Chủ tịch Hà Nội: Không có chuyện trượt giá, phát sinh khi đầu tư 5 tuyến metro

Ngày 4/11, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng 5 tuyến metro dài 253,5 km.

Theo nghị quyết, HĐND TP Hà Nội cho phép lựa chọn nhà thầu chiến lược xây 5 tuyến metro theo hợp đồng chìa khóa trao tay, với yêu cầu giá hợp đồng bình quân đoạn ngầm không quá 120 triệu USD/km.

Phát biểu tại kỳ họp, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định, mức giá đầu tư 120 triệu USD/km ngầm đường sắt đô thị là tối đa, không có chuyện trượt giá, phát sinh.

Về quy mô đầu tư, kiểm soát suất đầu tư và phương án huy động nguồn lực, ông Vũ Đại Thắng cho biết, theo phương án đang được xây dựng, tổng nhu cầu vốn cho dự án đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030 là trên 1 triệu tỷ đồng.

Riêng 5 tuyến đường sắt đang được triển khai sẽ yêu cầu vốn khoảng 900.000 tỷ đồng. Đây là quy mô đầu tư rất lớn, vì vậy ngay từ khi xây dựng phương án thực hiện, thành phố đã đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ về chi phí, đồng thời chủ động xây dựng các nguồn lực để đáp ứng tiến độ triển khai.

Theo Chủ tịch Hà Nội, mức giá hợp đồng bình quân khống chế đối với các đoạn tuyến đi ngầm không vượt quá 120 triệu USD/km, chưa bao gồm một số khoản chi phí ngoài phạm vi hợp đồng theo quy định, đã thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân của các dự án đầu tư đường sắt đô thị đã và đang triển khai ở Việt Nam.

Chủ tịch UBND thành phố cho biết, mức giá này cũng là cơ sở quan trọng để đàm phán lựa chọn nhà thầu chiến lược, dự toán tổng mức đầu tư và kiểm soát giá trị hợp đồng, đặc biệt là về trách nhiệm của tổng thầu.

Về nguồn lực, UBND thành phố đã chủ động xây dựng phương án huy động từ nhiều nguồn, gồm: Ngân sách thành phố, ngân sách Trung ương hỗ trợ, các nguồn vốn vay như ODA, phát hành trái phiếu và các nguồn thu từ quỹ đất tại các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Các nguồn lực này đã được tính toán trên cơ sở nhu cầu đầu tư và khả năng huy động trong từng giai đoạn.

Thành phố đã và sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện các phương án hỗ trợ, bố trí vốn, đồng thời chủ động điều hành kế hoạch đầu tư công và chuẩn bị các điều kiện để khai thác nguồn thu từ TOD.

Chủ tịch Hà Nội cho rằng, các khu vực TOD không chỉ tạo nguồn lực cho đầu tư đường sắt đô thị, mà còn góp phần tổ chức lại không gian phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hình thành các khu đô thị mới gắn với giao thông công cộng.

Về quản lý tiền tạm ứng và sử dụng ngân sách, theo Chủ tịch Hà Nội, việc tạm ứng với quy mô lớn là rất cần thiết để tổng thầu chủ động huy động nguồn lực, đặt hàng thiết bị, vật tư và tổ chức thi công đồng thời trên nhiều tuyến, đáp ứng các yêu cầu đặt ra về tiến độ.

“Tiền tạm ứng dứt khoát phải được sử dụng đúng mục đích, chỉ phục vụ cho các công việc của dự án, không được điều chuyển sang các dự án khác hoặc sử dụng cho các hoạt động kinh doanh riêng của nhà thầu”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Để bảo đảm yêu cầu này, thành phố đã xây dựng cơ chế kiểm soát dòng tiền ngay từ khâu tạm ứng, trong suốt quá trình sử dụng đến khi nghiệm thu thanh toán. Theo đó, việc tạm ứng phải gắn với hợp đồng, tiến độ thực hiện, có bảo lãnh của ngân hàng và trách nhiệm hoàn trả rõ ràng. Dòng tiền được quản lý qua tài khoản có kế hoạch sử dụng, hồ sơ chứng minh mục đích chi tiêu, bảo đảm chủ đầu tư có thể theo dõi, giám sát.

Cùng với đó, thành phố sẽ tăng cường hợp tác với thanh tra, kiểm toán, đặc biệt là đề nghị Kiểm toán Nhà nước tham gia kiểm toán trong quá trình triển khai dự án.

Trong quá trình thực hiện, thành phố sẽ tiếp tục rà soát và kiểm soát chi phí trên cơ sở thiết kế, tổng mức đầu tư, kết quả kiểm toán và các điều kiện hợp đồng để bảo đảm không vượt mức giá khống chế đã được xác định.