Bộ trưởng NN&MT: Không lạm dụng việc thu hồi đất, không gây khó cho dự án

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sáng 29/10, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, vấn đề thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

“Việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong dự thảo Luật bảo đảm tuân thủ theo Hiến pháp và thể chế hóa Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương và nghị quyết khác có liên quan; bảo đảm chặt chẽ, không lạm dụng việc thu hồi đất và không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án”, Bộ trưởng khẳng định.

Theo ông Trịnh Việt Hùng, dự thảo Luật đã tiếp thu, thể chế rõ quan điểm chuyển tư duy từ “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân” khi Nhà nước thu hồi đất; bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất bị thu hồi.

Về kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do nhà đầu tư ứng trước, dự thảo Luật quy định ngân sách hoàn trả thông qua hình thức khấu trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư dự án. Trường hợp dự án chấm dứt hoạt động, Nhà nước hoàn trả phần kinh phí đã ứng trước.

Liên quan nội dung sử dụng đất thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở thương mại, ông Hùng cho biết Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết 171 của Quốc hội mà không luật hóa ngay nội dung này trong dự thảo luật.

Về tài chính đất đai và giá đất, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết dự thảo Luật tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất. Giá đất được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, không quy định giá đất cụ thể.

“Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh ban hành, áp dụng từ ngày 1/1/2028”, Bộ trưởng nói.

Đối với quy định về công chứng, chứng thực, tư lệnh ngành Nông nghiệp và Môi trường thông tin, Chính phủ đề xuất tại dự thảo Luật giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về quản lý đất đai.

Theo Bộ trưởng, quy định này vừa bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, vừa tăng tính chủ động, linh hoạt, giảm thủ tục tuân thủ của người dân, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước mà không làm mất quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Bộ trưởng cho biết, khi lấy ý kiến Nhân dân trên VNeID có 3.190 ý kiến tham gia về nội dung này đề nghị phải quy định trong Luật trên tổng số 360.144 ý kiến, đạt 0,8%.

Liên quan đến nội dung cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số liên quan lĩnh vực đất đai, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nêu rõ, dự thảo Luật quy định mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước làm cơ sở tham chiếu cho các mã định danh trong các cơ sở dữ liệu quốc gia.

“Khi dữ liệu đất đai đã ‘đúng, đủ, sạch, sống’, thống nhất dùng chung thì người dân đi thực hiện thủ tục hành chính đơn giản, thuận lợi. Cơ quan người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai được công bố. Việc thông báo cung cấp bổ sung hồ sơ nếu có thì được thực hiện 1 lần”, Bộ trưởng khẳng định.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được Chính phủ giao xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và phải xong trong năm 2026.

Với dữ liệu trên VNeID, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống kê trong 105 triệu thửa đất trên toàn quốc, có trên 70 triệu thửa đã có dữ liệu, trong đó 44 triệu thửa đất đã được kết nối, liên thông dữ liệu và thống nhất dùng chung.

“Nếu được Quốc hội cho phép thì chiều nay chúng tôi có thể cài hệ thống này cho tất cả các đại biểu Quốc hội để đại biểu theo dõi được ngay bất kỳ lúc nào”, Bộ trưởng nói thêm.