Trong chuỗi các hoạt động chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của người Việt, lau dọn bàn thờ cuối năm, hay còn gọi là bao sái bàn thờ, luôn được xem là một việc làm quan trọng, gắn liền với đời sống tinh thần và tín ngưỡng truyền thống của mỗi gia đình. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn về thời điểm phù hợp để thực hiện việc này sao cho vừa chu đáo, vừa đúng phong tục.
Theo quan niệm văn hóa phương Đông, việc lau dọn bàn thờ mang ý nghĩa khép lại năm cũ, thanh lọc không gian thờ tự để sẵn sàng đón chào năm mới. Đây không chỉ là công việc vệ sinh đơn thuần, mà còn là hành động thể hiện lòng hiếu kính, sự biết ơn của con cháu đối với tổ tiên, ông bà và các đấng bề trên.
Bàn thờ được coi là nơi linh thiêng, nơi an vị của hương hồn tổ tiên và cũng là không gian các vị thần linh, Phật ngự tới. Vì vậy, khu vực này cần luôn được giữ gìn sạch sẽ, gọn gàng và trang nghiêm, đặc biệt trước các dịp lễ lớn. Trong khoảng thời gian từ tháng Chạp đến đầu tháng Giêng, các gia đình thường thực hiện nhiều nghi lễ cúng quan trọng, do đó việc bao sái bàn thờ càng cần được thực hiện cẩn trọng.
Sau một năm thờ cúng, bát hương thường đầy chân nhang, tro bụi bám nhiều trên đồ thờ. Vì vậy, lau dọn bàn thờ cuối năm cũng bao gồm công việc rút tỉa chân hương để không gian thờ tự được thông thoáng, ngăn nắp hơn. Hành động này còn mang ý nghĩa tổng kết những điều đã qua trong năm cũ, gửi gắm mong ước về một năm mới an lành, sung túc, hanh thông nhờ phúc ấm của tổ tiên và sự che chở của thần, Phật. Chính vì vậy, mọi thao tác đều cần được thực hiện với thái độ nghiêm túc, thành tâm và tôn kính.

Việc lau dọn bàn thờ mang ý nghĩa khép lại năm cũ, thanh lọc không gian thờ tự để sẵn sàng đón chào năm mới.
Ngày, giờ đẹp bao sái bàn thờ năm 2026
Trả lời Báo Vietnamnet, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, gia chủ có thể bắt đầu thực hiện lễ cúng ông Công ông Táo từ ngày 20 tháng Chạp. Sau khi hoàn tất lễ cúng, gia đình mới thực hiện việc bao sái bàn thờ, dọn dẹp không gian thờ tự và rút tỉa chân nhang.
Các gia đình có thể tham khảo thời gian thực hiện việc bao sái, dọn dẹp và rút tỉa chân nhang:
Ngày 20 tháng Chạp: Thời gian cúng ông Công ông Táo từ 5h10 đến 6h50. Việc bao sái và rút tỉa chân nhang nên thực hiện từ 7h10 đến 8h50 hoặc từ 15h10 đến 16h50. Ngày này phù hợp với các tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Ngày 21 tháng Chạp: Cúng ông Công ông Táo trong khung giờ 5h10 đến 6h50. Bao sái và rút tỉa chân nhang có thể tiến hành từ 9h10 đến 10h50 hoặc từ 15h10 đến 16h50. Ngày này hợp với các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Dần, Thân, Tỵ và Hợi.
Ngày 22 tháng Chạp: Thời gian cúng ông Công ông Táo từ 7h10 đến 8h50. Sau đó, gia chủ có thể bao sái và rút tỉa chân nhang từ 9h10 đến 10h50 hoặc từ 13h10 đến 14h50. Các tuổi phù hợp gồm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Ngày 23 tháng Chạp: Cúng ông Công ông Táo từ 5h10 đến 6h50. Bao sái và rút tỉa chân nhang thực hiện từ 7h10 đến 8h50 hoặc từ 13h10 đến 14h50. Ngày này hợp với các tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Ngày 24 tháng Chạp: Gia chủ có thể bao sái và rút tỉa chân nhang từ 7h10 đến 8h50 hoặc từ 9h10 đến 10h50; buổi chiều từ 15h10 đến 16h50. Ngày này phù hợp với các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Dần, Thân, Tỵ và Hợi.
Ngày 25 tháng Chạp: Thời gian bao sái và rút tỉa chân nhang là từ 7h10 đến 8h50 hoặc từ 13h10 đến 14h50. Ngày này hợp các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Ngày 26 tháng Chạp: Có thể thực hiện bao sái và rút tỉa chân nhang từ 5h10 đến 6h50 hoặc từ 15h10 đến 16h50. Ngày này phù hợp với các tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Ngày 27 tháng Chạp: Đây là ngày Kỷ Mùi, đồng thời là ngày Địa xung của tháng Kỷ Sửu (tháng 12 âm lịch) nên không được khuyến nghị thực hiện các nghi lễ tâm linh quan trọng.
Ngày 28 tháng Chạp: Bao sái và rút tỉa chân nhang có thể thực hiện từ 7h10 đến 8h50, từ 9h10 đến 10h50 hoặc buổi chiều từ 13h10 đến 14h50. Ngày này hợp với các tuổi Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu và Mùi.
Văn khấn bao sái bàn thờ cuối năm
Trước khi bắt đầu lau dọn bàn thờ và rút tỉa chân nhang, nhiều gia đình thường đọc văn khấn nhằm bày tỏ lòng kính trọng, xin phép tổ tiên và các bậc bề trên. Việc đọc văn khấn được xem như một bước chuẩn bị mang tính nghi lễ, thể hiện sự cẩn trọng, nghiêm túc trước khi thực hiện bao sái bàn thờ, giúp toàn bộ quá trình diễn ra trong không khí trang nghiêm và trọn vẹn.
Văn khấn trước khi rút chân nhang
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Tín con chủ tên là.. Ngụ tại địa chỉ...
Hôm nay ngày... tháng... năm... tín chủ con tự xét thấy bản thân mình chưa chu toàn nên để hương án có chút bụi bẩn, có chút chưa được thanh tịnh, trang nghiêm.
Tín chủ xin kính cáo với các chư Vị (tùy theo bàn thờ đó thờ thần linh, hộ pháp, hay gia tiên…), chọn được ngày lành tháng tốt hôm nay xin cho phép tín chủ được sái tịnh để bàn thờ được trang nghiêm, thanh tịnh, kính mong các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các vị tạm ẩn tạm lánh, độ cho con lau dọn được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ, cho cung tài không động, cung lộc không hao.
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Văn khấn bao sái bàn thờ
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Tín chủ tên là... Ngụ tại địa chỉ...
Hôm nay ngày... tháng... năm... xét thấy bản thân mình chưa đủ chu toàn nên để hương án bị bụi, tín chủ con xin thành tâm sám hối.
Tín chủ con xin kính cáo với các chư vị (tùy theo bàn thờ đó bàn thờ gì, thần linh, hộ pháp, hay gia tiên…), hôm nay chọn được ngày lành tháng tốt xin cho phép tín chủ con được sái tịnh để cho bàn thờ được trang nghiêm và thanh tịnh nhất kính mong các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các vị độ cho chúng con lau dọn được chỉn chu khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ,
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!

