Đại biểu Quốc hội đề nghị siết giá bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm

Góp ý vào dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Lý Anh Thư (Đoàn An Giang) bày tỏ đồng tình với quy định giới hạn giá bán trong thời hạn 5 năm nhằm hạn chế đầu cơ, trục lợi chính sách.

“Tuy nhiên, sau thời hạn này, dự thảo yêu cầu bán cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội, nhưng chưa xác định nguyên tắc kiểm soát giá bán lại”, đại biểu nói.

Theo bà Thư, trong bối cảnh giá nhà ở thương mại ngày càng vượt quá khả năng chi trả của người dân, việc chưa có cơ chế kiểm soát giá bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm có thể làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của người dân, nhất là những người thực sự có nhu cầu.

Nữ đại biểu cho rằng, trên thực tế, dù nhà ở xã hội được bán lại với giá thấp hơn nhà ở thương mại, mức giá này vẫn có thể cao hơn đáng kể giá ban đầu. Khi đó, người bán có thể thu được khoản chênh lệch lớn từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Trong khi người mua cũng thuộc diện hưởng chính sách lại phải trả mức giá cao hơn nhiều so với khả năng chi trả dự kiến. Điều này làm giảm ý nghĩa an sinh của chính sách với nhà ở xã hội.

“Tôi đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu cơ chế xác định giá bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm, dựa trên giá mua ban đầu và hệ số điều chỉnh do cơ quan có thẩm quyền xác định, có thể tính đến biến động hợp lý của chi phí xây dựng theo thời giá”, đại biểu Thư nói.

Mục tiêu của cơ chế này, theo đại biểu, không phải làm hạn chế quyền tài sản hợp pháp của người dân, mà đảm bảo hài hòa giữa quyền lợi của người mua nhà và mục tiêu hỗ trợ những người có thu nhập thấp tiếp cận nhà ở xã hội. Khi nhà ở xã hội được hình thành từ chính sách ưu đãi của Nhà nước, việc chuyển nhượng cần duy trì được tinh thần và mục tiêu an sinh mà chính sách hướng tới.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) cũng ủng hộ đề xuất trong dự thảo là trong 5 năm, người mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc đại diện sở hữu nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá hợp đồng mua ban đầu. Tuy nhiên, ông cũng đề nghị làm rõ nguyên tắc xác định giá bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm.

“Nếu để hoàn toàn theo thị trường, người thuộc diện chính sách có thể không đủ khả năng mua, nhưng nếu khống chế giá quá thấp thì lại hạn chế quá mức quyền tài sản của chủ sở hữu”, đại biểu nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, ông Bình gợi ý nghiên cứu cơ chế cho chủ đầu tư, quỹ nhà ở hoặc tổ chức được Nhà nước giao nhiệm vụ có quyền ưu tiên mua lại để căn nhà đó quay trở lại quỹ nhà chính sách một cách minh bạch.

Theo đại biểu, cần có quy định chuyển tiếp đối với người mua đã mua nhà theo pháp luật hiện hành, tránh hồi tố bất lợi đối với quyền tài sản đã được xác đã được xác lập hợp pháp.