chúng ta đặt mục tiêu đến năm 2045 là đất nước phát triển, người dân có thu nhập cao, "tức là lúc đó kết thúc thời kỳ chúng ta quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội".

"Đến năm 2045, chúng ta đạt được mục tiêu đó, thì chúng ta qua được thời kỳ quá độ. Nhiều người hỏi là thời kỳ quá độ dài đến bao giờ? Khi nào đạt được mục tiêu đó, chúng ta sẽ bước vào xây dựng một xã hội mới, đã hình thành được cơ sở của chủ nghĩa xã hội", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thông tin.

Chúng ta đặt mục tiêu đến năm 2045 là đất nước phát triển, người dân có thu nhập cao, tức là lúc đó kết thúc thời kỳ chúng ta quá độ, tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hà Nội xây dựng thử một phường/xã xã hội chủ nghĩa, để rút kinh nghiệm mô hình sẽ như thế nào; cuộc sống của người dân, việc thỏa mãn các nhu cầu của người dân ở đó như thế nào.

"Tôi có gợi ý là nếu được thì cải tạo, xây dựng, phát triển một phường nào đó đang tiên tiến, có sẵn. Mô hình xã hội chủ nghĩa thế nào, cuộc sống của người dân được chăm lo thế nào, các cháu được đi học thế nào, người dân được chăm sóc sức khỏe thế nào, đi lại thế nào, môi trường cuộc sống gần gũi như thế nào; an toàn, văn minh thế nào", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Còn nếu không chọn phường, xã có sẵn, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần chọn một địa điểm xây dựng một phường mới với quy mô dân số khoảng 500 nghìn đến 1 triệu người. "Xây dựng hoàn toàn mới, từ hạ tầng ngầm thế nào cho đến đô thị thế nào, cuộc sống thế nào, trường học thế nào, thông minh thế nào", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu, cần xây dựng một xã nông thôn xã hội chủ nghĩa, nghiên cứu sản xuất thế nào, tự động hoá ra sao, đời sống người dân thế nào,...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, chưa xây dựng được cả thành phố, thì thí điểm xây dựng ở một phường, một xã. Thành phố cần lựa chọn địa điểm để triển khai, tổ chức cơ cấu bộ máy với ưu tiên những gì tốt nhất cho nơi đó.

"Làm thử đi để người dân cảm nhận được. Nay mai ta thấy, mẫu mực là như thế, cứ thế mà phấn đấu vươn lên. Nếu chỗ nào chưa đạt được yêu cầu như thế thì phải chỉnh trang lại, xây dựng lại", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, với tốc độ phát triển như hiện nay, không khó để Hà Nội thí điểm và làm được mô hình xã/phường xã hội chủ nghĩa.

"Nếu Hà Nội làm được điều đó, Thủ đô không chỉ phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn mà còn trở thành một đô thị đáng sống hơn, nhân văn hơn, văn minh hơn, xứng đáng với vai trò trái tim của cả nước, nơi hội tụ những niềm tin, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.