Đề xuất mở rộng đối tượng hưởng thuế suất ưu đãi với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Theo đó, VCCI tập trung kiến nghị vào những nội dung còn để ngỏ hoặc mới dừng ở nguyên tắc, trên cơ sở tổng hợp ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khối sản xuất, chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ.

Đáng chú ý, VCCI đề nghị mở rộng đối tượng hưởng thuế suất ưu đãi cho cả doanh nghiệp vừa thuộc lĩnh vực sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và bổ sung ưu đãi theo hoạt động đầu tư mở rộng, đầu tư máy móc, công nghệ mới áp dụng cho cả doanh nghiệp đang hoạt động.

Về tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo đặc thù ngành, theo VCCI, cách áp dụng đồng thời hai tiêu chí lao động không quá 300 người và doanh thu không quá 400 tỷ đồng cho mọi ngành chưa phản ánh đúng đặc thù các ngành thâm dụng nguyên vật liệu như điện tử, nơi chi phí nguyên vật liệu chiếm 85% đến 90% giá thành, dẫn tới tình trạng "doanh nghiệp chưa lớn đã mất hỗ trợ".

Do đó, VCCI đề nghị nâng ngưỡng doanh thu lên tới 1.000 tỷ đồng đối với một số ngành đặc thù và bổ sung cơ chế chuyển tiếp 3 năm cho doanh nghiệp vừa vượt ngưỡng.

Về tiếp cận tín dụng và định giá tài sản bảo đảm vô hình, VCCI đề nghị giao Chính phủ ban hành khung định giá tài sản vô hình, quyền sở hữu trí tuệ và đơn hàng, rút ngắn thời hạn thẩm định, và định lượng mức cấp bù lãi suất tối thiểu 2%/năm để bảo đảm công bằng với dự án xanh.

Với mức hỗ trợ mặt bằng sản xuất, VCCI đề nghị khấu trừ trực tiếp vào tiền thuê đất thay cho hoàn trả qua chủ hạ tầng, nâng mức giảm tiền thuê đất lên 30% trong 7 năm và mở rộng diện thụ hưởng cho doanh nghiệp thuê đất trực tiếp và công nghiệp hỗ trợ đã hoạt động.

Ngoài ra, VCCI cũng đề nghị mở rộng chế độ kế toán đơn giản cho cả doanh nghiệp nhỏ, bổ sung nguyên tắc khai báo một lần và liên thông dữ liệu, đồng thời chỉ loại trừ hỗ trợ khi đã có bản án có hiệu lực để bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội và không hình sự hóa quan hệ kinh tế, dân sự theo Nghị quyết 68-NQ/TW.

VCCI đồng thời đề nghị nâng cơ chế hướng dẫn trước, xử phạt sau thành nguyên tắc chung áp dụng cho toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo VCCI, khu vực doanh nghiệp tư nhân tiếp tục mở rộng nhanh về số lượng, từ khoảng 811 nghìn doanh nghiệp hoạt động năm 2020 lên hơn 1 triệu vào năm 2025, chiếm tới 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và tạo việc làm cho khoảng 9,27 triệu lao động.

Tuy nhiên, vẫn có khoảng 35,8 nghìn doanh nghiệp giải thể, tăng 66,9%, và 112,7 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động. Đặc trưng bao trùm vẫn là tình trạng "đông nhưng nhỏ": gần 70% doanh nghiệp ngoài Nhà nước có vốn dưới 10 tỷ đồng, 81,4% sử dụng dưới 10 lao động, vốn bình quân chỉ khoảng 49,2 tỷ đồng, thấp xa so với mức 496 tỷ đồng của doanh nghiệp FDI và 7.030,9 tỷ đồng của doanh nghiệp Nhà nước.

Khu vực hộ kinh doanh, với khoảng 6,1 triệu hộ tạo việc làm cho 10 triệu lao động, đóng vai trò lớn nhưng sức chống chịu đang suy yếu rõ rệt. Tới 96,7% hộ phụ thuộc toàn bộ hoặc phần lớn thu nhập vào hoạt động kinh doanh, song 73,7% chỉ đạt mức "lãi ít", 81,5% bị giảm doanh thu trong năm 2025, khiến tâm lý phòng thủ trở thành chủ đạo.

Từ đầu tháng 3/2026, cộng đồng doanh nghiệp phải đối mặt thêm cú sốc đột biến từ xung đột Trung Đông. Giá dầu diesel có thời điểm tăng gần 300%, giá xăng, gas, vật liệu xây dựng, hóa chất và phân bón đồng loạt leo thang, kèm theo khan hiếm nguyên liệu cục bộ và kéo dài thời gian nhập khẩu.

Chi phí logistics quốc tế tăng gấp hai đến ba lần với phụ phí rủi ro chiến tranh lớn, trong khi 53,5% doanh nghiệp sản xuất bị giảm đơn hàng xuất khẩu và sức mua nội địa suy giảm rõ rệt.

Đến tháng 6 đã có một số tín hiệu hạ nhiệt khi giá dầu thế giới điều chỉnh giảm và chính sách thuế, phí xăng dầu được điều chỉnh tích cực, song do độ trễ của chi phí và hợp đồng, các tác động tiêu cực vẫn còn hiện hữu.

Tổng hợp lại, khu vực kinh tế tư nhân đang chịu sức ép kép từ hạn chế cấu trúc nội tại và cú sốc tình huống bên ngoài, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh là nhóm dễ tổn thương nhất.

Rủi ro lớn nhất cho cả năm 2026 là tăng trưởng doanh thu không theo kịp tốc độ tăng chi phí, dẫn tới suy giảm lợi nhuận, dòng tiền và năng lực duy trì việc làm.