Văn khấn bao sái bàn thờ là phần quan trọng khi lau dọn bàn thờ cuối năm. (Ảnh: Group Trang trí bàn thờ)
Những lưu ý quan trọng khi lau dọn bàn thờ cuối năm
Khi thực hiện việc bao sái bàn thờ, người trực tiếp lau dọn cần ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thế trang nghiêm và thành kính.
Trong quá trình lau dọn, cần hạn chế tối đa việc xê dịch bát hương. Theo quan niệm tâm linh của người Việt, bát hương là vật linh thiêng, được coi là nơi hội tụ tâm thức và là cầu nối vô hình giữa cõi trần với cõi tâm linh. Việc di chuyển bát hương một cách tùy tiện được cho là có thể ảnh hưởng đến sự kết nối này, khiến lòng thành không được trọn vẹn.
Để giữ bát hương cố định, gia chủ nên dùng một tay giữ chắc bát hương, tay còn lại dùng khăn lau sạch xung quanh. Trong trường hợp bắt buộc phải di chuyển, cần khấn xin trước, sau đó đặt bát hương trở lại đúng vị trí ban đầu. Các tượng thờ trên bàn thờ cũng cần được xử lý theo nguyên tắc tương tự.
Theo quan niệm phong thủy, việc rút toàn bộ chân hương rồi đổ hết tro ra ngoài không được khuyến khích vì vừa làm xê dịch bát hương, vừa bị cho là không tốt về mặt tài lộc. Cách làm phù hợp là giữ cố định bát hương, nhẹ nhàng rút bớt chân hương để tránh làm tro bay ra ngoài. Nên để lại một số chân hương theo số lẻ như 3, 5, 7 hoặc 9.
Dụng cụ lau dọn cũng cần được chuẩn bị riêng biệt. Gia chủ nên sử dụng khăn mới, vải sạch và chổi chuyên dụng dành riêng cho việc bao sái bàn thờ. Không nên dùng các vật dụng đã qua sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày, bởi những đồ này được cho là mang nhiều tạp uế, không phù hợp với không gian thờ cúng linh thiêng.
Về nước lau dọn, cần sử dụng nước sạch đã đun sôi để nguội. Nếu cẩn thận hơn, có thể dùng rượu trắng pha với gừng giã nhuyễn, hoặc nước đun từ năm loại thảo dược gồm quế, hồi, gỗ vang, đinh hương và bạch đàn. Khi lau rửa bài vị tổ tiên, cần dùng nước ấm, tuyệt đối không dùng nước lạnh để bảo đảm sự trang nghiêm và tôn kính.
(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.




Bình luận