Chính phủ đề xuất bổ sung áp dụng đàm phán giá với gói thầu mua thiết bị y tế

Nội dung trên được thể hiện trong dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội sáng 23/10.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi luật lần này nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, khả thi hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo cạnh tranh, minh bạch và phòng chống tham nhũng, lãng phí trong hoạt động đấu thầu.

Tại dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu.

Bên cạnh đó, bổ sung trường hợp đặt hàng đối với sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược; hàng hoá, dịch vụ được đặt hàng để thực hiện các dự án, nhiệm vụ phát triển kinh tế.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung trường hợp áp dụng hình thức đàm phán giá đối với gói thầu mua thiết bị y tế chỉ có 1 hoặc 2 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế; mua trực tiếp từ chủ sở hữu thiết bị y tế, chủ sở hữu số lưu hành hoặc đại lý được chủ sở hữu số lưu hành ủy quyền trực tiếp đối với cơ sở y tế để sử dụng cho hoạt động của đơn vị mình.

Về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Chính phủ đề xuất bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch…

Dự thảo Luật cũng bổ sung các chế tài xử lý vi phạm như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các biện pháp xử lý khác.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển và bảo đảm đồng bộ với các luật mới được ban hành.

Về các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật Nhà nước.

Một số ý kiến cho rằng, việc chỉ cấm tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn nếu dẫn đến nợ đọng khiến việc xác định vi phạm phải chờ đến khi phát sinh hậu quả, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ hành vi bị cấm tại thời điểm thực hiện, đồng thời quy định rõ các trường hợp được tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định nguồn vốn, nhất là gói thầu khẩn cấp, cấp bách và đấu thầu trước, thay vì chỉ xác định hành vi bị cấm khi đã phát sinh hậu quả nợ đọng vốn.

Về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với việc hợp nhất chào hàng cạnh tranh vào đấu thầu rộng rãi, mua sắm trực tiếp vào chỉ định thầu và bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh.

Theo cơ quan thẩm tra, cần tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh; quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.

Đối với đàm phán cạnh tranh, cần bảo vệ bí mật kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ, có căn cứ kiểm chứng khách quan về giá; đồng thời tăng cường kiểm soát và trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư.